Περὶ Κατακρίσεως

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

This talk on condemnation was given abroad.

When someone is going to preach the Gospel and deliver a sermon, he sits down and studies the Gospel and the Fathers with a quiet, peaceful mind.

Then, using the learning he possesses, he prepares a well-structured sermon. This poor wretch before you does nothing of the kind. For, as you can see,

I have no time left even to think, because of the demands on my time, the exhaustion, the Mystery, the many cases, concerns, and responsibilities. Yet, moved by love and concern, I try, with the little—indeed, the very little—strength I have, to offer you a few words of fatherly affection, love, and care.

Through the whole work of fatherly responsibility, and through dealing with the many serious spiritual problems of each soul, we come to understand its pain, tribulations, struggle, dangers, torments, sorrows, and illnesses. All these things make up the

spiritual father’s struggle: his responsibility to care personally for each soul, to face its spiritual condition, and to stand beside it. At times, the pain is exceedingly great.

I find myself entering into the place of the person making confession, of the person suffering in soul, and of the person suffering in body.

I understand the pain and the tears, the anguish, the responsibility, and the immediate danger faced by each soul that comes and kneels down to lay before me all that weighs so heavily upon it.

In our Holy Gospel, the most beautiful book in the world, we see Christ Himself speaking. In the other books, it is the Saints who speak, conveying the words of Christ in various ways. But the Gospel is, in itself, the book of Christ above all others, in which Christ Himself speaks. Once, during His journeys among the people,

there was our Christ—the great, the greatest, the Most High, the Benefactor, the true Light who enlightens every person coming into the world. He is the Word of God, the One who sacrificed Himself for us. We must love no one else on earth more than the Lord of Glory: the humble Jesus,

who walked throughout Judea, spreading love, forgiveness, compassion, peace, and the remission of sins.

This Love, this Christ, this Light, was once seated and preaching His divine words, scattering divine pearls and spreading blessedness throughout the world. Everyone hurried to hear Him and to be healed. Those who regarded Him as a prophet thought, “I do not know whether such a prophet has ever appeared in the world, one who performs so many miracles!

” He did not kneel and plead as the true prophets and holy men did. He would simply go and say, “Your son will be well. ” It was the command of a king, the command of God. There was the blind man who had no pupils in his eyes. His eyes had no pupils at all. His eye sockets were completely hollow;

his eyes were empty, altogether vacant. In other words, a piece of clay was missing, and that was why he could not see. This man lived by begging for alms. Our Christ, to show that man was made from clay, spat on the ground and made clay from the earth. He anointed the man’s eyes with it and said to him, “Go and wash in the pool of Siloam, and you will see. “And you will be healed. That is, He supplied the missing clay,

and when the man had washed, he received his sight.

The scribes and the Pharisees did not believe. They began to take offense, because envy and malice would not allow them to believe in the miracle, since such a miracle drew the people closer to Jesus. “How were you healed? ” they asked him. “This man is not from God. He cannot be a man of God if he breaks the Sabbath,

because the Sabbath is a day of rest. “I know nothing about that,” he says. “One thing I know: I was blind, and now I see. ” “This man is not a good man,” they say. “If He were not a good man, He could not perform such a miracle. God hears those who fear Him. ” And now he begins to become a preacher—a preacher of the truth. I repeat. They brought in his parents and asked them, “Is this your son? ” “Yes, he is,” they replied.

“How he received his sight, we do not know,” they said, because they were afraid of being expelled from the synagogue and made outcasts. They were afraid, for they loved the glory of men more than the glory of God. They called him back again and said, “Now tell us: how were you healed? ” And this blessed man who had been blind replied, “Do you also wish to become His disciples? “We are disciples of Moses,” they said. But the blind man continued, saying that the One who healed him was a man of God,

a prophet. And when Christ met him, He said to him, “Do you believe in the Son of God? ” “Who is He, Lord, that I may believe in Him? ” “You have seen Him, and He is the One speaking with you. ” “I believe, Lord. We see our Christ going about and doing good, night and day. One day, then, as He sat teaching the crowds, a group of men came and

threw a woman down before Him. And they said to Him, “Teacher, You who know the Law, We caught this woman in the very act of committing adultery. According to the Law of Moses, which you know, she must be stoned to death. What do You say? Is this what should be done? Our dear Christ, the true Light, the sweetest One in all the world, answers.

He bowed His head and began to write. Then He raised His eyes and said to them, “Let the one among you who is without sin be the first to cast a stone at this sinful woman. That is, if anyone was not without sin, he was not to pick up a stone and throw it. And He bent down again and continued writing. Each one, convicted by his conscience that he was not without sin, dropped his stone and walked away, one by one. And in the end, they all left.

Then He raised His eyes, and when He saw that they had all gone, He said to the woman, “Woman, has no one condemned you? ” “No one, Lord. ” “Neither do I condemn you. “Go,” He said, “and save yourself. Do not do again what you have done. Do you see His goodness? Before whom was this sinful woman standing?

Before the Judge of the living and the dead. He did not drive her away, rebuke her, or condemn her. Instead, He silenced her accusers. With perfect wisdom He closed their mouths and brought a fearful conviction upon their consciences, so that they departed of their own accord. Christ judges no one, nor did He come to judge the world, but to save the world. “I have come as light into the world,

” yet people preferred darkness rather than light.

But we, wretched human beings—and I am the first among them—judge so easily. We see someone sinning, or we hear that he has sinned, or others merely accuse him before us, and immediately, without discussion, without investigation, without examining whether it is true or not, we take up the stone of condemnation and strike the other person with it. And so we put the Mosaic Law into practice.

We are very, very quick to judge. Let us not judge; let us not condemn. We already have so many sins weighing upon us. We are so heavily burdened. We have so many faults of our own. And we have been wrong in our judgments; we have caught ourselves making these very errors of judgment. And yet we persist. At the slightest pretext, as soon as we hear something, tongues and telephones immediately spring into action.

The accusations begin, the gossip begins, and the devil begins his work. He opens the record book of each one of us and begins writing down the charges against us. Why should this happen, when Christ tells us so clearly, “Do not judge, O people”? The Apostle Paul, the mouthpiece of our Christ, says, “Judge nothing, O man, before the Lord comes. ” For He knows the hidden things of mankind and will bring them to light. Even when we see something with our own eyes,

we should still question whether the matter is truly as it appears. Let us go back for a moment to the Old Testament and look at the five cities of Sodom and Gomorrah. They were people who did not believe in God and had completely perverted a natural human need. And, as you know—without my wishing to name the particular sin—you understand what I mean. Righteous Lot,

through what he heard and saw, was tormented day and night. He saw people behaving in ways contrary even to nature—for not even the animals do such things—giving themselves over to grave sin. He saw these things with his own eyes and heard their words, yet he condemned no one. Just think of it; it is almost inconceivable. And he was a man of the Old Testament. From the few testimonies of God that he had,

he believed in God. He did not have Christ here on earth, the miracles, or the Gospel. We have been laden with mercy and compassion, and we have so much light. Yet at the slightest occasion, we judge and condemn. Consider Lot among those people. From creation and from the universe, he had a small measure of faith in God. He believed in God,

while he saw sin being committed by everyone without exception. All the inhabitants of those five cities were submerged in the mire of sins contrary to nature. He saw these things and heard them, and his soul suffered terribly; but he did not open his mouth, nor did he allow even his thoughts to condemn any of them. And God, from whom absolutely nothing is hidden, knew Lot’s purity. And because He was about to destroy the five cities,

He sent the two angels to lead Lot out, to bring him away and tell him: “Leave, for God is about to destroy these people, because they have become wholly fleshly. Now look at something else, something even greater and more serious in this account. The stench of the sin of Sodom and Gomorrah rose like smoke all the way to the throne of God. Just as we see smoke from a factory rising higher and higher, so the stench of their sin rose upward. And there we see God expressed in His three hypostases,

and He says within Himself, “Let Us go down. ” He does not say, “Let Me go down and see what is happening there below. ” He says, “Let Us go down and see whether the people truly live as the rising stench indicates. “Let us see,” the Father says to the Son and the Holy Spirit. “Let us go down and see. Are the people truly sinning and living in the same way as the stench rising up from them suggests? This is how we live.

But did God not know that they were sinning? Is God not present everywhere? Is there any part of creation hidden from God? Then why did He say, “Let Us go down—let Us go down and see”? He wished to show us that we must not be quick to judge when a report reaches us about some event, some action—whatever it may be—in people’s lives. This is how evil appears in human life: as a fault, as news, as evil. “Let Us go down and see,” He says. And then,

once He had ascertained what was happening—our account puts this in human terms, using human language, in a rather crude way—He judged the matter and sent fire and brimstone, and so forth, and burned them all up and consigned them to perdition. One proof of the truth of this account, it is said, is the Dead Sea, that great lake down in Palestine. The area now covered by the lake was where the five cities of Sodom and Gomorrah stood. They sank, the lake was formed,

and the sulfur in it is the sulfur that burned the people.

It is called the Dead Sea because every living thing, every fish carried into it by the rivers or by the Jordan River, dies. Nothing lives in it. In every other lake, if fish spawn enter the water, they survive and live; but not there. It is the only such case. For this very reason, we must pay extremely close attention to this lesson, because it is constantly at

work and present in our lives. A holy man—indeed, my holy elder—used to tell me: “My child, a person who does not condemn his brother bears the mark of someone who is saved. A person who does not condemn with his mouth shows by this very characteristic—this very proof—that he is saved; that is, he is pure and ready for the Kingdom of God. If he governs his tongue rightly,

it means that he governs his whole self well and according to the will of God. I will also tell you a very edifying example from the life of Saint John the Merciful, Patriarch of Alexandria. This Saint became known for never condemning any monk, or indeed any person, especially anyone wearing the cassock.

He had once suffered the consequences of doing so, and afterward he learned his lesson never to judge anyone, especially a member of the clergy. Once a monk came down to Alexandria. As he sat in an inn, in what we might call a little cookshop of those days, waiting until it was time to go somewhere—perhaps also hoping to rest and get

something to eat—a woman suddenly rose, fell at his feet, and said: “Father, save me now! If you do not take me with you this very moment and bring me wherever you wish, perhaps to a monastery, the devil will overcome me again. The moment I saw you, I broke free from him. “Something within me told me that you would save me. I have escaped from him. Save me; take me with you.

” The monk found himself in a difficult position. What was he to do? Should he take her to a monastery? But what would people say? He chose to do the work of God. He said to himself, “This dove has only just escaped from the hawk, and it is covered with wounds. If I turn it away, the hawk will seize it again and tear it to pieces. ” So he took her with him, and she clutched his hand like a wounded

person grasping someone who can save her. She clings to him. “Save me! Take me somewhere I can be saved. ” The monk takes her with him and searches for a monastery until he finds one and settles her there. And in time, it became clear that she had become an exceptionally good nun, even working miracles. But the gossip began and spread everywhere:

a monk was walking along the road with a woman. People went and reported him to the Patriarch, Saint John. One person spoke, then another; and the Patriarch, after all, was human. He immediately gave orders to a deacon, and they arrested the monk and brought him to the bishop’s residence. At once he asked him, “Why did you do this? ” Without allowing him any further defense, he had him put in custody.

He even ordered that he be flogged. The monk said nothing. Think of what kind of monk he must have been to remain silent! The poor monk did not utter a word. That night, while the most holy Patriarch was asleep, he saw the monk in a dream. The monk said to him, “Holy Patriarch, are you pleased with this? ” Then he uncovered his back and showed him the marks of the flogging.

The Patriarch immediately came to himself and awoke. He knocked on the deacon’s door and cried, “Deacon, run and bring the monk up here! ” When he came, the Patriarch said, “Father, let me see your back. ” The monk obeyed. He removed his outer garment and then his undershirt, letting his clothing fall away. And Saint John saw that the monk was a eunuch. This meant that, by nature,

he was incapable of committing such a sin against another person—not only because he was a most holy monk, but because it was physically impossible for him. “Forgive me, my child,” the Patriarch said, “for what I did to you. “You are holy, Holy Patriarch,” he replied. “You are indeed a Saint, but you are still human. And as a human being, you simply made a mistaken judgment. It does not matter. I ask only for your blessing. The Patriarch asked forgiveness, and the monk departed for the mountain.

The young woman remained safe in the monastery. After this painful lesson, the Patriarch said, “However I may see a monk behaving, I will never condemn him. Word spread that Saint John never condemned a member of the clergy.

This reached the ears of an ascetic named Vitalios. He said, “I will test whether the Patriarch judges. So he went down into the city, to Alexandria. And what do you think he did? Still dressed in his cassock, he made himself appear to be the most disgraceful of men. He worked at the harbor, taking whatever jobs he could, and would say, “Tonight I am going to such-and-such a house of sin,

and I will do this with one woman and that with another. ” And he did go into those houses. But he would choose one of the sinful women, pay her the usual price, and tell her, “Remain pure tonight. Then he would take out his little icon and set it before him. He would begin making prostrations, praying with his prayer rope, shedding tears, and offering prayers. When the poor woman saw all this, she would begin to repent. Then, as her thoughts—began to change through the sight of his holiness,

he would sit beside her and counsel her: “My child, the path you have chosen is not right. Why do you not marry honorably and lawfully, make a home, and have children? The Judgment is coming, when we shall all be judged. Here you are destroying yourself and defiling the temple of God. Tomorrow we die; everything here is temporary. And one after another, some of these women married, while others became nuns, and a great work of spiritual benefit began.

But immediately people’s tongues went to work: “This is the worst monk anyone has ever seen! Look what he is doing! Look at the life he is leading! They immediately went to the Patriarch and denounced him. But Saint John kept saying, “Do not judge. Do not condemn a monk. ” “But Patriarch, the Church is being reviled! ” they protested. “Yes,” he replied, “it is being reviled—but do not judge.

Thank you. He began to say, “Christ is not caring for His Church; just look at what is happening down here. ” And you would see the monk going here and there, discussing these things as though he were that sort of person himself. Then one day, to make a long story short, he went to that house, and that evening he won another soul. Saint Vitalios would cast out his little hook and win yet another soul. As a penance, he commanded each woman not to tell anyone what had happened. “If you speak of it,” he said, “you will be chastened by God.

” And so those poor souls remained silent, while one after another they departed into metanoia—repentance—and returned to God. One morning, as he was going down, supposedly to work and earn money for his sin, as people imagined, a young man was coming up the steps and said to him, “How long, you mockery of a monk, will you continue to disgrace your monastic habit? ” And he slapped him across the face. Saint Vitalios answered him, “Wretched man,

the time will come when this slap will be returned to you, and all Alexandria will hear it. ” He said nothing more to him. The Saint would slip secretly out of the city. He had built himself a little hut outside Alexandria, where he prayed, and no one knew about it. Sometimes he went to those houses of sin, and sometimes to his hut. When he understood that his end was near, he went to his little hut, lay down upon the ground, crossed his hands over his breast,

and surrendered his most holy soul into the hands of the Holy God. When the Saint fell asleep in the Lord, a sound was heard like the crack of a slap, resounding throughout Alexandria, and a voice said to the young man who had struck the Saint: “Wretched young man, receive the slap that the monk Vitalius sends you. From that moment the young man became possessed by a demon. He wandered through the city crying out, “Vitalios slapped me!

Vitalios is a Saint! Vitalios worked these miracles! Vitalios saved these sinful women! Vitalios! ” And he proclaimed it to everyone. Then the holiness he had kept hidden was revealed, and the judgment of all those who had condemned him was completely overturned. He was glorified because he had humbled himself and endured humiliation at the hands of men.

The news immediately reached the Patriarch. The possessed man’s cries drew crowds of people after him, and through the demon he was led to the hut of Saint Vitalios. When he arrived, he fell at the Saint’s feet, begging forgiveness and mercy. When the people saw the Saint lying there with the dignity and modesty of holiness, the Patriarch also arrived with his clergy. Seeing everything—the Saint, the possessed man,

and the Saint’s works now brought to light—he knelt, venerated him, and said to the priests and the people, “If I had listened to you, if I had believed your words, you would have condemned so great a Saint. “Therefore, any priests among you who condemned him shall be barred from serving the Divine Liturgy for three years. You shall cease serving for three years and remain suspended,

because you very nearly led me astray. ” Consider, then, what a beneficial example we have in the Old Testament: Sodom and Gomorrah, Lot, and this Saint. Our Gospel, the Apostle Paul, all the Saints, and all the teachings of preachers, bishops, and priests cry out with one voice: “Do not judge anyone before the Lord comes. Do not judge, because judging others is a terrible sin.

” Do not imagine it is a small matter. These are not merely the words of some Saint, so that we might say, “He may be a Saint, but he is still human, and perhaps what he says is not so important. For when we open the Gospel, it is Christ Himself—the Truth and the Light—who tells us, “Judge not, that you be not judged,” and, “With the measure you use, it will be measured back to you. We see our Christ refusing to condemn either the prostitute or the woman caught in adultery.

Instead, He covers her shame, blesses her, forgives her, embraces her, and says, “Go, my child, and do not do it again, and all will be well. Do not despair. You are human; you slipped and fell. It is natural for us to fall—for who is there who never falls? ” I am the first to fall continually. How much more, then, those who are weaker than I am? They too have the power to repent. The Father has given judgment to the Son, that He may judge the world.

the world. And Christ says, “Do not judge. ” Yet man comes along, takes God’s judgment into his own hands, and judges. The Son of God does not judge, yet man condemns. And think how easily judgments come out of our mouths—we all know this. We see something happen and draw conclusions. But wait: did you investigate it? Did you truly see what happened? Even if you saw it with your own eyes, you still may not know the whole truth. There was another monk whose story was similar to that of the eunuch monk.

It happened that a woman asked a holy monk for help: “Take me and bring me to a monastery. ” She was also Jewish. As the Saint searched for somewhere to take her, the poor woman saw a very small orphaned child on the road. She called out, and the monk took the child into his arms as well. At once people began to talk: “He even had a child with her! ” But he brought the child to a monastery; the woman became a Saint, and the child grew into a man of God. The monk said nothing and returned to his skete.

When he was about to depart this life, he went down to the city again and returned to his old neighborhood, to the house where all the gossip had begun. When people heard that he had returned, they rushed to see him, some out of curiosity and others for various reasons. He said nothing about the accusations. “Please,” he said, “would you bring me a few coals so that we may burn some incense here? ” They agreed and brought him the coals. He held out his hand and said, “Put them in my hands.

” They placed the burning coals in his palm, and he put incense upon them and began to cense the people. “My friends,” he said, “just as these coals have not burned my palm or my hand, so the desire of the flesh has never burned my soul or my body. ” He bade them farewell and left. There was no need for philosophical arguments or sermons. This example brought them all to metanoia, to repentance, and made them ask forgiveness. I have spoken once again about this subject

because it is so very easy to judge others. This is the sin that so readily besets us, as the Apostle says. It confronts us in every circumstance, at every moment, and in every matter. Wherever we may be, the mouth begins to speak. The mind goes to work, and so we can become deeply defiled by this. There is one more point: condemning others is a sin, but what is its root?

Where does it begin? It begins with pride and egotism. If I regard myself as sick, how could I rise up, speak against another sick person, and condemn him for being careless? Look at what happens in hospitals. There you will find an inspired example and a great truth. Most of us have been to hospitals, either as patients or as visitors, and you see that they are full. Those of you who have been

hospitalized know this even better. Have you ever heard another patient condemn you because you were ill? No one says such a thing. One person says, “My eye is sick, while that man has pain in his side. ” Because we are all suffering, we feel compassion for one another; each person sympathizes with the other. You hear no condemnation over one person’s illness or another’s. There, no one commits the sin of condemnation. But outside the hospital, when it comes to sickness of the soul, we all have something to say.

And why do we speak? Because we suppose that we ourselves have not done the very thing for which we accuse the other person. You see the speck in your brother’s eye, but you do not see the beam in your own. You have a whole great pole—a beam—in your eye, yet you have set about examining the tiny splinter, the little speck, in your brother’s eye. So what I wanted to tell you is this: our salvation is an

exceedingly serious matter; it is not something trivial. Yet the way to be saved is simple. We do not need philosophy in order to be saved. To be saved, we do not need degrees or scholarly learning; we can become holy through very simple things. But I am speaking seriously, because if we are careless and fail to tend to our souls, we will be condemned and pass into eternal hell—and that is something truly dreadful.

The mind cannot grasp it; I have no— It cannot encompass it. The nous—the spiritual intellect—reaches its limit before the meaning of eternity, because it cannot comprehend eternity. Here, when we are ill—when a tooth hurts, or a kidney, or some other part of the body—we run to doctors and painkillers; we try every possible means to obtain relief. And many times, during a long illness, even the thought of suicide begins to torment us. That suffering will end one day.

But have we considered that we might go to Hell with the demons? Know this: if we were to see a demon, we could not remain alive. That is why God never permits a person to see a demon with his bodily eyes. He would not survive; his heart would stop instantly from fear. How, then, could we live among them? How could we remain in darkness and torment with the demons? It is terrifying; the nous—the spiritual intellect—cannot grasp it. And yet we may come to this through one wrong choice, through negligence, through forgetfulness. For we may come to grief in this matter.

That is why this matter is so serious. We must pray night and day, kneel, weep, and entreat God to send us illumination, to awaken our nous and our soul, and to grant us awareness of our own evils. We must recognize our sins and have penthos—mourning for sin—here; we must weep here. Abba Arsenius the Great, that Saint of the desert, was a most holy man. A cloth hung from his belt, and with it he wiped away his tears night and day.

A holy Patriarch came to him and said, “Arsenius, Arsenius, you have wept in this life, and in the life to come you will not weep. ” We do not weep here, so it would be no wonder if we wept there. Therefore, let worldliness not drag us away, and let earthly things not entice us. We need the necessities of life, and we will accept them all. But let us not be carried away by things that contribute nothing to the salvation of our soul. Let us make good use of our time and every moment.

When we go to work or travel somewhere, let us not allow our mind to wander aimlessly. Let us give it work to do. Let us occupy it with the name of Christ and of the Most Holy Theotokos (All-Holy), with the remembrance of death and judgment, and with thoughts of how to do good and how to do something pleasing to God. Logismoi—intrusive thoughts—will come. Who is there that does not have them? I am the first to have these ugly thoughts. But we must not let them remain within us.

They assail us; that is not unnatural, but natural. As long as germs are going around, they will infect us. So what must we do? We must be ready, and the moment they come, cast them out. Out! The moment the germs of evil thoughts appear, cast them out! And immediately give chase. With what? With the Jesus Prayer: “Lord Jesus Christ, have mercy on me. Most Holy Theotokos, help me.

Lord Jesus Christ, save me. ” And as we pray and drive away the demons behind these thoughts, we safeguard our soul. We keep it sound, we keep it healthy, we keep it pure. That hour will come, so let us keep our soul ready, prepared, and undisturbed. If we are prepared in this way, we will not be thrown into confusion when that dreadful hour arrives. The dreadful hour will come. Children, death is exceedingly fearful. We have not tasted it, and we do not know what it is.

When it comes, we will not be able to describe it; we will only undergo it. We see the Archangel come and give the dying person to drink, and the soul departs through the nose. That is why we see the dying person swallow. That is why we see the eyes roll back. That is why we see the fixed, distant gaze of one who is about to die. He is no longer aware of his surroundings. He sees other things. His eyes lose their natural look; they are open, but now the inward eyes are seeing.

They see the angels, they see the demons, and we see tears coming from his eyes. Why do they weep? At that moment the cause is within the soul. The others are there, people are speaking, but he is not. So, my children, every one of us will pass through death, without exception. And yet now we all rejoice, laugh, keep busy, and make our plans. But no—the hour is coming. So let us prepare ourselves to face death with at least some awareness,

and let us keep our conscience from accusing us loudly. We will still depart this life with faults. It is not as though we shall be spotless white doves. But may the faults we carry not be the things that sink us, because there will also be something to counterbalance them: good works of real weight, placed on the other side of the scales, so that they may outweigh them. Let the sins that remain be only minor ones, because the others will have been dealt with through the Mystery of Holy Confession. They will have been taken away.

What remains will be the lighter faults, such as even a saintly person may have—even a passing thought. They say that anger—a sin committed in a sudden moment—does not take away a person’s holiness. Some sins are so slight that they do not violate the holiness of a saintly person. God permits them in order to keep the saint in humility. For no virtue is brought to absolute perfection, since the virtues culminate in apatheia, freedom from the passions.

Metanoia—repentance—never ends and is never completed; it always remains open, because a human being is always capable of falling. And so, all these are indisputable, firmly grounded truths. These truths, grounded in the Word of God, must become our life, our faith, and the greatest concern of our whole existence. At present, we are concerned with how we will live, how we will earn our daily bread, how our children are doing, and what will happen with our health.

Beyond all these concerns, the one thing that must hold everything together is this: I must be ready. And whenever you see, my children, that you are stumbling somewhere or that something is not right, do not leave it untreated. Apply the medicine so that it may be healed, because the enemy will try to catch every one of us at some weak point. And when we recognize it, we must fall to our knees, praying fervently and with tears: “Lord, correct me in this; correct me in that.

” And when we are free of grave faults and mortal sins, our lesser offenses and non-mortal sins do not place us in immediate danger of hell. For, as we have said, many things help us. Metanoia—repentance—helps us, as do good works and the Church. Our blessed Church, our Orthodox Church, helps us wondrously, Indeed, we have the Divine Liturgies, the memorial services, almsgiving, good works—we have so many things through which our Church helps the departed. As we said the other day: an Orthodox way of life and the Orthodox faith.

Let us preserve this Orthodox way of life with the preparation we have been discussing, but within our Orthodox Church, which... for Christ Himself founded her, and she was watered by the multitudes of martyrs and by the labors, tears, and struggles of the ascetics and the holy hierarchs, the Fathers of our Church. Save Your people,

O Lord.

Through the prayers of our Holy Fathers, O Lord Jesus Christ our God, have mercy on us and save us. Amen.

Ομιλία περί κατακρίσεως έγινε στο εξωτερικό

Πρόκειται

να κηρύξει το Ευαγγέλιο, να κάνει κάποιο κήρυγμα, κάθεται

και μελετά Το Ευαγγέλιο, τους πατέρες, με ήσυχο μυαλό, με ηρεμία Και

με τις γραμματικές γνώσεις που έχει, κάνει το κήρυγμα συγκροτημένο Η

ταλαιπωρία μου δεν κάνει κάτι τέτοιο Γιατί, όπως βλέπετε, δεν μου

μένει καιρός ούτε να σκεφτώ από το χρόνο, από την κούραση, το μυστήριο, τις υποθέσεις, τις μέρημνες, τις ευθύνες αλλά κινούμενος από αγάπη και από ενδιαφέρον Προσπαθώ με λίγη και ελάχιστη δύναμη να σας μιλήσω δύο λόγια πατρικής ψτοργής αγάπης και μερίμνης.

Εκείνο που αντιλαμβάνουμε από την όλη εργασία της πατρικής ευθύνης και αντιμετωπίσεως των ποικίλων και σοβαρών ψυχικών προβλημάτων εκάστης ψυχής, Ο πόνος, οι φλήψεις, ο αγώνας, οι κίνδυνοι, τα βάσανα, οι στενοχώριες, οι αρρώστιες Όλα αυτά συνθέτουν στον πνευματικό τον αγώνα της ευθύνης και της προσωπικής ψυχικής αντιμετωπίσεως και συμπαραστάσεως σε εκάστη

ψυχή Ο

πόνος ενίοτε είναι πάρα πολύ μεγάλος.

Φτάνω να βρίσκομαι στη θέση του εξομολογουμένου, του ψυχικός αρρώστου και του σωματικού αρρώστου ανθρώπου.

Αντιλαμβάνομαι τον πόνο και τα δάκρυα, την αγωνία, την ευχήνη και τον άμεσον κίνδυνο που διατρέχει εκάστη ψυχή που έρχεται και γονατίζει να καταθέσει τα όσα έχει στο ποινικό της φορτισμένα.

Βλέπουμε στο Άγιον Ευαγγέλιο μας το πιο

όμορφο βιβλίο του κόσμου, που μιλάει ο ίδιος ο Χριστός, όχι, στα άλλα βιβλία μιλάνε οι Άγιοι Και αυτοί τα λόγια του Χριστού κατά ποικίλων τρόπων, αλλά το Ευαγγέλιο είναι αυτό καθ' αυτό το βιβλίο το κατεξοχήν του Χριστού που μιλάει ο ίδιος ο Χριστός. Κάποια φορά στις περιοδίες του που κυκλοφορούσε ανάμεσα στους ανθρώπους, ο μεγάλος, ο μέγιστος, ο ύψιστος, αυτός ευεργέτης, ο Χριστός μας, το φως του αληθινών που φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον

εις τον κόσμο. Είναι ο Λόγος του Θεού, Αυτός που θυσιάστηκε για μας, που δεν πρέπει να αγαπήσουμε κανέναν άλλον πάνω στη γη περισσότερο από τον Κύριο της Δόξης. Τον ταπεινό Ιησού που περπατούσε σε όλη την Ιουδαία και σκόρπιζε την αγάπη, τη συγνώμη, τη συμπάτεια, την ειρήνη και την άθεση των αμαρτιών.

Αυτή η αγάπη, αυτός ο Χριστός, αυτό το φως, σε

κάποια στιγμή

καθότανε και κήρυτε τα Θεία του Λόγια, σκορπούσε τα Θεία Μαργαριτάρια, σκορπούσε την ευτυχία στον κόσμο. Όλοι τρέχανε να ακούσουν, να θεραπευθούν, διότι κατά αυτούς που τον λογίαζαν για προφήτη, δεν ξέρω αν βγήκε τέτοιος προφήτης στον κόσμο, σκεπτότουσαν να κάνει τόσα θαύματα. Όχι να γονατίζει και να παρακαλεί σαν τους πραγματικά προφήτες και αγίους ανθρώπους Αλλά πήγαινε και ο Υιός σου λέει θα γίνει καλά Διαταγή βασιλέως, διαταγή Θεού Ο τυφλός που

δεν είχε κόρη ο φθαμού Δεν είχε στα μάτια του κόη

και θα γίνεις καλά. Δηλαδή πρόσθεσε τον πυλό που έλειπε και νιψάμενος ανέβλεψε.

Οι γραμματείς και οι φαρισαίοι δεν

πίστεψαν, άρχισαν να σκανδαλίζονται γιατί ο φθόνας και η κακία δεν τους επέτρεπαν να πιστέψουν στο θαύμα διότι κάτι τέτοιο έφερνε τον κόσμο κοντά στον Ιησού. Πώς έγινες καλά του λένε. Αυτός δεν είναι άνθρωπος του Θεού

Φέρνουν τους γονείς και λένε αυτό είναι το παιδί σας, λέει αυτό είναι. Πώς θα νέρωσαν, δεν ξέρουμε, είπαν εκείνοι, γιατί φοβήθησαν να γίνουν από συνάγωγοι, να τους βγάζουν έξω από τη συναγωγή, να τους κάνουν απόβλητος. Φοβηθήκανε και προτίμησαν μάλλον την δόξα των ανθρώπων παρά την δόξα του Θεού. Τον ξαναφωνάζουν και τον λένε για να πες μας πώς έγινες καλά. Και λέει τώρα ο ευλογημένος αυτός τυφλός, Μήπως θέλετε να γίνετε κι εσείς μαθηταί του Εμείς είμαστε, λέει, του Μωυσέως μαθητές Ο

τυφλός συνεχίζει και λέει ότι ο θεραπεύσας με είναι άνθρωπος του Θεού προφήτης Και όταν το συνάντησε ο Χριστός του λέει πιστεύεις εις τον Υιόν του Θεού Ποιος είναι ο Κύριος για να πιστέψω Όλο αλλόν, αυτόν που βλέπεις και αυτός που σε μιλάει, αυτός είναι Πιστεύω εκεί Βλέπουμε το Χριστό μας να κυκλοφορεί και να ευεργηθεί Νύχτα μέρα, κάποια μέρα λοιπόν Εκεί που καθόταν και δίδας και τους όχλους Έρχεται μία ομάδα από ανθρώπους Και του πετάνε μπροστά του μία γυναίκα Και του λένε Λιδάσκαλε,

σύ που γνωρίζεις τον νόμο Αυτή τη γυναίκα την πιάσαμε Επαυτοφόρο, Μηχευωμένη. Κατά το νόμο του Μωυσέως που γνωρίζεις, αυτή πρέπει να λιθοβοληθεί και να πεθάνει με τις πέτρες. Εσύ τι λες, πρέπει να γίνει αυτό. Ο Χριστούλης μας, το φως των αληθινών, τον γλυκύτερο πράγμα του κόσμου, απεντά. Έσκεψε το κεφαλάκι το κάτω και άρχισε να χάρτη Και σηκώνει τα μάτια του και τους λέει, ο αναμάρτητος από εσάς να ρίξει πρώτα στην πέτρα

επάνω στην αμαρτωλή αυτή η γυναίκα. Δηλαδή, εάν δεν είναι αναμάρτητος να μην σηκώσει πέτρα να ρίξει. Και έσκεψε πάλι και έγραφε. και ο καθένας ελεγχόμενος από το συνειδός ότι δεν είναι αμαμάρτητος θετούσαν τις πέντρες ένας-ένας και άθρονται και τελικά φύγαν όλοι και

αφού σήκωσε τα μάτια του και είδε ότι φύγαν όλοι της λέει της γυναικός γίνε, κανείς δε σε κατέκρινε ουδής κύριε, μητε αγώθε κατακρίνω πήγαινε λέει και σώζου μην το ξανακάνεις αυτό που έκανες βλέπετε την καλοσύνη Σε ποιον μπροστά ήτανε η αμαρτωλή γυναίκα στον Κρητή ζώνταν και ανεχθόν. Δεν την έδιωξε, δεν την αποπήρε, δεν την ήλεγξε, αλλά τους κατηγόρους τους αποστόμωσε. Τους έκρισε πολύ εύστοχα το στόμα και

τους έκανε ένα τρομερό έλεγχο μέσα τους και από μόνοι τους αποχώρησαν. Ο Χριστός δεν κρίνει κανέναν, ούτε ήρθε να κρίνω τον κόσμο, αλλά να σώσω τον κόσμο. Εγώ φως ελλήλυθα εις τον κόσμο και οι άνθρωποι προτείνησαν το σκότος παρά το φως.

Εμείς οι ταλέποροι άνθρωποι, όν πρώτος είμαι εγώ, κρίνομαι εύκολα. Βλέπουμε έναν άνθρωπο ή τον βλέπουμε αμαρτάνοντα ή ακούμε ότι αμάρτησε, είμαστε τον κατηγόρησαν άλλοι και αμέσως ασυζητητοί, χωρίς έλεγχο, χωρίς βασανισμό, κατά πόσον είναι αλήθεια αυτό ή όχι, καταφέρουμε αμέσως τον λύθον του αναφέροντος και τον χτυπάμε τον άλλον. και εφαρμόζομαι τον Μωσαϊκό Νόμο.

Είμαθα πάρα πάρα πολύ εύκολη στο να κρίνουμε. Μην κρίνομαι, μην κατακρίνομαι. Έχουμε τόσες αμαρτίες επάνω μας. Είμαθα τόσο φορτωμένη. Έχουμε τόσο προσωπικά λάθη. Και έχουμε κάνει λάθη στις κρίσεις μας και έχουμε συλλάβει τον εαυτό μας να έχουμε κάνει αυτά τα λάθη της κρίσεως. και επιμένουμε με την παραμικρή αιτία που κάτι θα ακούσουμε, αμέσως ξεκινάνε οι γλώσσες, τα τηλέφωνα και αρχίζει το κατηγορό, αρχίζει το κουτσομπουλιό, αρχίζει ο διάβολος, ανοίγει τα βιβλιάρια όλων μας και αρχίζει να γράφει μέσα στο ποινικό μας ευθύνες.

Γιατί να γίνει αυτό, εφόσον ο Χριστός μας το λέγει πολύ καθαρά, μην κρίνετε άνθρωποι Ο Απόστολος Παύλος, το στόμα του Χριστού μας, λέει μην κρίνεις ο άνθρωπε πριν έρθε ο Κύριος Ο οποίος γνωρίζει τα κρυπτά των ανθρώπων και πρόκειται να τα φέρει στο φως Διότι ακόμα και με τα μάτια μας ακόμη να βλέπουμε, να αντιβάλλουμε κατά πόσον έχει το θέμα ούτω Ας γυρίσουμε λίγο πίσω-πίσω να πάμε λίγο στην Παλιά Διαθήκη Να δούμε τότε στις πέντε πόλεις των Σοδόμων και των Γομόρων Ήταν άνθρωποι που δεν πίστευαν στο Θεό και ήρθανε μια τελεία διαστροφή της

φυσικής ανάγκης της ανθρώπινης. Και όπως γνωρίζετε, χωρίς να θέλω να αφαιρθώ στο ειδικό αμάρτημα, το καταλαβαίνετε. Ο

δίκαιος Λότ ακοεί και βλέμματι, ο δίκαιος κατεπρίχεται νύχτα και ημέρα Βλέποντας τους ανθρώπους, όχι σαν ζώα, τα ζώα δεν κάνουν τέτοια πράγματα,

μονοτέρετα Τα έβλεπε με τα μάτια του, τα άκουγε τα λόγια και δεν κατέχρωνε κανέναν Σκεφτείτε, δεν μπορεί να το διανοηθεί άνθρωπος, άνθρωπος της Παλαιάς Διαθήκης Με πέντε πράγματα από τις μαρτυρίες του Θεού, πίστευε στο Θεό Δεν είχε εδώ το Χριστόν επί της γης, τα θαύματα, το Ευαγγέλιο Εμείς είμαστε κατάφορτοι από έλεος και ασπλαχνία Και έχουμε τόσο φως Και όμως με την παραμικρή αιτία κρίνομαι και κατακρίνομαι Αυτοί οι άνθρωποι εκεί, ο

Λότ Μια μικρή πίστη στο Θεό από την δημιουργία, από το σύμπαν. Πίστεψες στο Θεό και έβλεπε την αμαρτία να γίνεται μηδενός εξαιρουμένο. Οι πάντες, οι πέντε πόλεις ήταν καταβυθισμένοι μέσα στο βούρκο των παραθύσεων αμαρτημάτων. Τα έβλεπε, τα άκουγε και η ψυχή του πονούσε τρομερά, αλλά δεν άνοιξε το στόμα, δεν άφησε τη σκέψη να κατακρίνει κανένα λαπαστό. Ο δε Θεός που δεν το λανθάνει απολύτως τίποτε, ήξευρε του Λότ την αγνότητα και

επειδή έμενε να καταστρέψει τις πέντε πόλεις, στέλνει τους διονγκέλους να τον εξαγάγουν, να τον βγάλουν και να του πούνε βιέκα, διότι ο Θεός πρόκειται να καταστρέψει αυτούς τους ανθρώπους, διότι έγιναν σάρκες. Δέστε και ένα άλλο πιο μεγάλο και σοβαρό πάνω σε αυτή την περίπτωση. Η δυσοδία της αμαρτίας των Σοδόμων και των Γουμώρων ανέβαινε μέχρι τον θρόνο του Θεού όπως ο καπνός. Όπως βλέπουμε έναν καπνό από ένα εργοστάσιο να ανεβαίνει ψηλά ψηλά, έτσι ανέβαινε και η δυσοδία της αμαρτίας. Και εκεί βλέπουμε τον Θεό σε

τρισυπόστατη έκφραση και λέγει στον εαυτό του, καταβόμεν, και δεν λέει να κατέβω να δω τι γίνεται εκεί κάτω, Καταβόμεν κάτω να είδομεν, εάν ούτω, καθώς ανεβαίνει η δυσοδία, διάκενται οι άνθρωποι Να είδουμε λέει, στον Υιόν και στο Πνεύμα του Άγιου Πατέρας, να κατεβούμεν κάτω, να δούμε Όπως ανεβαίνει η δυσοδία, έτσι οι άνθρωποι αμαρτάνουν, έτσι ζούμε

στη ζωή των ανθρώπων σαν σφάλμα, σαν είδηση, σαν κακό. Να καταβόμε και να δούμε λέει. Και μετά αφού διαπίστωσε η δύησό μας κατά το ανθρώπινο το κομμέτσι κατά την ανθρώπινη έκφραση χοντροϊδός μετά δίκασε την υπόθεση και έστειλε πυρ και φιάθη και λοιπά και τους κατέκαψε όλους και τους παρέντεσε στην Αφώλεια και μία πόδιξη της αλήθειας είναι και η Νεκρά Θάλασσα, η οποία, η Νεκρά Θάλασσα, αυτή η μεγάλη λίμνη κάτω στην Παλαιστίνη, αυτός ο χώρος της λίμνης ήταν οι πέντε πόλεις των Σοδόμων και των Γομόρων που βούλεξαν και δημιουργήθηκε η λίμνη και το θιάφι που έχει μέσα από τη λίμνη είναι αυτό που κατέκαψε τους ανθρώπους.

Και νεκρά θάλασσα λέγεται, διότι ό,τι ζωντανό, ό,τι ψάρι πέσει μέσα από τα ποτάμια και από τον Ιωάννι, ποταμό ψοφάει. Δεν ζει τίποτε εκεί μέσα. Ενώ σε όλες τις λίμνες αν μπει μέσα ο γόνος και λοιπά του ψάρι, διατηρείται και ζει. Εκεί καθόλου. Η μόνη περίπτωση. Γι' αυτό ακριβώς θα πρέπει να προσέξουμε πάρα πολύ αυτό το μάθημα, διότι είναι πολύ πολύ στη ζωή μας σε ενέργεια και σε κατάσταση. Ένας

Άγιος άνθρωπος και δει ο Άγιος Γεροντάς μου μου έλεγε ότι παιδί μου άνθρωπος που δεν κατακρίνει τον αδελφό του είναι σημείο σωσμένο ανθρώπου. Άνθρωπος που δεν κατακρίνει με το στόμα του, είναι χαρακτηριστικό, είναι απόδειξης ότι αυτός ο άνθρωπος είναι σωσμένος, εννοείται είναι καθαρός για τη βασιλεία του Θεού Αφού κυβερνάει τη γλώσσα του σωστά, σημαίνει ότι κυβερνάει το όλο τον εαυτόν του καλώς και κατά το θέλημα του Θεού Θα

σας πω και ένα παράδειγμα πάρα πολύ ωφέλιμο από την ζωή του Αγίου Ιωάννου, του νηστευτού Πατριάρχου Αλεξανδρίας. Αυτός ο Άγιος διαθυμίζεται πως δεν κατακρίνει κανένα μοναχό, κανέναν άνθρωπο και ιδιαίτερα με ράσιο. Γιατί την είχε πάθει μία φορά και μετά έμαθε το μάθημα να μην κρίνει κανένα και ιερωμένο πρόσωπο. Κάποτε ένας μοναχός κατέβηκε στην Αλεξάνδρεια και καθώς καθότανε σε ένα παντοχείο, σε ένα μαγειρικάκι που λέμε όπως τότε Περίμενε

εκεί για να πάει κάπου, ίσως να κόνεψε, να τσιμπήσε και κάτι Και για μια στιγμή σηκώνεται μία γυναίκα και πέφτει στα πόδια του και του λέει Πάτε, σώστε με αυτή τη στιγμή, διότι αν δεν με πάρετε τώρα μαζί σας να με πάτε όπου θέλετε σε κάποιο μοναστήρι θα με κερδίσει ο διάβολος ξανά. Αυτή τη στιγμή ξέμπλεξα που σας είδα Κάτι μου μίλησε μέσα ότι εσείς θα με σώσετε. Του ξέφυγα. Σώστε με πάρτε. Ο μοναχός βρέθηκε σε δύσκολη θέση. Τι να κάνει τώρα, να την πάρει, να την πάει σε μοναστήρι.

Μα τι θα πει ο κόσμος.

Προτίμησε να κάνει το θέμα του Θεού. Σου λέει, τώρα μόλις το περιστέρι αυτό ξέμπλεξε από το γεράκι και είναι γεμάτο πληγές. Αν το αποθήσω, το ξαναβουτάει το γεράκι και το κατασπαράζει. Την παίρνει, αυτή τον αρπάζει το χέρι, σαν τον πληγμένο που αρπάζεται από κάποιον να σωθεί. Αγκιστρώνεται επάνω του. Σώστε με, πηγαίνετε εμείς να σωθώ. Αυτό ο μοναχός την παίρνει και έψαχνε να βρει μοναστήρι, ώσπου βρήκε και την τοποθέτησε και την έβαλε σε μοναστήρι και η ιστορία απέδειξε ότι αυτή έγινε πάρα πολύ καλή μοναχή και με θαύματα.

Αλλα το σούσουρο έγινε, διαδόθηκε παντού, ότι ένας μοναχός γυρίζει με κάποια γυναίκα στον δρόμο, πηγαίνουν και τον αφαίρουν στον Πατριάρχη των Άγιων Ιωάννη. Να ο ένας, να ο άλλος άνθρωπος ήτανε. Αμέσως διατάζει διάκονο τη διέταξη εκεί και τον συνέλαβαν τον μοναχό και τον έφεραν στην Επισκοπή. Και αμέσως του λέει γιατί το έκανες αυτό χωρίς άλλη νομπολογία, τον βάζεις στο κρατητήριο. Και μάλιστα διέτεξε και

τον μαστείωσε. Ο Μοναχός δεν μίλησε. Για να μην μιλήσει αυτός σήμερα ποιος ήταν αυτός ο Μοναχός. Δεν μίλησε καθόλου το καλογέρι. Κοιμήθηκε ο Πατριάρχης ο Αγιότατος και τη νύχτα βλέπει το μοναχός στον ύπνο του Και του λέει Άγιε Πατριάρθρα σου αρέσει αυτό Και γυμνώνει την πλάτη του και έδειξε τις μαστιγώσεις Αμέσως συνέρχεται, ξυπνάει, χτυπάει του Διακόνου την πόρτα, διάκο, τρέχα και φέρει τον μοναχό επάνω

Για να δω Πάτερ την πλάτη σου Ο μοναχός υπακούει Βγάζει το ρούχο του, βγάζει τη φανέλα του και πέφτει το ρούχο του Και βλέπει ο Άγιος Ιωάννης ότι ο μοναχός ήταν ευνούχος Που σημαίνει ότι δεν δύναται να κάνει κάτι κακό σε άλλον Εκφύσεως Όχι το ότι ήταν Αγιώτατο Καλογέρι Αλλά διότι ήταν και εκθήσεως αδύνατο για κάτι τέτοιο Συγγνώμη παιδί μου, του λέει, γι' αυτό που σου έκανα Άγιε επίσης, Άγιε Πατριάχα, του λέει Ή και Άγιος είσαι, δεν πάβει να είσαι άνθρωπος

Και σαν άνθρωπος απλώς έκανες μια λανθασμένη κρίση Δεν πειράζει, την ευχή σου να έχω Ζήτηξε και ο Πατριάκης, συγνώμη και ο μοναχός έφυγε για το όρος Και η κοπέλα αυτή βρισκόταν στο μοναστήρι σωσμένη Μετά από το πάθημα αυτό, είπε Μοναχό, όπως και να τον δω, ποτέ δεν θα τον κατακρίνω Διαδόθηκε ότι ο Άγιος Ιωάννης δεν κατακρίνει ιερωμένο πρόσωπο

Αυτό έφτασε στα αυτιά ενός ασκητού ονόματι Βιτάλιο Λέει εγώ θα τον δοκιμάσω, εάν κρίνει ο Πατριάρχης Και κατεβαίνει στην πολιτεία, κατεβαίνει στην Αλεξάνδρεια Και τι νομίζετε ότι έκανε Έκανε τον πιο άσχατο άνθρωπο, με ταράσατο όμως Δούλευε στο λιμάνι, έκανε δουλειές και έλεγε ότι απόψε θα πάω στο τάδι αμαρτωλό σπίτι και θα κάνω αυτό με την Α, με την Β κλπ. Και το έκαναν και πήγαινε μέσα στο σπίτι το αμαρτωλό και έπαιρνε μία από τις αμαρτωλές γυναίκες και της

έδινε το αντίτιμο και της λέει μήναι απόψε καθαρή και έβγαζε την εικονούλα του, την έφτενε, άρχισε μετάνοιες, κομποσχήνη, δάκρυα, προσευχές, έβλεπε η φτωχιά, η γυναίκα αυτό το πράγμα, άρχισε να μετανοεί Και μετά αφού της άλλαζε τις σκέψεις, βλέποντας την Αγιότητά του, καθόταν και την οθετούσε και της έλεγε Παιδί μου αυτός ο δρόμος που διάλεξες δεν είναι σωστός. Δεν πηγαίνεις να παντρευτείς νόμιμα, σωστά, να κάνεις οικογένεια, να κάνεις παιδάκια, έρχεται κρίσης που θα δικαστούμε. Εδώ φτύρεις τον εαυτό σου, φτύρεις το Ναό του Θεού, αύριο

πεθαίνουμε, όλα είναι προσωρινά Και έβλεπες μία-μία, άλλη να παντρεύεται, άλλη να μονάζει και άρχισε να γίνεται η μεγάλη ωφέλεια Στη

συνέχεια αμέσως τα στόματα δούλεψαν, αυτός ο μοναχός είναι ο πιο χειρότερος που βρέθηκε Κοίταξε τι κάνει, κοίταξε τι φτιάχνει Αμέσως τον Πατριάρχη, σημάζεψέ τον Μην κρίνετε, έλεγε ο Άγιος Ιωάννης Μην κρίνετε μοναχό Μα Πατριάρχα, βρίζεται η ατλησία Ναι ο Κέιν λέει βρίζεται αλλά μην κρίνετε

Ευχαριστώ.

κέρδισε, έριξε τον κυστράκι του, άλλη ψυχή κέρδισε και της έδινε επιτίμη ότι δεν θα πείτε τίποτε το τι γίνεται. Εάν το πείτε θα τιμωρηθείτε από το Θεό. Κέρδες να σιωπούν οι ψυχούλες και να φεύγει μία-μία στη μετάνοια και στην επιστροφή του Θεού. Μια μέρα κατεβαίνοντας το πρωί για να πάει δίθεν να δουλέψει, για να εξοικονομήσει τα χρήματα για την αμαρτία όπως εννομίζεται, ανέβαινε ένας νεαρός στη σκάλα και λέει «Εως πότε μοναχέ εμπέκτα θα κοροϊδεύεις το σχήμα σου» και του δίνει ένα ράπισμα.

Ο Άγιος Βιτάλλιος το απαντά, ταπεινέ άνθρωπε, θα έρθει καιρός ότι αυτό το ράπισμα θα το πάρεις πίσω και θα το ακούσει όλη η Αλεξάνδρεια. Τίποτα αν δεν το είπε. Ο Άγιος ξέφευγε μέσα από τις πολιτείες κρυφά και είχε κάνει μια καλυβίτσα έξω από την Αλεξάνδρεια και εκεί προσευχόταν και κανείς δεν το ήξερε. Πήγαινε πότε στα σπίτια τα μαρτωλά, πότε εκεί. Και επειδή κατάλαβε το τέλος του, επήγε στην καλυβίτσα του, έριξε τον εαυτόν του κάτω, σταύρωσε τα χεράκια του και παρέδωσε την Αγιωτάτη του

ψυχή στα χέρια του Αγίου Θεού. Όταν δε κοιμήθηκε ο Άγιος, Ακούστηκε ένας φόρυβος σε ήχο και μορφή ραπίσματος που ακούστηκε σε όλη την Αλεξάνδρεια και φωνή η οποία έλεγε στον νέον αυτόν που ράπισε τον Άγιο «Ταπεινέ, νεαρέ, λάβε το ράπισμα όπου σου εξαποστέλει ο Μναχός Διτάλειος». και από εκείνη τη στιγμή δαιμονιστήκε και γύριζε μέσα στην πολιτεία και φάναζε «Ο Βιτάλλιος με ράπισε, ο Βιτάλλιος είναι Άγιος, ο Βιτάλλιος έκανε αυτά τα θαύματα, ο Βιτάλλιος έσωσε αυτές τις αμαρτωλές, ο

Βιτάλλιος» και το κήρυξε σε όλο τον κόσμο. Εκεί που σκόρπισε η Αγιότητά του και οι άνθρωποι που τον κατακρίναλε Αντιστρόφως τα πράγματα πήρανε άλλη μορφή και δοξάστηκε διότι ταπεινώθηκε και εξευτελίστηκε από τους ανθρώπους.

Αμέσως η είδηση στον Πατριάρχη έφτασε. Ο Δεδαιμονισμένος με τις φωνές του προκαλούσε τους ανθρώπους να τον ακολουθούν και αυτός οδηγήθηκε δια του Δαιμονίου στην Καλύβα του Ωσίου Βιτάλλιου. Και όταν πήγε εκεί, έπεσε στα πόδια του Αγίου ζητώντας συγνώμη και έλεος. Ο κόσμος μόλις είδαν τον Άγιο σε σχήμα αγιοσύνης και αισεμνότητος, να και ο Πατριάρχης έφτασε με το ιερατείο του και βλέποντας το γεγονός, τον Άγιο, τον δαιμονισμένο, τα έργα του εις το φως, Γονάτισε, τον προσκύνησε και είπε στους

ιερείς, στον κόσμο Εάν σας άκουγα, εάν πίστευα τα λόγια σας θα κατέχουν ένα τόσο μεγάλο Άγιο Γι' αυτό όσοι ιερείς ή αν κατακρίνατε επί τριετία θα είστε χωρίς Θεία Λειτουργία Θα πάψετε να λειτουργείτε τρία χρόνια. Αργή θα λείπνετε, διότι λίγο έλειψε να με παρασύρετε. Σκεφτείτε τώρα πόσοι, τι παράδειγμα, τι ωφέλιμο παράδειγμα είναι το της Παλαιάς Διαθήκης των Στοδόμων και Γομών, του Λότ, του Αγίου, Μα το Ευαγγέλιο μας, μα το

Αποστόλου Παύλου, μα τον Αγίον Όλων, μα οι διδασκαλίες των ιεροκηρήκων, των επισκόπων, των ιερέων, οι διδασκαλίες όλες φωνάζουν και κραυγάζουν Μη κρίνατε ο άνθρωπος έως ότου έρθει ο Κύριος, μην κρίνατε διότι το να κρίνομαι είναι φοβερό αμάρτημα, μην νομίζετε ότι είναι μικρό γιατί δεν το λέει κάποιος Άγιος και λέμε άνθρωπος είναι, είναι Άγιος μα δεν πάει να είναι άνθρωπος και ενδεχομένως δεν μείνει και τόσο μεγάλο αυτό που λέει. Αλλά όταν όμως ανοίγουμε το Ευαγγέλιο και μας το μιλάει και μας το λέγει ο Χριστός η αλήθεια και το φως Ότι μην κρίνατε ή να μη κριθείτε, ενώ μέτρο μετρείτε αντιμετρεθήσετε εμείς

Βλέπουμε τον Χριστό μας να μην κρίνει την πόρνη γυναίκα και την Μιχαλίδα Αλλά να σκεπάζει, να ευλογεί, να συγχωρεί, να αγκαλιάζει, να της λέει πήγαινε μην το ξανακάνεις παιδί μου και είσαι εντάξει, δεν πειράζει άνθρωπος είσαι, ξαγλίστρησες, φυσικό είναι να πέσουμε και ποιος είναι που δεν πέφτει. Πρώτος είμαι εγώ που πέφτω συνέχεια. Επομένως, πόσο μάλλον οι άλλοι ο λιγότερο. Άρα λοιπόν, έχουμε τη δύναμη να μετανοήσουν. Ο πατέρας

έδωσε την κρίση νηστονιών, να κρίνει τον κόσμο.

Έλα χαίρε να του ζητήσει τη βοήθειά του μία γυναίκα Πάρε με, πήγαινε με σε μοναστήρι Και ήταν Εβραία κιόλας Και ψάχνονται στο Άγιος Μοναχός να την πάει κάπου Αυτή η φτωχιά είδε ένα παιδάκι στον τρόμο που δεν είχε γούνη, μικρούτσικο Φώνασε έτσι, το παίρνει και αυτός στο χέρι Αρχίζουν τα στόματα, έκανε και παιδί μαζί της και το παιδάκι και το πάει σε μοναστήρι και αυτή αγίασε και το παιδάκι έγινε άνθρωπος του Θεού. Ο μοναχός δεν μίλησε, πήγε στη σκήτη όταν επρόκειται να πήγε από τη ζωή κατέβηκε στην πολιτεία πάλι και πήγε εκεί στη γετουνιά του στο σπίτι του εκεί που έγιναν τα σούσορα. Ω, μάθανε πως κατέβηκε, τρέξανε πάλι να τον

δούνε, από Πυριέλια, άλλα από διάφορα, δεν μιλάει καθόλου, σας παρακαλώ λέει, μου φέρνετε λίγα κάρβουνα, να θυμιάσουμε λίγο εδώ, λέει ναι, φέραν κάρβουνα, απλώνει το χέρι του, βάλτε τα μου στα χέρια, τα αναμένα κάρβουνα στο χέρι και βάζει θυμίαμα και αρχίζει να τους θυμιάζει. Τους ανθρώπους, άνθρωποι λέει, όπως αυτά τα κάρβουνα λέει, δεν κάψανε την παλάμη το χέρι μου, ούτω πως και η επιχυμία της σάρκας ποτέ δεν μου έκαψε την ψυχή και το σώμα. Τους χαιρέτησε και έφυγε, δεν χρειαζόταν φιλοσοφίες και κηρύγματα. Αυτό το παράδειγμα τους έκαμε όλους να μετανοήσουν και να ζητήσουν συγγνώμη. Μίλησα και πάλι για το θέμα αυτό, διότι

είναι τόσο πολύ εύκολο το να κρίνουμε η αυπερίστατος αμαρτία κατά τον Απόστολο. Αυτή είναι σε κάθε περίσταση, σε κάθε στιγμή, σε κάθε υπόθεση, όπου κι αν βρεθούμε το στόμα λέει. Η σκέψη δουλεύει, επομένως μπορούμε να γίνουμε πάρα πολύ ακάθαρτοι από αυτό το πράγμα Και

ακόμα ένα, ότι το

θέμα της κατακρίσεως είναι μια μαρτία Ποια είναι όμως η ρίζα της, από που ξεκινάει Ξεκινάει από την υπερηφάνεια και τον εγχωρισμό Εάν εγώ θεωρώ τον εαυτό μου άρρωστο, θα μπορέσω να σηκώσω, να μιλήσω για τον άλλον άρρωστο και να τον κατακρίνω ως απρόσεκτον. Δέστε λίγο στα νοσοκομεία, δέστε ένα παράδειγμα έμπνευτο, μια μεγάλη αλήθεια. Όλοι έχουμε πάει στα νοσοκομεία οι περισσότεροι και άλλοι έχουν επισκεφτεί τα νοσοκομεία Και βλέπετε ότι είναι γεμάτα όσοι νοσηλευθήκατε καλύτερα. Ακούσατε καμιά φορά κανένας συνάρρωστός σας να σας κατακρίνει γιατί

ήσασταν άρρωστος? Κανένας δεν μιλάει. Γιατί ο ένας λέει μα εγώ είμαι στο μάτι, αυτός είναι στο πλευρό άρρωστος. Και επειδή όλοι πονάμε και όλοι συμπονάμε ο ένας τον άλλο, ο ένας λυπάται τον άλλο και δεν ακούς κατάκριση πάνω στην ασθένεια του ενός ή του άλλου. Εκεί επικρατεί αναμαρκησία στην κατάκριση. Αλλά όταν πρόκειται έξω από το νοσοκομείο, στο θέμα της ψυχικής ασθένειας, όλοι μιλάμε. Ευχαριστούμε γιατί για να μιλάμε θα πει ότι εμείς θεωρούμε τον εαυτό μας ότι σε αυτό που κατηγορώ τον άνθρωπο εγώ δεν το έκανα. Εσύ βλέπεις την αγκηδούλα στο μάτι του αδελφού σου, το δοκάρι που έχεις στο δικό σου το μάτι

δεν το βλέπεις. Εσύ έχεις ολόκληρο κοντά δοχό έχεις εσύ και το ξυλάκι και την αγκηδούλα του αδελφού σου έπιασες να δεις. Γι'

αυτό εκείνο που ήθελα να σας πω ότι επειδή η σωτηρία μας είναι κάτι πάρα πολύ φοβερό πράγμα, δηλαδή δεν είναι πολύ απλό. Απλό είναι στο πώς να σωθούμε. Δηλαδή δεν χρειάζεται φιλοσοφία για να σωθούμε.

Δεν χωράει η λειτουργικότητα του νους σταματά στην έννοια της αιωνιότητας, γιατί δεν μπορεί να την πιάσει την αιωνιότητα. Εδώ είμαι θα άρρωστη, πονάμε το δόντι, το νεφρό, το ένα το άλλο, τρέχουμε σε γιατρού, σε παυσίπονα, σε Ά, σε Β, με κάθε τρόπο να απαλλαγούμε. και πολλές φορές σε ασθένεις μακροχρόνιες έρχεται και μας τριβηλίζει για η αυτοκτονία. Είναι κάτι που θα τελειώσει κάποια μέρα, αλλά σκεφτήκαμε ότι μπορούμε να πάμε στην κόλαση με τα δαιμόνια εάν δούμε δαίμονα να ξέρετε ότι δεν μπορούμε να ζήσουμε. Γι' αυτό δεν επιτρέπει ο Θεός ποτέ να δει με τα μάτια του τα σωματικά ο άνθρωπος

δαιμόνιο Διότι δεν πρόκειται να ζήσει. Αγκαριέως θα σταματήσει από το φόβο την καρδιά του. Και πώς θα ζήσουμε μαζί τους, πώς θα είμαστε στο σκοτάδι, στα βασενιστήρια με τα διμόνια μας. Είναι φοβερό, δεν μπορεί η λειτουργικότητα του νου να το πιάσει. Κι όμως από έναν χειρισμό λανθασμένο, από μια μέλεια, από μια λύθη, Διότι μπορούμε να την πάθουμε τη δουλειά αυτή. Γι' αυτό έχει σοβαρότητα το θέμα. Γι' αυτό πρέπει νύχτα μέρα να προσευχόμαστε, να γονατίζουμε, να κλαίμε, να παρακαλάμε το Θεό.

Να στείλει φώτιση, να ξυπνήσει το νου, την ψυχή μας, να μας δώσει συνέστηση των κακών μας. Να καταλάβουμε τους αμαρτής μας, να πεντήσουμε εδώ, να κλάψουμε εδώ. Εδώ, ο Αβάς Αρσένιος ο Μεγάλος, ο Άγιος της Ερήμου, Αγιότατος άνθρωπος. Στη ζώνη του κρεμόταν ένα κουρέλι και με αυτό σκούπεζε τα δάκρυα του νύχτα και μέρα. Και έρχεται ένας Άγιος Πατριάξης και του λέει, Αρσένιε, Αρσένιε, Σε έκλαψες στη ζωή σου και στην άλλη ζωή δεν θα κλάψεις. Εμείς δεν κλαίμε εδώ και δεν είναι καθόλου παράξενο να κλάψουμε εκεί. Γι' αυτό ας μη μας τραβάει η κοσμικότητα,

ας μη μας έλκουν τα γήινα πράγματα. Τα αναγκαία τα έχουμε αναγκαία, θα τα δεχτούμε όλοι. Αλλά μη μας παρασύρουν πράγματα τα οποία δεν έχουν κανένα σκοπό στη σωτηρία της ψυχής μας. Να εκμεταλλευτούμε των χρόνων και τις στιγμές, πάμε στη δουλειά, πάμε κάπου, το μυαλό μας ας μην το αφήσουμε να κυκλοφορεί έτσι άσκοπα Θα το δώσουμε δουλειά, θα το δώσουμε το όνομα του Χριστού της Παναγίας, να σκεφτούμε το θάνατο, την κρίση, το πως θα κάνουμε το καλό Το πως θα κάνουμε κάτι που να ευχαριστήσουμε τον Θεό Έρχονται σκέψεις και ποιος δεν είναι που δεν έχει σκέψεις Πρώτος είναι οπότε τις έχω τις άσχημες Λοιπόν, δεν πρέπει να τις αφήσουμε

μέσα μας Μας προσβάλλουν, δεν είναι αφύσικο, είναι φυσικό Εφόσον κυκλοφορά μικρόβια θα μας προσβάλλουν Εμείς τι πρέπει να κάνουμε Πρέπει να είμαστε έτοιμοι μόλις έρχονται έξω

Θαρή, την κρατάμε έτοιμη, ετοιμάστην και ούτε τεράχτην, άμα είμαστε έτσι ετοιμασμένοι δεν θα τεράχθουμε ότι θα έρθει η ώρα εκείνη η φοβερή, θα έρθει η φοβερή ώρα, ο θάνατος παιδιά είναι πάρα πολύ φοβερός, δεν τον έχουμε γευθεί και δεν ξέρουμε, όταν θα έρθει δεν θα μπορούμε να το ομολογήσουμε, μόνο θα το υποστούμε. Βλέπουμε, έρχεται ο Αρχάγγελος και ποτίζει και από τη μίκρα η ψυχή εξέρχεται. Γι' αυτό βλέπουμε και καταπίνει ο Ετοιμοθάνατος. Γι' αυτό βλέπουμε και τα μάτια να κρίζουν. Γι' αυτό βλέπουμε το απλανές βλέμμα του Ετοιμοθανάτου.

Δεν έχει έλεγχο το περιβάλλοντος. Αυτός βλέπει τα άλλα. Τα μάτια του χάνονται την φυσικότητα, είναι ανοιχτά, αλλά βλέπουν τα από μέσα μάτια. Βλέπουν τους Αγγέλους, βλέπουν τους δαίμονες και βλέπουμε να δακρύζουν. Γιατί δακρύζουν, η κετέβη ψυχική είναι την ώρα. Εκείνοι είναι, μιλάνε οι άνθρωποι, αυτός όχι. Λοιπόν, αυτό παιδιά των θάνατων όλοι θα τον περάσουμε, μηδενός εξαρρομένου. Και επομένως όλοι μας τώρα χαιρόμευτε, γελάμε, κάνουμε, φτιάχνουμε. Όχι, έρχεται η ώρα αυτή.

Λοιπόν ας ετοιμαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε το λάχιστον συνειδητά των θάναρτων, να έχουμε τη συνείδηση να μην μας κατηγορεί δυνατά.

Ανδύσουν τα αμαρτήματα τα απλά, διότι τα άλλα θα τα έχουμε ξεκαθαρίσει με το μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως. Θα έχουν φύγει, θα είναι τα ελαφρά, τα οποία τα έχει και ο Άγιος άνθρωπος, τα έχει και μια σκέψη. Λένε ότι ο θυμός, ένα αμάρτημα, το εξυναρπαγής, ούκ αφαιρεί την αγιότητα του ανθρώπου. Υπάρχουν αμαρτήματα τα οποία είναι τόσο λαθρά, τα οποία δεν προσβάλλουν την αγιότητα ενός Αγίου Ανθρώπου. Αλλά πρός επιτρέπονται από τον Θεό για να τον κρατάει τον Άγιο στην ταπείνωση.

Θεμελιωμένες μέσα στον Λόγο του Θεού πρέπει να μας γίνονται ζωή, να μας γίνονται πίστη να μας γίνονται το μεγαλύτερο μέλημα της υπάρξειός μας όπως τώρα έχουμε το πως θα ζήσουμε, το πως θα κάνουμε το μεροκάματο πως είναι τα παιδιά μας για την υγεία μας Πέρα από όλα αυτά, αυτό που θα συνέχει είναι να είμαι έτοιμος. Και όπου βλέπετε παιδιά ότι κάπου κοτσάρεται, κάπου δεν πάει καλά, μην το αφήνετε. Βάλετε φάρμακο να γίνει καλά, διότι όλοι κάπου θα πάει να μας πιάσει. και όταν το δούμε στα γόνατα προσευχή έτοιμα με τα δακρύων Κύριε Πρόθεσον διόρθωσέ μες αυτό, διόρθωσέ μες εκείνο

και όταν δεν θα έχουμε βασικά σφάλματα θανάσιμα αμαρτήμετα τα πλημελήμετα και τα μη θανάσιμα δεν μας απειλούν άμεσα τον κίνδυνο της κολάψεως Διότι είπαμε ότι πολλά βοηθούν. Βοηθά η μετάνοια, τα καλά έργα, η Εκκλησία, η Εκκλησία μας, η ευλογημένη, η Ορθόδοξος Εκκλησία μας, μας βοηθά θαυμάσια.

η οποία εθεμελίωσε ο Χριστός μας και την επώτησαν τα στήφη των μαρτύρων και οι κόποι και τα δάκρυα και οι αγώνες των Ασχητών και των Ιεραρχών Πατέρων της Επισηίας μας. Σώσον Κύριε τον λαό

συμβαίνει

και το των

Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.