Νηστεία, Προσευχὴ καὶ Ἐλεημοσύνη τῶν Ψυχῶν

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

This homily, on Fasting, Prayer, and Almsgiving for souls, was given abroad. Abroad—that is, outside the Holy Mountain. For the fathers usually put their affairs in order and return to the Holy Mountain

for this great season of fasting, so that they may commune more deeply with God, struggle more fervently, and taste His grace more fully, especially at Pascha.

For no one will find what he seeks without labor. And if a farmer does not cultivate his field, he should not expect any fruit. As she does every year when we pass through Great Lent,

our Church, like a mother caring for her children, the Christians, has set this season of Great Lent It has been appointed as a special season of spiritual struggle, set apart from the rest of the year, so that the Church may help her children to become purer and draw closer to God. Throughout the year, we commit sins. Then Great Lent comes like a

washing machine and washes us. It cleanses us and makes us worthy to celebrate the great and radiant day of the Resurrection. The demons fear fasting, because fasting brings about their downfall. “This kind goes out only through fasting and prayer, ” said the Lord—that is, the demonic kind.

Fasting is exceedingly powerful; it has great strength. as a very intense one, because the Fathers say that into a stomach that is full the Holy Spirit will not enter. That is, the Holy Spirit does not overshadow a person when he is stuffed with food. This is why the Fathers always began every work according to God with fasting. And every Christian who wants to live in a Christian way,

to live purification, must begin from the foundation, which is fasting, prayer, and nepsis, watchfulness. When fasting, prayer, and nepsis are joined together, a person comes to a great spiritual measure.

In earlier times, the Fathers had a holy custom: on the eve of Great Lent, they would leave their monasteries and journey into the deeper desert, They would go into the desert, taking a few simple foods with them—though some, of course, took nothing at all, since they would find wild plants there—and they would remain there throughout Great Lent.

Once they had reached a deserted place, they would devote themselves to a more intense ascetic struggle. Then they would return on the Saturday of Saint Lazarus, and they would all celebrate Palm Sunday together. and then, during Holy Week, they would spend all the days inside the church, sustaining themselves on a little piece of dry bread and a couple of nuts.

We had the blessing and the grace to know ascetic men who lived not only through the season of Great Lent but throughout the whole year in fasting and in ascesis, ascetic discipline.

My Elder of blessed memory, whom you know as Elder Joseph the Cave-dweller, the Hesychast, lived inside the caves. It was there that I too met him.

During Great Lent he kept the fast very, very strictly. And of course he imposed it on us as well. Consider that for the five days, from Monday to Friday, there was no food at all. Only about seventy-five grams of flour, which we made into a batter with plain water, and that was a little plateful for the whole twenty-four hours, together with a multitude of prostrations, with labor, and with all-night vigil through the entire night. With hundreds of prostrations and prayers,

hours of work during the day, and loads carried on our backs. All of this had one purpose only: that a person be purified, that he become cleaner, purer, more honorable in the eyes of God. And these men who offered these prayers and gained boldness before God, parrhesia, prayed for the whole world. The world has need of the prayers of the saints, and especially of the ascetics, for St.

Anthony the Great, by his prayers, upheld the whole world. ... the world. I bear a heavy responsibility, because my own prayers do not have that worth to be able to help the world. And I am sorry for this, because they ought to have had such power. But all Christians who pray must not forget that there are other people as well who have need of these prayers.

It is not only in this world that there are people in need; there is also the other world, the spiritual world. We have said before, in another homily, that almsgiving does not consist in material things alone, but even more in spiritual things. Have you ever thought of praying for people, for the souls that are held in God's prison? Have you ever considered that there are souls who have not yet passed into the Kingdom of God?

Do you realize how terribly they suffer, these souls? Who will pray for them?

Here is the great act of mercy: to pray for those who are held in custody and await the day of judgment. They tremble at the thought that the hour has come—the great hour of their judgment—when they will be judged once and for all, for eternity, and that their state in hell will have no end. These people are souls, just like us.

If we ourselves were in that state, what a blessing it would be to have someone, to have people with the power in their prayers to deliver us from that Hell. Think of the galleys: you may have seen films about the men of old who labored in the galleys, bound with chains on their feet and hands, forced to work in the mines, on the roads, in the mud, carrying stones,

a wretched existence down in the water, sleeping in the mud for the rest of their lives. And what is that condition compared to the condition of the people undergoing punishment? Measured against eternity, let this matter occupy us seriously. Picture yourself in that position. Your debt would be paid in full, and you would be delivered from this state of captivity,

bondage, and condemnation, and afterward enter into eternal rest. In other words, you would be taken from dreadful Hell and brought instead into the glory and rest of God. What a tremendous change, a complete reversal of conditions. And yet the prayers of holy people have accomplished this great miracle. This almsgiving is the highest almsgiving a Christian can offer. But to arrive at this point,

for a person's soul to be moved to pray in this way, a spiritual state must come first. How will a person reach this spiritual state, so that he may pray and his prayers bring this great benefit to those condemned, cut off from eternal life? He must take up ascesis, pray, fast, kneel, give alms, study, pray again, receive Holy Communion, make Holy Confession, and let his whole life be a life of prayer; and so,

his prayers gaining boldness before God, he will accomplish this great work for the souls of the imprisoned, the captives, those wretched people and souls for whom Christ died. Christ died on the Cross for every soul, and Christ seeks a cause to have mercy on these people. Divine Justice searches to find a reason to justify a person's release from condemnation.

And we human beings, darkened by sin and ignorance, do not give the love of Christ the occasion to have mercy on these souls. Have you not seen these people, these souls? Have you not seen how they suffer? If you saw them, your love would be stirred, and your conscience would urge you to act. It would move you to help them. Help them, then, with the impulse you are given. When you pray for yourselves and for your own,

remember also these wretched people who have nowhere to lay their head. [Incomplete word]. The season of fasting, of course, is most necessary, but it also requires discretion. Ascetic discipline, including fasting, cannot be imposed equally on everyone, because people differ in health, in their obligations, and in many other ways. One’s spiritual father determines what is appropriate,

and moderation in all things is best. When we go beyond the proper measure, we will cause harm. Someone who suffers from diabetes cannot fast. How, then, can a person with this illness be expected to fast? In sickness, or in any other condition that does not allow fasting, how will such a person be purified, how will he see the light of God? He will see it through patient endurance and thanksgiving to God. Thanksgiving and patient endurance make up for the fasting that, because of illness, he cannot keep. As I said earlier,

more than in any other virtue, God rests fully in the almsgiving of a person's soul. Show mercy and you will find mercy; the judgment is merciless to the one who has shown no mercy. What does this mean? When a person is judged at the tribunal of God... For the person who showed no mercy in his lifetime,

God’s judgment will be merciless—that is, without leniency and without mercy from God. Saint Andrew, the Fool for Christ, took on the way of holy foolishness so that he might suffer in this life and uproot every trace of pride from his soul. He was a great saint. And people took him for a madman, for a fool, and they cursed him, mocked him,

jeered at him, and did a thousand and one things to him in the streets. On one such occasion, a virtuous woman named Barbara happened to pass by, and she noticed the people, the children, the ruffians who were mocking him; and as she looked at Saint Andrew, God opened her eyes, her spiritual eyes, and she saw that he was a holy man and not a madman,

as people supposed him to be. She also saw the demons saying to one another: 'We are doing well with this deceiver of the people, this one who mocks the world, who fools people into thinking he is mad. And when these people who mock and jeer at him die, we will condemn them, because they mocked a saint of God.' Saint Andrew, while Barbara heard all these things the demons were saying,

answered the demons and said to them: 'Do not rejoice, do not celebrate, for I have besought God not to count as sin the things these people do to me; and therefore you are deceived to think that you will condemn them on the day of judgment for what they do to me.' So this was a great act of almsgiving by the Saint toward these people who had done him this evil. They did him harm, and it turned into good for them. A different kind of almsgiving, this.

It was to show both to the Saint and to that virtuous woman how well-pleasing Saint Andrew was, and to show how pleasing to God this kind of almsgiving is: that is, the forgiveness that Saint Andrew extended to the very people mocking him. And behold, heaven opens and a dove comes down, a dove with an olive branch in its beak, and it comes toward Saint Andrew and

speaks to him with a human voice and says: "Take, Andrew, this sprig of the olive, this olive branch, which the Father of Lights sends you; and just as He is compassionate and merciful toward men, so are you also merciful and full of mercy." Think of this great assurance from God. Behold God’s favor. Behold the beauty of his boldness and confidence in prayer. He prayed for his enemies. He did not harbor resentment as we do;

he did not become bitter as we do when people accuse us, insult us, or slander us. Let us not become bitter—and I speak first of all to myself. We become bitter because we are proud, because we are not free from the passions, because we have no love, and because our souls lack mercy. That is why we become bitter and fill ourselves with so many thoughts against those who accuse us. We cannot put up with anything; we cannot tolerate even the slightest offense. Why?

Because we are so full of pride.

So then, through prayer, through fasting, the heart of man is humbled. "Behold my humility and my toil, and forgive all my sins," says the psalmist. Toil, fasting, prayer, watchfulness, almsgiving change a person and transform him; they make the heart different, they make it compassionate toward one's neighbor.

and the pain of the other becomes his own pain.

Saint Silouan the Athonite, the new Saint of the Holy Mountain, says: you must bring your nous down into Hell, he says, for if you bring it down there, God will lift you up out of Hell.

This is the greatest compassion we can show, the one that gives rest to God, that refreshes Him, for God Himself is exactly this. We are but a single drop, or rather a mere microbe of compassion, while God dwells within the infinity of compassion. But He rests in the intention, in the fact that it resembles His own, God's own. God cares for these people whom He holds in His prison. His justice compels Him to place them there in His prison. Then compassion comes from the other side and says to man:

pray for these people. Why? So that God may find, through the prayer, a rightful cause for compassion to conquer justice, and to send His mercy to the people who suffer down there. These people are forgotten. People die, and die, and no one gives them a thought. We care for the people close to us—our own family,

our parents, our relatives, and our friends. We offer memorial services and prayers for them, and we pray the Jesus Prayer on the prayer rope for the repose of their souls. For these others we never knelt, we never lifted up our hands, we never shed a single tear. Even a single tear for those forgotten people down there. Many have brought souls out of Hell. In our Patristic Tradition and ascetic writings, we have read of many hidden saints who did this; and how many prayers, never recorded, have saved souls.

And God glorified those saints for this great act of mercy. If even a cup of water given in the name... "In the name of a disciple, in the name of a prophet, in the name of a righteous one": it has worth and it has recompense from God. The widow cast one two-lepton coin into the treasury of the Church, and she was praised by Christ, and it is written in the Holy Gospel. This was a small almsgiving, yet great in its intention. Just think of it: two lepta of a single coin compared with one prayer offered for thousands,

for millions of wretched people condemned to the galleys of Hell. Let us try to become more spiritual people, to draw nearer, to come close to God so that we may speak to Him. The more we draw near Him, the closer we come to the very ear of God. Let us speak to Him about these people who suffer. If we go into the hospitals, we will see a great deal there.

We will see one on oxygen, another just out of surgery. You go, you walk down the hospital corridor, and you hear one moaning in his room from some pain, and another giving up his soul, unable to die. The heart of man is not broken. And even though you know that what this person suffers is only temporary, still, if you have compassion within you, you too will suffer along with him.

There, where his cry is not heard at all, and in Hades there is no repentance. Repentance. For those who have departed this life, their repentance is not heard. Who, then, will save them? The Church Triumphant. And who is the Church? The Church Militant. Who is that? We are.

If we forget them... God greatly loves the merciful person. Why does He love him? Because He too is merciful. Like is drawn to like, as the saying goes. Now, as we begin the fast... Now that we will intensify our prayers a little, let us remember especially these people too, these souls that are down there in the prison. They are in great misery; if you were to see them,

you would grieve for them very deeply, but I tell you that this is how it is, and now, in this season, let us struggle all the more. And the benefits will be very great. A person’s sins are forgiven; and when fasting goes hand in hand with prayer, spiritual reading, watchfulness, self-sacrifice, confession, Holy Communion, good works, and almsgiving—when it is

strengthened and surrounded by all these—then the beauty of the soul’s preparation to receive Holy Week is made complete. Then the soul will experience the Holy Passion. Throughout this whole period, the heart will melt, the soul will become tender, and it will experience Christ’s suffering more deeply. It will come to know how infinite God’s love for mankind is.

It will also see that Christ, though He was God on earth, did not pass through this life in triumph, but in martyrdom. Christ did not take His rest the way we take ours. Christ did not have the soft comforts that we dress ourselves in and sleep in. And He was God, sinless, with every right to pass over the earth dry-shod, untouched by hardship. Yet that is not what happened.

What happened? He lived His life as a martyr, those thirty-three years upon the earth, to help us who are slothful and negligent, so that we would not sink into sloth, but would struggle too. If our guide, if our teacher suffered, will we His students choose a different road? Have you ever come to a real sense in your soul of the passion of Christ?

Have you grasped the pains He suffered? Can you conceive, through theoria, through contemplation, that a man, a servant, raised his hand and struck God with a blow? Did Christ grow angry, did He rage, did He strike back? No.

Have you seen how a man rages against us, especially in the old days? This the Lord endured for us. God upon the earth is scourged, slapped, mocked, insulted, and jeered at. The soldiers treated Him the way they sometimes take some vagrant off the street, some disreputable man, and scourge him and mock him and ridicule him and jeer at him. In that position they placed God.

Let us go there to His tribunal and be judged. Let Him show us His immaculate head, with the holes left by the crown of thorns, His side pierced by the lance, His holy hands and feet pierced by the blacksmith's terrible nails, His back, everything scourged by the whip, with the marks still upon Him. All of this for whom? For us.

We offered Him nothing. What did we do to Christ? How did we answer all of this? With a heap of sins. Behold what our repayment was. In return for the manna, gall. He gave us the manna, His whole self, and we gave Him to drink the gall of our sins. This is the gratitude we show toward His divine Crucifixion.

When the Christian realizes all of this, this whole great truth, and of course we could develop this theme of Christ's offering to us and our ingratitude and thanklessness, we will see a chasm between ourselves and Christ. But we simply have His forgiveness, because we are dust and clay,

because we are weak human beings, and without the power of God we can do nothing. The Apostle Peter, too, vowed that even if everyone denies You, I will never do this to You. He boasted; he thought that by human strength and by the zeal that marked him he could prove himself a brave man. But he saw that he was not even an autumn leaf. He denied Christ, not before a tyrant, but before a servant girl.

Before a little girl he denied Him: I do not know the man. Peter, did you not see the man? Are you not the one who boasted that you are the great Peter, who would never deny Him? And now you have the nerve to say that you do not know the man standing beside you, while they mock Him and jeer at Him and scourge Him and slap Him? You did not see this man? And the cock crowed, it says,

and Peter remembered the word of the Lord, and he went out and wept bitterly. He repented.

You see how changeable a human being is: today he seems strong, and tomorrow he is utterly powerless. And so we believe that we are powerless and yet strong at the same time. It is when the power of Christ overshadows us that we become exceedingly strong, as we see in the martyrdoms of the Saints. Now we might think we cannot endure a needle, a pin, a tiny splinter. If it gets into our hand, at once we seek relief, to pull it out, because we harbor a fear that we cannot bear it with patient endurance.

Now we run to the doctor to have it removed. And yet, when the grace of Christ comes, we see it in the Saints, we see it in holy young women. Young children enduring terrible martyrdoms. Let us hope that, in the years to come, we too will be able to face such martyrdom. The prophecies indicate that we will face this situation. And let us believe that, if we have humility, we will draw down grace—this great power of

Christ—and we will bear witness even unto martyrdom. But we must never believe that— Nor even now will we say that I have the strength to bear witness as a martyr. Let no one dare to say that. He will say only: with the power of Christ. I am weak, I am incapable, I am a sinner, I am clay, I am nothing, I am zero. The most useless of men. Humility will draw down the power of Christ, and it will conquer.

So, my children, this is the study we will undertake. We will study what we are taught, so that Christ may be formed within us. May He be formed within us through His virtues. And little by little may we become, by grace, by participation, as far as is possible for human beings, may we be born gods by grace; and man, receiving the divine grace, has the power to do what Christ Himself did. Miracles from Christ, miracles from the Saints.

Christ raised the dead, and the Saints too raised people. Wherever Christ descends with His supernatural power, He works even ordinary things in a supernatural way. Only through humility will we advance. We make distinctions. Essence is good. Love is good. Almsgiving is good. Compassion is beautiful. But what stands above them all?

We must become humble. And what stands even above humility? Discernment. If discernment is lacking and we act without it, we will go wrong even in the exercise of the virtues, as Seraphim says. May that never happen. Do not become too humble, lest you be rejected. What does it mean to say: do not be overly righteous, lest you fall into impiety?

That is, do not load on more than is needed. Even the virtues require a steady hand at the rudder. The good, if it is not done well, is no longer good. The good, if it is not done well in its manner, its method, its timing, its measure, will not bring good; it will bring harm. Fasting is good, but it is a means, not an end. The means have an end, and the end is humility, and from humility comes discretion. This is why we must regulate everything in our lives by the discretion of the spiritual father. The spiritual father will tell you how to fast, when to receive Holy Communion,

how to think, how to strike the enemy, what you must do in each situation. And so, by the greater discretion of the spiritual father who is enlightened by the Holy Spirit, regulate yourself. So then, fasting is holy, but it is a means; we will regulate it according to the spiritual father and according to our own powers of soul and body. Let us not go beyond what is proper, beyond what we are able to do.

Measure in all things, for excess cancels out the benefit. Now I pray that Christ may grant us grace, may grant us illumination and strength and health, that we may fast within and without, in body and in soul. And even more, may He grant us the grace of almsgiving. May we show mercy to those souls who are in the other world. Let us not forget them. And when we do not forget them, then Christ will not forget us either,

when we too, perhaps, come into that same need. So, let us pray in this way, and our fasting will be acceptable before God. Amen. Amen Have mercy, you too, little Virgin.

Ομιλία, Νηστεία, Προσευχή και Ελεημοσύνη των ψυχών έγινε στο εξωτερικό

Τεσταρακουστής, όπως και κάθε χρόνο που την διερχόμεθα η Εκκλησία μας σαν μητέρα φροντίζουσα για τα παιδιά της, τους χριστιανούς, όρισε αυτόν τον χρόνο της Μεγάλης Τεσταρακουστής

Πολύ δυνατή, διότι λένε οι πατέρες σε στομάχι χορτάτο το πνεύμα του Άγιον ούκ εισελεύσετε. Δηλαδή δεν επισκιάζει το πνεύμα του Άγιον όταν ο άνθρωπος είναι εμπεπλισμένος. Γι' αυτό οι πατέρες πάντα κάθε έργο κατά Θεό το ξεκινούσαν με νηστεία. Και κάθε χριστιανός ο οποίος θέλει να ζήσει χριστιανικά, να ζήσει την κάθαρση, πρέπει να ξεκινήσει από το θεμέλιο, το οποίο είναι η νηστεία, η προσευχή και οι νύψεις. Όταν σμίξουν νηστεία, προσευχή και νύψη, ο άνθρωπος

έρχεται εις μέτρον μέγα.

Παλαιότερα οι πατέρες είχαν μία Άγια συνήθεια να παραμονές της Μεγάλης Σερακοστής φεύγανε από τα μοναστήρια και προχωρούσαν στην βαθύτερη έρημο,

και εν συνεχεία τη Μεγάλη Εβδομάδα την περνούσαν όλες τις μέρες μέσα στην εκκλησία διαιτώμενοι από ένα κομματάκι παξιμάδι και από δύο ξηρούς καρπούς. Είχαμε την ευλογία και την χάρη να γνωρίζουμε ανθρώπους ασκητικούς οι οποίοι σε όλη, όχι μόνο την περίοδο της Μεγάλης Τεσταρακορσίας αλλά και όλο τον χρόνο, βρισκόντουσαν με νηστεία και με άσκηση.

Μακαριστός μου Γέροντας, που στένε σε εσάς γνωστός Γεροϊοσύφ ο Σπηλιώτης, ζούσε στις σπηλιές μέσα. Εκεί τον συνάντησα κι εγώ.

Την Μεγάλη Τεσσαρακοστή έκανε πολύ πολύ αυστηρωτά τη νηστεία. Βέβαια μας την επέβαλε και σε εμάς. Σκεφτείτε ότι τις πέντε μέρες από τη Δευτέρα μέχρι την Παρασκευή δεν υπήρχε φαγητό. Μόνο 25 δράμνια αλεύρι το κάναμε κουρκούτι με νερό σκέτο και αυτό ήταν ένα πιετάκι όλο το 24ωρο με πλήθος από μετάνοιες, από εργασία και από ακριπνή όλη τη νύχτα. Μεκατοντάδες μετάνοιες και προσευχές, ώρες Και

την ημέρα εργασία και φορτία στην πλάτη Όλα αυτά με τον σκοπό και μόνο να αγνιστεί ο άνθρωπος Να γίνει πιο καθαρός, πιο αγνός, πιο τίμιος στα μάτια του Θεού Και αυτοί οι άνθρωποι που κάμνανε αυτές τις προσευχές και αποκτούσαν την Παρισία προς το Θεό, προσευχόντουσαν για όλο τον κόσμο. Ο κόσμος έχει ανάγκη από τις προσευχές των Αιγαίων και ιδιαίτερα των ασκητών, διότι ο Μέγας Αντώνιος με τις προσευχές του εστήριζε όλο τον κόσμο.

Είμαι πάρα πολύ υπεύθυνος, διότι οι προσευχές μου δεν έχουν αυτή την αξία για να βοηθήσουν τον κόσμο. Και λυπούμε γι' αυτό, γιατί θα έπρεπε να είχαν δύναμη. Αλλά όλοι οι χριστιανοί που προσεύχονται δεν πρέπει να ξεχνούν ότι υπάρχουν και άλλοι άνθρωποι που έχουν ανάγκη των προσευχών αυτών Δεν είναι μόνο σε αυτόν τον κόσμο άνθρωποι που έχουν ανάγκη, υπάρχει και ο άλλος ο κόσμος, ο πνευματικός κόσμος Είπαμε κι άλλη φορά σε ομιλία ότι η ελλημοσύνη δεν στέκει στα υλικά μόνο, αλλά περισσότερο στα πνευματικά.

Σκεφτήκατε καμιά φορά να προσευχηθείτε για τους ανθρώπους, για τις ψυχές που είναι στο κρατητήριο του Θεού. Σκεφτήκατε ότι υπάρχουν ψυχές που δεν έχουν περάσει στη Βασιλεία του Θεού.

Γνωρίζετε ότι υποφέρουν τρομερά για

αυτές τις πηχές. Ποιος θα προσευχηθεί?

Εδώ είναι η μεγάλη λιμουσίνη. Να προσευχόμεθα για αυτούς τους ανθρώπους που είναι στο κρατητήριο και αναμένουν την ημέρα της καταβίκης. Τρέμουν στην ιδέα ότι έφτασε η ώρα, η μεγάλη της κρίσεως του, που θα κρυθούν μια και για πάντα, αιώνια, που δεν θα έχει τέλος εκείνη η κατάσταση της κολάσεως. Αυτοί οι άνθρωποι είναι ψυχές, σαν και εμάς. Εάν είμαστε εμείς σε εκείνη την κατάσταση, οποία ευλογία θα είχαμε να ήταν κάποιος, να ήταν κάποιοι που θα είχαν δύναμη προς ευχές τους να μας τριτρώσουν

από την κόλαση αυτή. Ας υποθέσουμε ότι μετά στα κάτεργα θα έχετε δει έργα με ανθρώπους των παλαιών χρόνων που δούλευαν στα κάτεργα, δεμένοι με αλυσίδες στα πόδια, στα χέρια, τους βάζανε να εργάζονται μέσα σε μεταλλορυχία, σε δρόμους, σε λάσπες, να μεταφέρουν πέτρες, Συαθλία κατάσταση μέσα στα νερά και να κοιμούνται μέσα στις λάσπες διαβίου Και τι είναι αυτή η κατάσταση συγκριτικά με την κατάσταση των κολαζομένων ανθρώπων Με την έννοια της αιωνιότητος, να

μας απασχολήσει το θέμα σοβαρά Βάλτε

ότι είστε σε αυτή τη θέση Μια εξόφληση του χρέους σας και η απαλλαγή από αυτή την κατάσταση της αχμαλωσίας, της δουλείας, της καταδίκης και σε αιώνια ανάπαυση μετά Δηλαδή από τη φοβερά κόλαση να βρεθείς αντιθέτως στην φοβερά, σε δόξα και ανάπαυση ο Θεού Οποία τρομερή αλλαγή και αλλαγή της καταστάσεων Και όμως οι προσευχές Αγίων Ανθρώπων έχουν κατορθώσει αυτό το μεγάλο θαύμα Αυτή η ελεμοσύνη είναι η υψίστη ελεμοσύνη που μπορεί να κάνει ο χριστιανός Για να φτάσει όμως στο

σημείο αυτό, να κινηθεί η ψυχή του ανθρώπου, να προσευχηθεί έτσι Πρέπει να προηγηθεί κατάσταση πνευματική Πώς θα φτάσει ο άνθρωπος σε αυτή την πνευματική κατάσταση ώστε να προσευχηθεί και οι προσευχές του να φέρουν αυτή τη μεγάλη ωφέλεια στους καταδίκους της αιωνίου ζωής Θα πρέπει ο άνθρωπος να ασκηθεί, να προσεύχεται, να νηστεύει, να γονατίζει, να ελεεί, να μελετά, να προσεύχεται, να μεταλαμβάνει, να εξομολογείται, να είναι προσευτική η ζωή του γενικότερα και έτσι αποκτώντας οι προσευχές του Παρισία θα κατορθώσει αυτό το μεγάλο επίτευγμα πάνω στις ψυχές των υλότων, των εχμαλώτων, των δυστυχισμένων ανθρώπων και ψυχών διόν

Χριστός απέθανε. Χριστός απέθανε εν σταυρό για κάθε ψυχή και ζητεί ο Χριστός αιτία να ελεήσει αυτούς τους ανθρώπους Ψάχνει να βρει αιτία η Θεία Δικαιοσύνη, να δικαιολογήσει την απαλλαγή του ανθρώπου από την καταδική Θα σας κεντούσε να τους βοηθήσετε. Βοηθήστε τους με την οθησία που παίρνετε. Όταν προσεύχεστε για τον εαυτό σας, για τους δικούς σας, ενθυμηθείτε και αυτούς τους δυσυχισμένους ανθρώπους που δεν έχουν που την κεφαλή κλείνει.

Η περίοδος της νηστείας, βέβαια, είναι αναγκαιοτάτη, αλλά

χρειάζεται και διάκριση.

την ασθένεια ή οποιοδήποτε άλλη μη χωρούσα νηστεία, πώς αυτός ο άνθρωπος θα γνιστεί, πώς θα δει το φως του Θεού, θα το δει με την υπομονή και την ευχαριστία στο Θεό. Η ευχαριστία και η υπομονή αναπληρώνουν τη νηστεία που δεν μπορεί λόγω της ασθένειας να κάνει. Όπως

είπα και προηγουμένως, περισσότερο από κάθε άλλη αρετή, ο Θεός επαναπάβεται πλήρως εις την ελεημοσύνη της ψυχής του ανθρώπου. Έλεος καμνείς, έλεος θα βρείς, ανήλεος οι κρίσεις το μη πείσαντι έλεος. Τι θα πει αυτό, όταν θα δικάζεται ένας άνθρωπος στο δικαστήριο του Θεού

Και οι άνθρωποι τον περνούσαν για τρελό, για χαζό και τον βρίζανε, τον κοροϊδεύανε, τον χλεβάζανε, τον κάναν χίλια δυο πράγματα μέσα στους δρόμους. Σε μία περίπτωση τέτοια, να και περνάει μία γυναίκα ενάρετη ονόματι Βαρβάρα και πρόσεξε τους ανθρώπους, τα παιδιά, τους αλήθειες που τον περιέθεζαν και βλέποντάς τον Άγιον Ανδρέα, της άνοιξε ο Θεός τα μάτια της, τα πνευματικά και τον είδε πως ήταν Άγιος άνθρωπος και δεν ήταν τρελός Όπως εννομίζεται από τους ανθρώπους Βλέπε

και τους δαίμονες να λένε μεταξύ τους Καλά τον κάνουμε αυτόν τον λαοπαίκτη Αυτός που εμπέζει τον κόσμο Αυτός που κοροϊδεύει τους ανθρώπους ότι είναι τρελός Και

όταν αυτοί οι άνθρωποι που τον κοροϊδεύουν και τον χλεβάζουν πεθάνουν Θα τους κατακρίνουμε γιατί περιέπεζαν των Άγιων του Θεού Ο Άγιος Ανδρέας έβλεπε η Βασβάρα να τα ακούει όλα αυτά που λέγανε τα δαιμόνια και αυτός τους απαντούσε τους δαίμονες και τους έλεγε μη χαίρεστε, μη πανηγυρίζετε διότι εγώ παρεκάλεσα το Θεό να μην λογιστεί αμαρτία τα όσα μου κάνουν αυτοί οι άνθρωποι και επομένως πλανάστε να πιστέφετε ότι θα τους κατακρίνεται εν ημέρα χρήσεως για όσα μου κάνουν. Δηλαδή ήταν μια μεγάλη ελεημοσύνη του Αγίου πάνω στους ανθρώπους αυτούς που του κάνανε αυτό το κακό. Του κάνανε κακό και αυτό τους έκανε καλό.

Άλλου είδους ελεημοσύνη αυτή. Για να δείξει τόσο στον Άγιο, όσο και στην ενάρετη αυτή γυναίκα Το πόσον ο Άγιος Ανδρέας ήταν ευάρεστος Και δει το πόσον το άρεσε του Θεού αυτού του είδους η ελεημοσύνη Δηλαδή η συχνόμη που έδινε ο Άγιος Ανδρέας Εις τους χλεβάζοντάς των αυτούς ανθρώπους Και βλέπει και ανοίγει το ουρανός και κατεβαίνει μία περιστερά, ένα περιστέρι και είχε στο ράμφος του ένα κλαδί από ελιά και έρχεται προς τον Άγιο Ανδρέα και του μιλά με ανθρώπινη φωνή και του λέει «Λάβε,

Ανδρέα, αυτό το κάρφος της Ελέας, αυτό το κλαδί της Ελιάς, το οποίο σου στέλνει ο Πατήρ των Φώτων και όπως αυτός είναι έσπαχνος και ικτύρμον προς τους ανθρώπους και εσύ είσαι ικτύρμον και ελεήμον». Σκεφτείτε την μεγάλη διαβεβαίωση του Θεού Κετάχτε την εύνοια του Θεού Κετάχτε την ομορφιά της Παρισίας των προσευχών Του Προσευχόταν υπέρ των εχθρών Του Δεν κάκιονε όπως κακιώνομαι εμείς Όπως πικραινόμεθα όταν μας κατηγορούν Όταν μας βρίζουν, τους μαζί κοφαντούν Μη σπικραινόμαστε και πρώτος εγώ Γιατί έχουμε εγωισμό, γιατί δεν είμαι απαθής, γιατί δεν

έχουμε αγάπη, γιατί δεν έχουμε ελεημοσύνη ψυχής Γι' αυτό πικρνόμαστε και μπλέκουμε τόσους λογισμούς μέσα μας εναντίον αυτών των ανθρώπων που μας κατηγορούν Δεν σηκώνουμε τίποτε, δεν σηκώνουμε πολύ μία στο σπαθί μας Γιατί, γιατί έχουμε αγωισμό πολύ

Λοιπόν, με την προσευχή, με την νηστεία,

ταπεινώνεται η καρδιά του ανθρώπου Είδα την ταπεινωσή μου και τον κόπον μου και άφες πάς της αμαρτίας μου, λέει ο ψαλμουδός Ο κόπος, η νηστεία, η προσευχή, οι νύψεις, η ελεημοσύνη αλλοιώνουν, μεταποιούν τον άνθρωπο, την καρδιά την κάνουν διαφορετική, την κάνουν έσπλαχνη προς τον πλησίον. και ο πόνος του άλλου γίνεται δικός του πόνος.

Λέει ο Βασιλουανός, ο καινούριος Άγιος του Αγίου Όρους πρέπει να κατεβάζεις το νου σου στην κόλαση λέει διότι αν τον κατεβάζεις εκεί θα σε βγάλει ο Θεός από την κόλαση.

Η μεγαλύτερη ασφαχνία που μπορεί να κάνουμε και η οποία αναπαύει το Θεό, τον ξεκοράζει διότι και ο Θεός έτσι είναι. Εμείς είμαθα σε μία σταγόνα ή μάλλον σε ένα μικρόβιο εσπλαχνίας, ο Δε Θεός είναι μέσα στο άπειρο της εσπλαχνίας. Αλλά υπαναπάβεται στην προαίρεση το ότι του μοιάζει στου Θεού. Ο Θεός μοιάζεται για αυτούς τους ανθρώπους που έχει στο κρατητήριό Του. Η δικαιοσύνη Του του επιβάλλει να τους βάλει εκεί στο κρατητήριό Του. Έρχεται η εσπλαχνία από την άλλη πλευρά και λέει στον άνθρωπο προσευχήσω για αυτούς τους ανθρώπους Γιατί, για να βρει δικαίωμα ο Θεός από την προσευχή

να νικήσει η εσπλαχνία την δικαιοσύνη Και να στείλει το έλεος του στους ανθρώπους που υποφέρουν εκεί κάτω Είναι

ξεχασμένοι οι άνθρωποι. Πεθαίνουν και πεθαίνουν άνθρωποι και κανείς δεν με ρυμνάει για αυτούς. Μη σμεριμνούμε για τους ανθρώπους που έχουμε, τους δικούς μας, τους γονείς μας, τους συγγενείς, τους φίλους. Τους κάνουμε μνημό σε ένα προσευχές κουμποσχήν υπεραναπάψεως. Για αυτούς τους ανθρώπους δεν γονατίσαμε, δεν σηκώσαμε τα χέρια μας, δεν ρίξαμε ένα δάκρυ.

Εις όνομα μαθητού, εις όνομα προφήτου, εις όνομα δικαίου Έχει αξία και έχει ανταπόδυση από το Θεό Ένα δίλεπτο έριξε η χείρα στο γαζοφυλάκιο της Εκκλησίας Και επενέφηκε από το Χριστό και είναι χρημένο στο Ιερό Ευαγγέλιο Αυτή η μικρή ελεμμοσύνη αλλά μεγάλη στην προέρεση όμως Για σκεφτείτε δύο λεπτά ενός νομίσματος συγκριτικά με μια προσευχή υπέρ χιλιάδων εκατομμυρίων ανθρώπων δυστυχισμένων, καταδικασμένων στα κάτεργα της κολάσεως. Ας

προσπαθήσουμε να γίνουμε πιο πνευματικοί άνθρωποι, να γίνουμε, να πλησιάσουμε, να εγγύσουμε το Θεό πιο κοντά για να Του μιλήσουμε. Όσο τον πλησιάζουμε, τόσο πάμε στο αυτή του Θεού πιο κοντά Να το πούμε για αυτούς τους ανθρώπους που υποφέρουν Αν πάμε στα νοσοκομεία, θα δούμε πάρα πολλά εκεί Θα δούμε άλλος με οξυγόνο, άλλος εγχειρισμένος Πηγαίνεις, περπατάς στο διάτρομο των νοσοκομείων Και ακούς να βογγάει άλλος μέσα στο δωμάτιο Από κάποιον πόνο, άλλος θα ξεψυχάει και να μην βγαίνει η ψυχή του. Δε ραγίζεται η καρδιά του ανθρώπου. Και όπως ξέρεις ότι αυτός ο άνθρωπος είναι προσωρινό αυτό που υποφέρει.

Κι όμως αν έχεις μέσα σου συμπόνια θα πονέσεις κι εσύ μαζί του.

Που δεν εισακούγεται καθόλου και εντοάδει όχι ας τη μετάνοια.

Τώρα που θα πυκνώσουμε λίγο τις προσευχές μας ας ενθυμηθούμε ιδιαίτερα και αυτούς τους ανθρώπους αυτές τις ψυχές που είναι κάτω εκεί στο κρατητήριο. Βρίσκονται σε μεγάλη δυστυχία άμα θα τους βλέπατε θα τους πονούσατε πάρα πολύ αλλά σας το λέγω εγώ ότι έτσι είναι και

τώρα στην περίοδο αυτή ας αγωνιστούμε περισσότερο. Και

οι ωφέλειες θα είναι πολύ μεγάλοι. Συγχωρούνται οι αμαρτίες του ανθρώπου και όταν η νηστεία συμπορεύεται, ενισχύεται, πλαισιώνεται με προσευχή, με μελέτη, με νύψη, με θυσιασμό, με εξομολόγηση, με θεία μετάληψη, με καλά έργα και διελεημοσύνη, τότε ολοκληρώνεται η ομορφιά της προετοιμασίας. της ψυχής για την υποδοχή της Μεγάλης Εβδομάδος, τότε θα νιώσει τα Άγια Πάθη, τότε θα σε όλη αυτή την περίοδο η καρδιά θα λιωθεί, η ψυχή θα γίνει μαλακιά και

θα

νιώσει το πάθος του Χριστού εντονότερα, θα

γνωρίσει πόσον άπειρη είναι η αγάπη του Θεού στον άνθρωπο, Θα δει και ότι και ο Χριστός, σαν Θεός πάνω στη γη, δεν την πέρασε πανηγυρικά, την πέρασε μαρτυρικά. Ο Χριστός δεν αναπαύθηκε όπως αναποβόμαστε εμείς. Χριστός δεν είχε τα μαλακά στα οποία εμείς ντυνόμαστε, κοιμόμαστε. Και ήταν Θεός, Αναμάρτητος, που είχε όλο το δικαίωμα να περάσει πάνω από τη γη αυρόχις ποσοί. Κι όμως δεν έγινε αυτό. Τι έγινε? Πέρασε μαρτυρικά τη ζωή του τα 33η χρόνια πάνω στη γη για

να μας βοηθήσει εμάς τους ραθύμους και αμελείς Να μην ραθυμίσουμε, αλλά και εμείς να αγωνιστούμε. Αν ο οδηγός μας, αν ο καθηγητής μας υπέφερε, εμείς οι μαθηταί θα διαλέξουμε άλλο δρόμο. Έχετε

έρθει καμιά φορά σε αίσθηση ψυχής για το μαρτύριο του Χριστού.

Έχετε καταλάβει τους πόνους που υπέφερε. Μπορείτε

να συλλάβετε με τη θεωρία ότι ένας άνθρωπος, ένας δούλος σήκωσε το χέρι του και έδωσε ράπισμα στο Θεό Ο Χριστός οργίστηκε, θύμωσε, αντέδρασε, όχι

Έχετε δει πως μας θυγώνεται ένας άνθρωπος και δει τον παλιό καιρό Αυτό το υπέμεινε ο Κύριος για μας Ο Θεός επί της γης μαστιγώνεται, ραπίζεται, χλεβάζεται, υβρίζεται, περιπέζεται Και τον είχαν οι στρατιώτες όπως καμιά φορά παίρνουν κανέναν απέξω αλήτη Κακόφιμον άνθρωπο και τον μαστιγώνουν, τον χλεβάζουν, τον κοροϊδεύουν, τον περιπέζουν Σε αυτή τη θέση είχανε το Θεό Πάμε

εκεί στο δικαστήριό του και κρυθούμε Και μας δείξει την άχραντο κεφαλή του Με τις τρύπεις από το αγκάτινο στεφάνι Την πλευρά του λοχευμένη Τα Άγια χέρια του και πόδια του Τρυπημένα από τα φοβερά καρφιά του Χαλικιά Οι πλάτες τα πάντα να είναι μαστιγωμένα με το μαστίγιο Και να είναι τα σημάδια πάνω Όλα αυτά για ποιον? Για εμάς Εμείς δεν του προσφέραμε. Τι του κάναμε το Χριστού. Πώς ανταποκριθήκαμε για όλα αυτά. Με μια σορία από αμαρτίες.

Να η ανταπόδοση ποια είναι. Αυτός αντί το μάνα χωλεί. Αυτός μας έδωσε το μάνα, τον εαυτόν το ολόκληρο και εμείς τον ποτήσαμε με τη χωλή των αμαρτημάτων. Αυτή είναι η απομέρους μας ευγνωμοσύνη στην Θεία του Σταύρωση. Όταν ο χριστιανός συνειδητοποιήσει αυτά όλα, όλη αυτή τη μεγάλη αλήθεια και θα μπορούσαμε βέβαια να το αναπτύξουμε το θέμα αυτό της προσφοράς του Χριστού σε εμάς και την από πλευράς μας αχνομοσύνη και αχαριστία Θα δούμε ένα

χάος μεταξύ ημών και του Χριστού, αλλά απλώς έχουμε τη συγνώμη γιατί είμαθα χώμα και πυλός και ότι είμαθα άνθρωποι αδύναμοι και χωρίς την δύναμη του Θεού δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε. Ευχήθηκε

και ο Απόστολος Πέτρος ότι αν όλοι σε αρνηθούν, εγώ ποτέ δεν θα το κάνω αυτό σε σένα. Εκόμπαζε, ενόμιζε ότι με την ανθρώπινη δύναμη και με το ζήλο που τον διέπρεπε θα μπορούσε να βγει πάλι η κάρη. Αλλά είδε ότι δεν ήταν ούτε ένα φίλο φθινοπορινό. Δεν αρνήθηκε το Χριστό μπροστά σε έναν τίρενο, αλλά σε μια παιδίσκη. Σε ένα μικρό κορίτσι αρνήθηκε ούκιδα τον άνθρωπο. Πέφτρε, δεν είδες τον άνθρωπο?

Συ δεν είσαι που κόβεζες ότι είσαι ο μεγάλος ο Πέτρος, που δεν θα τον αρνηθείς ποτέ. και τώρα έχεις τη δύναμη να πεις ότι δεν γνωρίζεις τον άνθρωπο που είναι δίπλα σου και τον χλεβάζουν και τον κοροϊδεύουν και τον μαστιγώνουν και τον ραπίζουν δεν τον είδες αυτόν τον άνθρωπο και ο Αλέκτορ εφόνησε λέει και μνήστε ο Πέτρος του λόγου του Κυρίου και εξήλθε και θρύνησε πικρός μετανόησε

Βλέπετε ότι πόσο ο άνθρωπος είναι ευθυνός, σήμερα φαίνεται δυνατός και αύριο είναι τέλειος ανίσχυρος. Έτσι και πιστεύουμε ότι είμαστε ανίσχυροι αλλά και δυνατοί συγχρόνως. Τότε όταν μας επισκιάσει η δύναμη του Χριστού, τότε ήμεθα πάρα πολύ δυνατή όπως το βλέπουμε στα μαρτύρια των Αγίων. Τώρα μπορούμε να σκεφτούμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε υπομονή σε μια βελώνα, σε μια κραπίτσα, σε μια αγκηδούλα Αν μπει στο χέρι μας αμέσως ζητάμε απαλλαγή, να τη βγάλουμε Γιατί υπονοούμε ένα φόβτι δεν μπορούμε να κάνουμε υπομονή Τώρα έχουμε στο γιατρό να

το βγάλουμε Και όταν έρθει η Χάρις του Χριστού βλέπουμε στους Αγίους, βλέπουμε σε Άγιες κοπέλες

Ούτε και τώρα θα πούμε ότι εγώ έχω την δύναμη να μαρτυρήσω Κανείς να μην τολμήσει να το πει αυτό Θα πει μόνο με τη δύναμη του Χριστού Εγώ είμαι δύναμος, είμαι ανίκανος, είμαι αμαρτωλός, είμαι ποιλός, είμαι τίποτα, είμαι μηδέν Ο πιο άχρηστος άνθρωπος Η ταπείνωσης θα ελκύσει τη δύναμη του Χριστού και θα νικήσει

Λοιπόν παιδιά αυτή τη μελέτη θα κάνουμε Θα μελετάμε τα όσα διδασκόμεθα για να μορφώνεται μέσα μας ο Χριστός Με τις αρετές Του να μορφώνεται μέσα μας Και εμείς σιγά σιγά να γίνουμε κατά χάρη, κατά μέθεξη, όσων εφικτών ανθρώπεις γεννέστε κατά χάρη Θεή και ο άνθρωπος παίρνοντας την θεϊκή χάρη έχει τη δύναμη να κάνει ό,τι έκαμε και ο Χριστός. Θαύματα ο Χριστός, θαύματα οι Άγιοι. Ανέστησε ο Χριστός, ανέστησαν και οι Άγιοι ανθρώπους. Όπου ο Χριστός επιφυτά με την υπερφυσική του δύναμη, υπερφύση εμπειεί

και τα πράγματα. Μόνον δια της ταπεινώσεως θα προχωρήσουμε.

Μη γίνω πολύ ταπεινός ή να μην απορρίσεις. Τι θέλει να πει. Μη γίνω πολλαδίκαιος ή να μην ασεβήσεις. Δηλαδή, μην φορτώσεις περισσότερο από ό,τι χρειάζεται. Δηλαδή, και οι αρετές χρήζουν τιμονιάρισμα. Το καλό αν μη καλός γέννηται ούτε ας την καλών. Το καλό εάν δεν γίνει καλός και στον τρόπο, στη μέθοδο, στο χρόνο, στην ποσότητα, δεν θα φέρει καλό, θα φέρει κακό. Η νηστεία είναι καλό, αλλά είναι μέσον, δεν είναι σκοπός. Τα μέσα έχουν σκοπό και ο σκοπός είναι η ταπείνωση και από την ταπείνωση η διάκριση.

Γι' αυτό πρέπει να ρυθμίζουμε τα πάντα μας από τη διάκριση του πνευματικού Ο πνευματικός θα σου πει πώς θα νηστέψεις, πότε θα κοινωνήσεις, πώς θα σκεφτείς, πώς θα χτυπήσεις τον εχθρό, τι πρέπει να κάνεις εδώ Και έτσι με τη διάκριση την μεγαλύτερη του φωτισμένου διαγίου πνεύματος πνευματικού ρύθμιζε τον εαυτό σου Λοιπόν, η νηστεία είναι άγια, αλλά είναι μέσο, θα τη ρυθμίζουμε βάσει του πνευματικού και των ψυχοσωματικών δυνάμεων μας Να μην κάνουμε πέρα του δεύοντος, πέρα από ό,τι μπορούμε να κάνουμε Μέτρο σε όλα, διότι η αμετρία ακυρώνει την ωφέλεια Τώρα εύχομαι ο Χριστός να μας δώσει χάρη, να μας δώσει φώτιση

και δύναμη και υγεία Να νηστεύσουμε μέσα και έξω, σωματικά και ψυχικά Και περισσότερο να μας δώσει τη χάρη της ελεημοσύνης Να ελεήσουμε τις ψυχές εκείνες που είναι στον άλλον κόσμο Μην τις ξεχάσουμε Και όταν εμείς δεν τις ξεχάσουμε, να θα μας ξεχάσει και εμάς ο Χριστός όταν θα έρθουμε κι εμείς ίσως και στην ίδια ανάγκη. Λοιπόν, έτσι θα προσευχόμεθα και η νηστεία μας θα γίνει πρόσδεκτος ενώπιον του Θεού. Αμήν.

Ελέησον και Σα'ρθενουλά