Repentance, Confession, Forgiveness

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Homily on Repentance, Confession, and Forgiveness, delivered abroad. Abroad. First of all, I bring you the prayers and blessings of the fathers of the Holy Mountain, who pray for all of you, love you, and keep watch over the

whole Christian world. The Christian Journey Abroad. In Greece. Tonight I would like to speak to you about God’s infinite forgiveness, which He lavishes upon us when we ask Him for forgiveness and absolution. “Let no one mourn his transgressions, for forgiveness has risen from the tomb,

” Saint John Chrysostom writes in his Paschal homily. Likewise, in the Gospel reading of the Apostle Thomas it is written. Christ tells us that He gave His peace to the disciples, and the authority to forgive sins. And whatever sins they forgive will be forgiven. Here Christ gives us,

and specifically the priests, the spiritual fathers, the authority to forgive the sins of the people. As God forgives, so also does God's representative forgive.

There is no sin that does not melt away before the infinite light of God. It is enough for the sin to be brought into the light; once it comes into the light of Holy Confession, it will obtain absolution. We must believe this with all our heart. It is true, for God Himself said it. And since Christ said it, it is something already accomplished,

and it leaves room for no doubt. Therefore, nothing else remains for us but to gather ourselves, to recollect our nous (the spiritual intellect) in this way, to look back over the past, to cast a glance over it, in case we left something we did not comb through. If we become aware of it, we write it down so as not to forget it, and we bring it to Holy Confession, and there it comes to an end. The sins come to an end at that center,

which is forgiveness, so that we feel the greatest happiness.

It is as though we had lost Paradise, and now we are told that if we confess, we receive it back at once. Yet what we receive back is not something temporary, like something that was swept away and then rebuilt. That would only be temporary. Here, however, we are speaking of gaining eternal life. When the Apostle Paul was caught up in ecstasy and ascended to the third heaven... When he reached the third heaven and saw all

that God has prepared for His children—for those who have confessed their sins and been forgiven—then we too would have an overwhelming desire, resolve, and metanoia to leave everything behind and gain those eternal blessings. But it is not only that we gain them; we are also delivered from... The reality of hell is beyond the grasp of the human mind.

A single tooth aches, and you see that at once we want to take an aspirin, to go to a doctor, and so on. And the pain strikes the mind, and a person is thrown into utter turmoil by just one tooth, which is only temporary. When it is a matter of eternal Hell, it is something far more terrible. This, if a person could ever grasp it, the very working of the mind would have to stop.

This is why the devil wants to keep a person guilty; he wants to keep that person's criminal record in his own hands, so that in the event of death, and of sudden death, right there he surely wins the person.

Illness is a benefit, especially when it comes before death, because within the illness, during the time of the illness, the grace of God labors with much toil, for God knows that He is about to take the person, and He begins to illumine him. Pain plows up the heart of a person and makes it ready to receive the seed of the Gospel. And then the seed bears the fruit of metanoia, of repentance. And I will give you an example, indeed one from here abroad.

Once I went to a hospital to visit sick people. And there I saw a man who had been in a car accident, covered in bandages, unable even to open his mouth to speak. Only his eyelids could move, nothing else. How was this man to confess?

But God’s providence arranged things in such a way that he suffered this injury and was brought there, and God led his spiritual father there as well. A way was found for the man to put his soul in order, where he least expected it. Of course, I first asked him whether he wanted to confess, and he closed his eyes to show me that he did. I tell him, I will be putting questions to you, and whenever you have done something, you will close your eyes at me. When you have not done it, you will keep them open. And in this way we will make a good confession, I tell him.

And I begin to question him in detail, from his early years up to that very hour. He would close his eye, open it, and close it again, and in the end I heard a most beautiful confession from him. The proof that it was a good confession was that his face shone radiantly. His joy was beyond words, and his soul felt so light. Finally, he asked me where I was from, again by gesturing. I answered him, and he was deeply satisfied. Right there I gave the order that the man be given Holy Communion. Whether he later departed this life, I do not know if he survived, but in any case we hope in the mercy of God that he was saved.

Here we see a man who had sinned very greatly throughout his whole life. Then the good hour comes. The hour of grace comes, when God calls him, because He sees his intention, He sees his heart. He sees the disposition of the man, He brings him to the right point, and there the man lays down the whole weight of his sins and his record onto the spiritual father, and it is wiped away. And the very man who was so sinful receives, in a single moment, his ticket to the other world.

Behold the power of Holy Confession. All of us, from the greatest to the least, must make it an aim in our life. Let us owe nothing that our conscience can reproach us for. And if it does reproach us, let us silence it, let us wash out its mouth with Holy Confession, so that it has nothing left to say to us. And when the conscience is at peace, the Apostle Paul tells us, our prayer has boldness before God, the boldness of parrhesia. It is sin that robs our prayer of its boldness before God.

When we cut the sinews of sin, it can no longer act. And once it can no longer act, our prayer rises straight to the throne of God. And our petitions are heard. How many things we have to ask of God, both for ourselves and for others—for relatives, parents, children, and people who are suffering. And in a certain sense, we are responsible when our prayers are not heard, because there is a wall between our soul and God.

That wall has risen in proportion to the height of our sin, but it comes crashing down like an earthquake when we kneel and lay all our sins before God’s representative. And there is no greater blessing than for God to receive us at any moment. The Apostle Peter said to the Lord, “If my brother sins against me, may I forgive him? ” “Of course,” the Lord told him. “How many times may I forgive him in a single day? Seven times? No: seventy times seven.

If your brother falls, if your brother sins against you, forgive him. Now if a man has been given the order, the very commandment, to forgive his brother five hundred times a day, how much more God, who is infinite. If we can measure the one against the other, the human measure is five hundred times a day; then how great is the divine measure? Man is only so much, but God is infinite. It is this infinity that forgives.

How many times does He forgive in a day, or rather how many times can He forgive in a single minute of the hour? This is the compassion we have set before us. Can anyone say that God does not forgive? Can anyone say, “I despair; I give up on myself because I am a very sinful person”? That is unjust. Such a thought, such a statement, belittles God. It brings Him down, as though He were unable to forgive. In other words, without intending it and without realizing it, out of ignorance we belittle God

and make Him powerless to forgive. As if to say, since He does not forgive me. But see, it is not that He does not forgive you. You repented; did He ever tell you, “I do not forgive you”? Let us take yet another example. Let us picture a mother with her child. In a single moment, in a fit of temper, the child may make an insulting gesture at its mother, may curse her, may even strike her. And then, a little while later,

the child repents, it weeps, it laments, it falls into its mother's arms and asks forgiveness. And do you suppose that this mother will not forgive it? Not only will she forgive it, she will embrace it, she will kiss it, and she will say: my child, yes, I forgive you, I love you, I adore you.

Such forgiveness is offered by a heart with only a limited capacity. What, then, can we say of the heart of God? Who created a mother’s heart? Who gave her such compassion for her child? God did. Even if we joined the hearts of all mothers together and made them one heart, it would be nothing. It is nothing—zero—before the heart of God. Therefore, God’s forgiveness is infinite.

That is why no one should lament their transgressions, for forgiveness has dawned forth from the tomb. Our Christ, who was crucified, was not crucified merely for show. His All-Holy Blood was not shed in vain, was not poured out into the void, without purpose. The Crucifixion has as its purpose the redemption of man from Hell; it has no other purpose at all. And therefore, since we have the Crucifixion, we have divine Blood, we have the Resurrection of Christ.

Our Christ rose in order to raise us as well. He became the firstborn of the dead, the firstfruits of those who have fallen asleep. And so He became the forerunner into eternity, the forerunner into incorruption. As the Apostle Paul says, a natural body is sown, and a spiritual body is raised at the Second Coming. Therefore both the body and the soul, purified through the receiving of the Holy Gifts, will attain to incorruption.

Here we are only for a time. Our days keep passing, drawing ever nearer their end, growing fewer and fewer. That is why we must always be ready. Our Church is open; the Mother, Mother Church, is open, she holds her arms open and waits for every one of her children to return, to come back to her, so that she may bathe it, clothe it, and make it an heir of the Kingdom of God.

We ought to take comfort in the compassion of God, and to rejoice in it. When we owe a debt and then gain the means to pay it back, we feel joy. Even though we are handing over money, handing over goods, and so on, still we are glad, because we are freed from the burden of the debt. Until then we carry a weight within our soul. And when we hand over the debt of our sins to God, we ought to feel very great joy.

And if our life is a watchful one, I mean if we strive to put the word of the Gospel into action, that is, when we pray, when we forgive, when we love sincerely, when we do good, when nothing weighs on our soul, and when something does weigh on it, we go and confess it and it leaves us, when we drive away the evil thoughts that come into our mind the moment they arrive,

when we catch ourselves erring somewhere and at once ask forgiveness of the Lord, when we receive the Divine Mysteries, then we should have a humble, hidden joy. Not a proud joy, as though we were something in ourselves. No. Whatever we are, we are through God. We have nothing of our own; everything belongs to God, and even the forgiveness we receive is God's.

And if we do something good, it is the power of God that enables us to do that good. If we breathe and live, it is because God gave us all of this, and so we breathe and we live. If we enter Paradise, it is the Cross that opened the door of Paradise to us. Christ was crucified, not we. Therefore everything is God's. We ourselves have nothing. That is why our joy must be very humble. Let us hold it as a hidden pride that we are Orthodox, that we believe rightly and that God

did not permit us to be something else. And again we may ask ourselves and say: but what did I ever do for God, that He should set me on this path and bring me here? Before I existed, what did I offer to God? And when I was born into the world, what did I bring with me? Absolutely nothing. Therefore everything is a free gift of God. And since it is free, I am one shown God's mercy, and as one shown mercy, we have nothing else to do but to offer unceasing thanks to God.

When we live carefully in this way and avoid sin and practice virtue and draw near to the Church and commune of the Holy Mysteries and receive the Body and Blood of Christ, we receive eternal life within us, By the grace of God, we are on the path of salvation. We must never think that, because we have encountered a temptation, a sorrow, or a trial, this means that we are not walking rightly. No. Sorrows come to every Christian.

Christ Himself said it: “Through many tribulations we must enter into life. ” If He Himself walked an uphill road—a road of tribulations, slander, and accusations—if people called Him demon-possessed and the ruler of demons, a glutton and a drunkard, a friend of sinners and tax collectors; if, upon the Cross, thousands of people cried out against Him—against whom? Against the Lord of Glory—then we should remember that the Saints,

too, walked the road of salvation through suffering. John Chrysostom died in exile after enduring countless torments. What the soldiers did to him along the way, at the empress’s command! And why? Because he demanded justice. Empress Eudoxia had wronged a widow by taking her property. And like a father, he called her to account and said, “Why did you take the estate? It is not yours; it does not belong to you. You have a whole kingdom, an entire empire.

Yet you went and took the poor widow’s estate. ” And because he defended the widow, his reward was to be sent into exile and to die there.

Basil the Great likewise; all the martyrs departed through martyrdom, the ascetics again through the desert, the Christians, the Orthodox, now with one temptation, now with another, all walk the road of affliction. Therefore, when we encounter afflictions along our path, do not think that they show we are outside of God or far from Him. Our afflictions bring us close to God. “In affliction we remembered You. ” In our afflictions we remember You, my God. That is how it is.

And so we shall always keep the watchful life: to live carefully, to pray, to commune, to do whatever we can for our neighbor, to struggle, and in afflictions to have patient endurance and to hope that we will find forgiveness and mercy on the Day of Judgment. The Apostles, as we know, were Christ’s chosen ones. We read in their lives that they spent their lives in martyrdom.

The Apostle Andrew was crucified upside down, with his head toward the ground, because Christ wished to glorify him all the more. We see people enduring martyrdom on a sickbed, through paralysis, and through various illnesses. Yet you do not know what crowns are being prepared for such a person when, of course, he has put his soul in order. These tribulations do nothing other than send him forth with boldness before God.

Saint Daniel the Stylite lived in asceticism atop a pillar. From standing upright for so long, his feet had rotted and become infested with worms. And there was a man down below entreating him and so on. A worm fell from the Saint down to the ground and turned into a gold coin. Which means that all of this was the suffering of the struggle, and everything he endured for the love of Christ was pure gold.

Consider the martyrs. Why did God permit them to suffer so terribly? They had faith in God. Could He not have taken them to Himself through some very small martyrdom instead? And we see martyrs enduring many torments in their lives. Why did God allow this? Once again, He did it out of love. It was a blessing, because He gave the martyr endurance, filled him with His love, and enabled him to confess the faith. And the more torments he suffered, the greater and more radiant his crowns became.

Therefore God does us good even when He tries us, and we must not let the logismos take hold that we are walking the wrong path when we suffer. An Apostle was preaching in Italy, and he had his disciples with him, the young ones, and he came to a settlement, to a farmstead where a rich man lived. As an Apostle he went inside to see how they were living and to preach the word, and there was an aged man there, an elderly man, with a large household, many people around him,

great wealth and every other good thing. So the Apostle asked him, 'How are you faring, man of God?' 'Oh, very well indeed,' he says. 'Have you no afflictions, no temptations, nothing at all to suffer?' 'None,' he says. 'I have everything. I have my health, I have grandchildren, I have wealth, I have it all; I lack nothing.' Then the Apostle says to his disciples, 'No, children, let us leave this place.'

'Let us go from here, because God has abandoned this man.' And as they departed, that whole place sank and became a lake. This is proof that in such a person it is not the Spirit of God that dwells, but the spirit of the devil. That is, there are people who live in comfort: their whole life is nothing but progress and happiness, and they have nothing at all to trouble them. he says, the Spirit of God does not dwell in them, but the spirit of the devil. Which means that in people who suffer and who are Christians,

and who struggle to be saved, the Spirit of God makes His dwelling within them. And now what remains is for us to believe unshakably, deep within ourselves, in the boundless compassion of God, in His infinite forgiveness, in the power of the Mystery of Holy Confession. When the devil casts people into sin, he does not stop there. He goes deeper.

His deeper aim is that, through the sin, he wants to establish despair and resolve. Once he has won a person over to that, he cuts off every ray of hope, and once the person has entered into the darkness, then he does terrible things. That is why the Christian must live in hope, and even when he falls into sin, hope must go on living within him. 'God will save me, God will help me. I have fallen, I will rise; and even if I fall again,

five hundred times a day I will get back up.' There was once a man who struggled in the spiritual life, yet fell every day. The devil would sow despair within him: “You will not be saved. You are weak. This is how you will spend your whole life; you will never make any progress. ” But the man paid no attention. These thoughts went in one ear and out the other. And years passed—years and years. The devil saw that nothing was working, and at last he lost his patience. He appears before the man and says, 'How long,' he says,

'am I going to watch you making a mockery of God? You fall, you get up, you fall, you get up; this is no way to carry on,' he says, 'you are mocking God.' And the man replies, 'Whether I am mocking Him or not, I pay no attention to you.' He tells him, 'Christ came and was crucified under Pontius Pilate; well, I believe in the power of His All-Holy Blood. I believe that Christ will raise me up, and I will stand against you, devil,' he says, 'until my dying day, in exactly this way.' 'Keep throwing me down, and I will keep throwing you down,

and I believe in Jesus that Christ will be the victor in the end.' The devil, too, had learned from experience by then: for all those years he had not been able to drive the man to despair, and now the man had said these things as well, telling him that nothing works with this one. And at once the devil answers, I will fight him no longer; here we end the war, he says. And so the man won the victory, and afterward he would sit and weep in peace over his sins, and little by little he was perfected in holiness.

So we too must now strive to live in a Christian way, with our hope in God. We will set right whatever comes before us in our life, we will put it in its proper place, and in this way we will make our way toward death. And God, who sees this good intention, this way in which we walk, will grant a good end afterward as well. That is to say, He will arrange things by His providence so that, when the soul departs, it does not leave with grave sins, but only with minor faults, the kind with which every person departs.

Only God was without sin, and He alone departed for the heavens in a manner befitting God. We will depart as people shown mercy by God and forgiven, with faults that are human and that will not cost us the salvation of our soul. Remember me in your prayers.

Ομιλία, Μετάνοια, Εξομολόγησης, Συγχωρητικότης, έγινε στο εξωτερικό

Χριστιανική Πορεία του Εξωτερικού.

Όψε θα ήθελα να σας μιλήσω γύρω από την άπειρη συγνώμη του Θεού που μας παρέχει πλουσιοπάροχα όταν εμείς του ζητήσουμε του Θεού την συγνώμη και την άφηση. Μη δεις οδυρές τοπτέσματα, συγνώμη γαρ εκ του τάφου ανέτειλε Γράφει κάπου στην ευχή του Πάσχα ο Ιερός Χρυσόστομος Επίσης στο Ευαγγέλιο του Αποστόλου Θωμά γράφει Μας λέει ο Χριστός ότι έδωσε την ειρήνη στους μαθητάς και την εξουσία του αφιένε αμαρτίες

Και όσες αν συγχωρήσουν θα είναι συγχωρημένες Εδώ ο Χριστός μας δίνει την εξουσία και δει στους ιερείς, στους πνευματικούς Την εξουσία των ασυγχωρούν τις αμαρτίες των ανθρώπων. Όπως ο Θεός συγχωρεί, έτσι συγχωρεί και ο Αντιπρόσωπος του Θεού.

Δεν υπάρχει αμάρτημα το οποίο δεν λιώνει μπροστά στο άπειρο φως του Θεού. Αρκεί το αμάρτημα να βγει στο φως, άπαξ και βγει στο φως της Ιεράς Εξομολογήσεως, τέφξετε αθέσεως. Πρέπει αυτό να το πιστέψουμε με όλη μας την καρδιά. Είναι αλήθεια, το είπε αυτός ο ίδιος ο Θεός. Και

εφόσον το είπε ο Χριστός, είναι κάτι τετελεσμένο και δεν χωράει καμία αμφιβολία. Επομένως, δεν απομένει τίποτε άλλο σε μας παρά να κάνουμε αυτοσυγκέντρωση, Να σημαντεύουμε κάπως έτσι το νου μας, να ανατρέχουμε στο παρελθόν, να το ρίχνουμε μία ματιά, μήπως αφήσαμε κάτι που δεν το χτενήσαμε Αν το αντιληφθούμε, το γράφουμε να μην το ξεχάσουμε και το φέρνουμε στην Ιεράν Εξομολόγηση και τελειώνει εκεί Τα

αμαρτήματα τελειώσουν στο κέντρο που είναι η συγνώμη, να νιώσουμε την μεγαλύτερη ευτυχία.

Σαν να χάσαμε τον Παράδεισο και τώρα μας λέγεται ότι αν εξομολογηθείς το μισένα παίρνεις, Αλλά δεν παίρνεις πίσω κάτι πρόσκαιρο, κάτι που σαρίστηκε και το ξανά χτίσα. Είναι κάτι προσωρινό. Αλλά όταν πρόκειται να κερδίσουμε την αιώνια ζωή, ο Απόστολος Παύλος όταν ήρθε στην έκσταση και ανέβηκε μέχρι τρίτου ουρανού

Από μία κόλαση δεν μπορεί να συλληφθεί με το μυαλό του ανθρώπου. Ένα δόντι μας πονεί και βλέπετε αμέσως θέλουμε να πάρουμε ασπιρίνη, να πάμε σε γιατρό κλπ. Και ο πόνος χτυπάει στο μυαλό και γίνεται έναν οκάτο άνθρωπος από ένα δόντι μόνο που είναι προσωρινό. Όταν πρόκειται περί αιωνίου κολάσεως είναι κάτι πάρα πολύ τρομερό. Αυτό, εάν μπορέσει ο άνθρωπος να τον συλλάβει το πράγμα, πρέπει να σταματήσει η λειτουργία του νου.

Γι' αυτό ο διάβολος θέλει τον άνθρωπο να τον κρατά ένοχο, θέλει το ποινικό του ανθρώπου να το κρατάει στα χέρια του, ώστε σε περίπτωση θανάτου και διεθνηδίου θανάτου, εκεί τον κερδίζει σίγουρα τον άνθρωπο.

Η ασθένεια είναι ευεργετική και μάλιστα όταν προηγείται του θανάτου, διότι μέσα στην ασθένεια, μέσα στον χρόνο της ασθενείας η Χάρις του Θεού εργάζεται με πολλή δουλειά, γιατί γνωρίζει ο Θεός ότι πρόκειται να τον πάρει τον άνθρωπο και αρχίζει να τον φωτίζει. Ο πόνος οργώνει την καρδιά του ανθρώπου και την κάνει επιβεκτική να δεχτεί το σπόρο του Ευαγγελίου Και εν συνεχεία ο σπόρος να καρπίσει τη μετάνοια Και

θα σας πω ένα παράδειγμα, μάλιστα εδώ στο εξωτερικό Κάποτε πήγα σε ένα νοσοκομείο για να δούμε αρρώστους ανθρώπους Και εκεί είδαν έναν άνθρωπο από τροχαίο, να είναι γιωμάτοχ γάζες και να μην μπορεί μήτε να ανοίξει το στόμα του να μιλήσει. Μόνο που νιώθουσαν τα βλέφαρά του, τίποτα άλλο. Πώς δεν εξομολογήθη αυτός ο άνθρωπος.

Αλλά η πρόνοια του Θεού οικονόμεσε έτσι, να πάθει αυτό το τραύμα, να βρεθεί εκεί, να οδηγήσει ο Θεός το πνευματικό εκεί, να βρεθεί ο τρόπος και έτσι ο άνθρωπος να τακτοποιηθεί εκεί που δεν το περίμενε Εγώ του είπα το ανθρώπου ότι, τον ρώτησα πρώτα βέβαια αν θέλει, μου κλείνει τα μάτια ότι θέλει. Του λέω και εγώ ότι θα σε ρωτώ και όταν κάτι το έχεις κάνει θα μου κλείσεις τα μάτια. Όταν δεν θα το έχεις κάνει θα τα κρατάς ανοιχτά. Και έτσι θα κάνουμε μια ωραία εξομολόγηση του λέω. Και αρχίζω εγώ με λεπτομένα να το ρωτώ από μικράς ηλικίες μέχρι εκείνη την ώρα. Μου έκλεινε το μάτι, το άνοιγε, το έκλεινε το μάτι και τελικά έκανα μια ωραιοτάτη

εξομολόγηση. Απόδεξης της καλής εξομολογήσεως ότι έλαβε στο πρόσωπό του πάρα πολύ, η χρά του δεν λεγότανε η ελάφρος της ψυχής του και τελικά με ρώτησε από που είμαι, δηλαδή με τον Εύμα πάλι. Το απίδησα εγώ, ικανοποιήθηκε πάρα πολύ και έδωσα εκεί η διαταγή να τον κοινωνήσουν τον άνθρωπο. Εάν αυτός έφυγε από τη ζωή που δεν ξέρω αν έζησε, οπωσδήποτε ελπίζουμε στο έλεος του Θεού ότι σώθηκε. Βλέπουμε ο άνθρωπος σε όλη τη ζωή να έχει σφάλει πάρα πολύ. Έρχεται η ώρα η καλή, έρχεται η ώρα της χάρητος που

τον καλεί ο Θεός γιατί βλέπει την προαίρεση, βλέπει την καρδιά. Βλέπει τη διάθεση του ανθρώπου, το αφέρνει σε ένα σημείο κατάλληλο, αποθέτει το βάρος των αμαρτιών του και των ποινικών του στον πνευματικό και σβήνει. Και εκεί που ήταν πολύ αμαρτωλός, για μια στιγμή παίρνει το εισιτήριο για τον άλλον κόσμο. Να η δύναμη της Ιεράς Εξομολογήσεως, που πρέπει όλοι μας από τον μεγαλύτερο μέχρι τον μικρότερο Να το έχουμε σαν σκοπό στη ζωή μας, να μην οφείλουμε κάτι που να μας ελέγχει η συνείδηση και αν ελέγχει να την αποστομώνουμε, να της πλύνουμε το στόμα με την Ιερά Εξομολόγηση Οπότε έτσι δεν έχει να μας πει τίποτε Και όταν η συνείδησης ειρηνεύσει, λέει ο Απόστολος Παύλος Η προσευχή

μας έχει παρυσία στο Θεό Που κόβει την παρυσία της προσευχής μας είναι η αμαρτία Όταν την αμαρτία την κόψουμε τα νεύρα, δεν μπορεί να ενεργήσει. Απ' ας και δεν μπορεί να ενεργήσει, η προσευχή ανεβαίνει κατευθείαν στο θρόνο του Θεού. Και τα αιτήματά μας εισακούγονται. Πόσα και πόσα έχουμε να παρακαλέσουμε τον Θεό και για τον εαυτό μας και για άλλους ανθρώπους, για συγγενείς, για γονείς, για παιδιά, για ανθρώπους που υποφέρουν και είμαι θα, κατά κάποιο τρόπο, είμαι θα ένοχη γιατί δεν ακούγονται οι προσευχές μας γιατί έχουμε το τείχος ανάμεσα στην ψυχή

μας και του Θεού και το τείχος αυτό έχει ανορθωθεί ανάλογα με το ότι στήσαμε σαν αμαρτία και το τείχος αυτό πέφτει κάτω με έναν σεισμό όταν γονατίσουμε και να αποθέσουμε όλα τα αμαρτήματα μας στον αντιπρόσωπο του Θεού Και είναι, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευλογία Θεού να μας δέχεται ο Θεός σε ένα πάση στιγμή Είπε

ο Απόστολος Πέτρος τον Κύριο, αν αμαρτίσει ο αδελφός μου μπορώ να τον συγχωρέσω Βεβαίως του λέει, πόσες φορές μπορώ να τον συγχωρέσω την ημέρα, επτά φορές Ω, εβδομηκοντάκες, επτά Εάν πέσει ο αδελφός σου για να αμαρτίσει ο αδελφός σου σε εσένα, να τον συγχωρέσεις Εάν ο άνθρωπος έχει πάρει ή μάλλον την διαταγή, την εντολή να συγχωρήσει του αδελφού του 500 φορές την ημέρα, πού είναι μάλλον ο Θεός που είναι άπειρος. Αν μπορούμε να μετρήσουμε το ένα μέτρο από το άλλο, το ανθρώπινο είναι 500 φορές την ημέρα, το θείο πόσο είναι.

Ο άνθρωπος είναι τόσος και ο Θεός είναι άπειρος. Αυτό το άπειρον συγχωρεί. Πόσες φορές συγχωρεί την ημέρα ή μάλλον πόσες φορές μπορεί να συγχωρέσει στο λεπτό της ώρας. Αυτή την εσπλαχνία έχουμε μπροστά μας. Μπορεί να πει κανείς ότι ο Θεός δεν συγχωρεί, μπορεί να πει ότι απελπίζουμε, μπορεί να πει ότι απογεινώσκονται αυτό μου γιατί είμαι πολύ αμαρτωλός άνθρωπος. Είναι άδικο αυτό. Αυτή η σκέψη, αυτός ο λόγος ταπεινώνει τον Θεό. Τον κατηβάζει χαμηλά, ότι δεν μπορεί να συγχωρέσει. Δηλαδή χωρίς να θέλουμε και χωρίς να ξέρουμε από άγνοια,

ταπεινώνουμε τον Θεό, τον κάνουμε αδύναμο να συγχωρέσει. Εφόσον δεν με συγχωράει, να πώς δεν σε συγχωρεί. Μετανόησες και σου είπε ότι δεν σε συγχωρώ. Ας θέλουμε και ένα άλλο παράδειγμα. Ας βάλουμε μία μητέρα με ένα παιδί. Το παιδί μπορεί τη μητέρα του σε μια στιγμή πάνω στο νεύρο του να τη μουντζωσε, να την ύβρισε, να τη χτύπησε. Και μετά από λίγη ώρα κλπ. μετανοεί το παιδί, κλαίει, οδήρεται, πέφτει στην αγκαλιά της μάνας, ζητάει συγγνώμη. Συγνώμη, έχετε τη γνώμη ότι αυτή η μητέρα δεν θα το συγχωρέσει, όχι μόνο θα το συγχωρέσει, αλλά θα το αγκαλιάσει, θα το φιλήσει και θα πει παιδί μου

ναι, σε συγχωρώ, σε αγαπώ, σε λατρεύω.

Αυτή τη συγνώμη την δίνει μια καρδιά με λίγος πόντος. Η καρδιά του Θεού τι λέει τότες, την καρδιά της μητέρας ποιος την έκανε, την συμπάθεια προς το παιδί της ποιος την έδωσε, ο Θεός. Ο Θεός, αν ενώσουμε όλες τις καρδιές των μητένων και κάνουμε μια καρδιά, δεν είναι τίποτε. Είναι μηδέν μπροστά στην καρδιά του Θεού. Επομένως, έχουμε τη συγνώμη του Θεού σε άπειρο βοηθμό. Γι' αυτό, μη δεις οδυρές τοκτές μετά, συγνώμη δάρ εκ του ταφου ανέκτημε. Ο Χριστός μας που σταυρώθηκε, δεν σταυρώθηκε για το Θεαθήνε.

Το Πανάγιο Νέμα του δεν χύθηκε δωρεάν, δεν χύθηκε έτσι στο κενό, χωρίς σκοπό. Η Σταύρωσης έχει τον σκοπό της λυτρώψεως του ανθρώπου εκ της κολάσεως, δεν έχει κανείς ένα άλλο σκοπό. Και επομένως εφόσον έχουμε Σταύρωση, έχουμε Θεϊκό Νέμα, έχουμε την Ανάσταση του Χριστού. Ο Χριστός μας αναστήθηκε για να αναστήσει και ημάς. Πρωτότοκος επί των νεκρών έγινε το, απαρχήτων και κοιμημένων. Επομένως, έγινε ο πρωτοπόρος για την αιωνιότητα. Πρωτοπόρος εις την αφθαρσία.

Όπως λέει ο Απόστολος Παύλος, σπείρεται σώμα υλικό και γύρεται σώμα πνευματικό εν τη Δευτέρα Παρουσία. Επομένως, και το σώμα και η ψυχή, τα οποία έχουν εξαρνηστεί δια της μεταλλείας, θα τύχουν της αφθασίας. Εδώ ήμεθα προσωρινά. Οι μέρες μας όλο πάνε και κουντεύουν και λιγοστεύουν. Γι' αυτό θα χρειαστεί πάντα να ήμεθα έτοιμη. Η

Εκκλησία μας είναι ανοιχτή, η Μητέρα, η Μητέρα Εκκλησία είναι ανοιχτή, έχει την αγκάλη της ανοιχτή και περιμένει κάθε παιδί της να επιστρέψει, να γυρίσει κοντά της, να το λούζει, να το ντύσει και να το κάνει κληρονόμων της Βασιλείας του Θεού.

Πρέπει στην εσπλαχνία του Θεού να καλοποιζόμεθα, να αχαιρόμεθα. Όταν έχουμε ένα χρέος και μετά αποκτούμε την δυνατότητα να το δώσουμε, έχουμε χαρά. Παρότι δίνουμε χρήματα, δίνουμε πράγματα κλπ, ωστόσο έχουμε χαρά. Γιατί απολωσόμαστε από την ευθύνη του χρέους. Έχουμε ένα βάρος μέσα στη ψυχή μας. Και όταν δίνουμε το χρέος των αμαρτιών μας στον Θεό, πρέπει να έχουμε πολύ χαρά.

Κι αν η ζωή μας είναι προσεκτική, εννοώ δηλαδή, προσπαθήσουμε το λόγο του Ευαγγελίου να τον κάνουμε πράξη, εννοώ, όταν προσευχόμεθα, όταν συγχωρούμε, όταν αγαπούμε ειλικρινά, όταν κάνουμε το καλό, όταν δεν μας βαραίνει κάτι την ψυχή μας κι άμα μας τη βαραίνει πηγαίνουμε και το εξομολογούμεθα και μας φεύγει, Όταν διώχνουμε τις κακές σκέψεις που μας έρχονται στο μυαλό, μόλις μας έρχονται

Συλλάβουμε τον εαυτό μας κάπου να ασφάλει και ζητήσουμε τη συγγνώμη αμέσως από τον Κύριο Όταν μεταλαμβάνουμε τα Θεία Μυστήρια, τότε πρέπει να έχουμε μια ταπεινή κρυφή χαρά Όχι η περήφανη χαρά, το ότι κάτι ήμεθα, όχι Το ότι και να ήμεθα, δια του Θεού ήμεθα Τίποτε δεν έχουμε δικό μας, όλα είναι του Θεού και η συγνώμη που παίρνουμε είναι του Θεού. Και αν κάνουμε κάτι καλό, η δύναμης του Θεού μας κάνει και το κάνουμε το καλό. Αν αναπνέομαι και ζούμε, είναι γιατί ο Θεός μας έδωσε όλα αυτά και αναπνέομαι και ζούμε. Εάν πάμε στον Παράδεισο, ο Σταυρός μας άνοιξε την πόρτα για τον Παράδεισο. Ο Χριστός Σταυρώθηκε, όχι εμείς.

Επομένως, είναι όλα του Θεού. Εμείς δεν έχουμε τίποτα. Γι' αυτό πρέπει να είναι πολύ ταπεινή η χαρά μας. Να το έχουμε κρυφό καμάρι που ήμεθα ορθόδοξη Το ότι πιστεύουμε σωστά και δεν παραχώρησε ο Θεός να ήμεθα κάτι άλλο Πάλι μπορούμε να ερωτήσουμε τον εαυτό μας και να πούμε μα τι έκανα στον Θεό Και με έριξε έτσι σε αυτόν τον δρόμο να βρεθώ Προτού να υπάρχω τι πρόσφερα στον Θεό Και όταν γεννήθηκα στον κόσμο τι έφερα Απολύτως τίποτε Επομένως είναι όλα δωρεάν του Θεού και εφόσον είναι δωρεάν είμαι θεηλεημένη και σαν ελεημένη δεν έχουμε τίποτε άλλο

παρά να προσφέρουμε αενάως ευχαριστίες στο Θεό.

Όταν έτσι ζούμε προσεκτικά και αποφεύγουμε την αμαρτία και κάμνουμε την αρετή και πλησιάζουμε την Εκκλησία και κοινωνούμε τα Άγια Μυστήρια και παίρνουμε το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, παίρνουμε την αιώνια ζωή μέσα μας, βρισκόμεθα χάρη τη Θεία στον τρόμο της σωτηρίας. Ποτέ να μην είμαστε τεράστιοι λογισμός επειδή συναντήσαμε έναν πειρασμό, μια θλίψη, μια δοκιμασία, ότι αυτό αποτελεί ότι δεν περπατώ σωστά. Όχι, οι θλίψεις είναι για κάθε χριστιανό Ο Χριστός το είπε Δια πολλών θλίψεων δίνει σε ευθύνη μας στην ζωή Εάν ο ίδιος περπάτησε δρόμο ανηφορικό Δρόμο

με θλίψεις, με συκοφαντίες, με κατηγορίες Να τον πούνε οι άνθρωποι δαιμονισμένοι και άρχονται των δαιμονίων Φάγος και Εινοπότης, Φίλος Αμαρτωλών και Τελωνών Και επάνω στο σταυρό χιλιάδες άνθρωποι να τον καταβιώνται Ποιον? Τον Κύριο της Δόξης Και οι Άγιοι περπάτησαν τον δρόμο της σωτηρίας των με βάσανα Ο Ιερός Φυσόστομος στην εξορία πέθνε με χίλια βάσανα Τι του έκανα οι στρατιώτες στον δρόμο κατά διαταγή της αυτοκράτηρας Γιατί, γιατί ζήτησε το δίκαιο Αδίκησε η αυτοκράτηρα ευδοξία την χείρα γυνάκια και της πήρε το χτύμα Και ζήτησε τον λόγο σαν πατέρας και της λέει γιατί το πήρες το χτύμα Δεν είναι δικό σου,

δεν σου ανήκει Ονόκρητη βασιλεία αυτοκρατορία έχεις Και το χτύμα της στοχής χείρας πήγες και το πήρες και επειδή υπεράσπισε τη χείρα, ο μισθός του ήταν να πάει εξωρία και να πεθάνει στην εξωρία.

Ο Μέγας Βασίλειος επίσης, όλοι οι μάρτυρες με το μαρτύριο φύγανε, οι ασκητές πάλι με την έρημα, οι χριστιανοί, οι ορθόδοξοι πότε με τον έναν πειρασμό, πότε με τον άλλον, όλοι βαδίζονται τον δρόμο της θλίψεως. Επομένως, όταν συναντούμε θλίψεις στον δρόμο μας, μην πιστεύετε ότι οι θλίψεις αυτές πανερώνουν ότι είμαθα εκτός του Θεού ή μακριάν του Θεού. Όχι! Οι θλίψεις μας φέρνουν κοντά στο Θεό. Εμφλήψη εμείς στη μέση σου. Στις θλίψεις σε θυμούμεθα Θεέ μου. Έτσι είναι. Και επομένως θα έχουμε πάντα την προσεκτική ζωή, να ζούμε προσεκτικά, να προσευχόμαστε, να κοινωνούμε,

να κάνουμε ό,τι μπορούμε για τον πλησίον μας, να αγωνιζόμαστε και στις τρίψεις να έχουμε υπομονή και να ελπίζουμε ότι θα βρούμε συγγνώμη και έλεος εν ημέρα Κρίσης. Ο Απόστολος, όπως ξέρουμε, ήταν η πιο εκλεκτή του Χριστού. Διαβάζομαι στους βίωστων, η ζωή τους πέρασε με μαρτύριο. Ο Απόστολος Εμβρέας τον σταύρωσαν ανάποδα, κάτω το κεφάλι. Γιατί ήθελε να τον δοξάσει πιο πολύ. Βλέπουμε ανθρώπους να μαρτυρούν από στο κρεβάτι, από παράλυση, από διάφορες ασθένειες.

Αλλά δεν ξέρετε όμως τι στεφάνια γίνονται στον άνθρωπο αυτόν, όταν βέβαια έχει τακτοποιηθεί, οι θλίψεις δεν είναι τίποτε άλλο παρά να τον προπέμψουν με παρησία στον Θεό. Ο

Άγιος Δενίλος Τυλίδης ήταν επάνω σε στήλο και σκύτευε εκεί επάνω. Από την ορθοστασία έκανε, σαπίσει τα πόδια του και έκανε σκολίκια. Και ήταν ένας άνθρωπος από κάτω και τον παρακαλούσε κλπ. Και έβρισε σκολίκια από πάνω στον Άγιο κάτω και έγινε χρυσονόμισμα. Που σημαίνει ότι όλα αυτά ήταν του αγώνος παθήματα. και όλα ήταν χρυσάφοι αυτά που υπέμεινε για την αγάπη του Χριστού.

Έχουμε τους μάρτυρες. Γιατί ο Θεός επέτρεξε να υποφέρουν τόσο πολύ. Πίστη έκανε στον Θεό. Δεν μπορούσε με ένα πάρα μικρό μαρτύριο να τους πάρει. Και βλέπουμε μάρτυρες να έχουν πολλά μαρτύρια στη ζωή τους. Γιατί το έκανε αυτό. Το έκανε πάλι από αγάπη ο Θεός. Ευαγγελισμός, διότι του έδωσε υπομονή το μάρτυρος, του έδωσε την αγάπη του μέσα και ομολογούσε την πίστη και όσο υπέφερε μαρτύρια τόσο και τα στεφάνια μεγάλωναν και έγιναν πιο λαμπερά. Επομένως ευεργητεί ο Θεός όταν μας πειράζει και δεν πρέπει να έχουμε τον λογισμό ότι δεν βαβίζουμε σωστά όταν υποφέρουμε. Ένας

Απόστολος κήρυξε

στην Ιταλία, είχε και τους μαθητάς του, τους μικρούς, και πήγε σε μια παροικία, σε ένα γρόπτιμα που ήταν ένας πλούσιος άνθρωπος. Σαν Απόστολος πήγε μέσα εκεί να δει τι κάνουν, να κηρύξει το λόγο, και ήταν ένας γέροντας άνθρωπος, δηλαδή ηλικιωμένος άνθρωπος, και έχει πολλή φαμιλιά, πολλοί κόσμο, πλούτη πολλά και λοιπά θύματα. Ε, το ρώτησε ο Κώσταλος, πώς περνάς άνθρωποι του Θεού. Α, πολύ καλά λέει. Δεν έχεις θυλίψεις, δεν έχεις πειρασμούς, δεν έχεις κάτι να υποφέρεις, όχι λέει. Όλα τα έχω. Υγεία έχω, εγγόνια έχω, πλούτη έχω, τα πάντα

έχω, τίποτε δεν μου λείπει. Λες στους μαθητάς του, δε παιδιά να φύγουμε από εδώ. Πήγαμε από εδώ γιατί αυτόν τον άνθρωπο τον έχει εγκαταλείψει ο Θεός. Και φεύγοντας, εκείνο το μέρος βούλευσε και έγινε λίμνη. Απόδειξης ότι τους έναν έτσι, ουχή το πνεύμα του Θεού, αλλά το του διαφόρου κατοικεί εκεί. Δηλαδή, στους ανθρώπους που έχουν άνεση, η ζωή τους είναι όλο-όλο πρόοδος και ευτυχία και δεν έχουν τίποτε να τους πειράξει. Λέει, δεν κατοικεί σε αυτούς το Πνεύμα του Θεού, αλλά το Πνεύμα του Διωγόνου Που

σημαίνει ότι στους ανθρώπους που υποφέρουν και είναι χριστιανοί Και αγωνίζονται να σωθούν, το Πνεύμα του Θεού ενικεί μέσα τους Και

τώρα αυτό που μένει είναι να πιστέψουμε ακράβαντα μέσα μας Στην άπερη ασπλαχμία του Θεού, στην άπερη συγνώμη Στη δύναμη του μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως Στη ρίχνη των άνθρωπων στην αμαρτία Δεν στέκει εκεί αυτός Αυτός πάει πιο βαθιά Το βαθιά είναι ότι Δια της αμαρτίας θέλει να στηρίξει Την απελπισία και την απόφαση Όταν τον κερδίσει εκεί Του κόβει του ανθρώπου κάθε ακτίνα ελπίδος και άπαξ και μπει στο σκοτάδι μέσα ο άνθρωπος, τότε κάνει πράγματα άσχημα. Γι' αυτό ο χριστιανός πρέπει να ζει με την ελπίδα και ακόμα να

πέφτει στην αμαρτία να ζει μέσα του η ελπίδα. Ο Θεός θα με σώσει, ο Θεός θα με βοηθήσει. Έπεσα, θα σηκωθώ, μα και πάλι έπεζες και πενταπόσχες φορές την ημέρα θα σηκωθώ. Όπως ένας άνθρωπος που αγωνιζότανε, έπεφτε κάθε μέρα Ο διάβολος του έσπερνε μέσα την απειρπισία Δεν σώζεσαι, να είσαι αδύνατος, έτσι θα πας όλη τη ζωή σου Δεν θα προκόψεις Του δεν είναι σημασία, από το ένα την μπαίνα από το άλλο βγαίναν οι λογισμοί Περάσανε χρόνια, χρόνια, χρόνια Είδα ο διάβολος ότι δεν γίνεται τίποτα Έχασε αυτό στην υπομονή ύστερα Και του φαίνεται μπροστά και του λέει έως πότε λέει θα

σε δεις, θα κοροϊδεύεις το Θεό, πέφτεις σηκώνασαι, πέφτεις σηκώνασαι αυτό δεν είναι λέει δουλειά, τον κοροϊδεύεις το Θεό, λέει τον κοροϊδεύω δεν τον κοροϊδεύω δεν σου δίνω σημασία εσένα του λέει ο Χριστός ήρθε και σταυρώθηκε επί ποντίου Πιλάτου ε εγώ πιστεύω στη δύναμη του Παναγίου Αίματος Πιστεύω ότι ο Χριστός θα με σηκώσει και θα σε αντικρούω, διάβολε λέει, μέχρι θανάτου μου κατά αυτόν τον τρόπο. Ας με ρίχνεις, εγώ θα σε ρίχνω και πιστεύω στον Ιησού ότι ο Χριστός θα νικήσει στο τέλος. Είχε και την εμπειρία ο διάβολος από τότε τόσα χρόνια δεν μπορούσε να τον απελπίζει, του είπε και αυτά τώρα, σου λέει τίποτε δεν γίνεται με αυτό. Και αμέσως το απαντά ο διάβολος, δες τη ξαναπόλεμο, εδώ τελειώνουμε τον πόλεμο

λέει. και έτσι πήρε ο άνδρυφος τη νίκη και καθόταν ύστερα και έκλαιγε με την ηρεμία τις αμαρτίες του και σιγά σιγά ετελειώθη εν Αγιότητη. Έτσι κι εμείς τώρα θα προσπαθήσουμε να ζούμε χριστιανικά με την ελπίδα στο Θεό, θα διορθώνουμε ό,τι προκύπτει μπροστά μας στη ζωή μας, θα το βάζουμε στη θέση Του και έτσι θα προχωρούμε προς το θάνατο. Και ο Θεός που βλέπει αυτή την προαίρεση έτσι που θα βαδίζουμε Θα δώσει και το αγαθόν τέλος ύστερα. Δηλαδή ποιο θα είναι, θα οικονομήσει τα πράγματα ώστε φεύγοντας η ψυχή να μην φύγει με βαριά αμαρτήματα, αλλά απλώς με πλημμυλήματα, τα οποία ο κάθε άνθρωπος θα φύγει έτσι. Μόνο ο Θεός ήταν αναμάρτητος και ο μόνος ο οποίος έφυγε για τους ουρανούς θεοπρεπός.

Εμείς θα φύγουμε σαν άνθρωποι ειλεϊμένοι από τον Θεό και συγχωρημένοι με τα πτιάσματα τα οποία είναι ανθρώπινα και τα οποία δεν θα απολύσουν τη σωτηρία της ψυχής μας.