On Prayer

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

This talk on prayer was given at the Holy Monastery of Philotheou.

I watch over, I observe the enemy as he prepares for war.

I lay my plans, I take counsel within my mind. Nepsis, this

watchfulness, shows us the way to God. What is this way to God? According

to the fathers, and according to the writings of the fathers,

the way is the Jesus Prayer. Thank you. Nepsis is interpreted to mean: I am watchful, I pay attention,

I keep vigil, I watch over, I observe the enemy as he prepares for war. I lay my plans, I take counsel within my mind. This watchfulness shows us the

way to God.

What is this way to God? According to the fathers, the way is the Jesus Prayer. Father. Why is this prayer unlike the other prayers of the Church, unlike the hymns of glory, unlike the supplicatory and hymnographic texts of the Church?

Because this prayer is the very quintessence of all prayers, set in an utterly simple form, in five words.

This prayer holds within itself a power that exists of itself, a power that renews and sanctifies. And it holds this grace because it is not pronounced with the lips, but is spoken in spirit and in truth.

It is confessed within the heart of man, where the dwelling place of the Holy Spirit is.

Our effort in this prayer must be as great as it can possibly be. For it is not so easy for the nous, the spiritual intellect of man, to be drawn away from earthly things, from its wandering, from the things that pass. For the nous had grown

accustomed to dwelling outside itself, feeding on harmful food, and so various sicknesses of the soul are bred within us. This prayer of Jesus stands in five words: Lord Jesus Christ, have mercy. When we come to understand that,

by our Baptism in the name of the Holy Trinity, we were not only cleansed from the stain of ancestral sin, but at the same time also received the gift of the Holy Spirit, and when we sincerely believe that God himself dwells within us,

the infinite One who is beyond all understanding, this faith will help us to grasp clearly the meaning and the power of the prayer of the heart, and the reason it requires the gathering of our attention and of the nous within the heart. ...

into the pot. The nous, the spiritual intellect. When it enters, when it finds the place of the heart, and in this striving of the nous to find the place and the natural heart, it must not stay idle and inactive, but, according to the fathers, it must be given work: it must set the interior word,

the endiathetos logos, in motion to utter the five words of this simple and unadorned prayer. A passage in the Gospel says, “But you, when you pray, enter into your inner chamber. ” This does not refer to any physical chamber or material place, but to a spiritual one; and that spiritual place within

the human person is the heart. Certainly. This is why this prayer, according to the fathers, is called God-taught, God-established, and evangelical, for the Holy Apostles pondered it, and even the Most Holy Theotokos herself; and according to the corresponding teaching of Saint Gregory Palamas,

this prayer is also called the prayer of Paradise, because through this prayer man stands before God as the first-created did before they were exiled from Paradise. Music Saint Symeon the New Theologian speaks to us about the method of

the prayer of the heart, a prayer that he himself practiced throughout his life.

“Sit,” says the Saint, “in a quiet place. Close your door and bow your head. Rest your chin against your chest, so that with your mind and your eyes you may look toward the place where the heart is. Then search with your mind, and it will certainly find the heart—without, of course, imagining it to be something else. But you will be perfected.

And during the ascesis of prayer, hold your breath—that is, do not breathe normally—so that the nous, the spiritual intellect, may be more readily gathered in from distraction and led into your heart. The nous, within your heart. Thank you. Let it not remain idle,

but give it the prayer through the interior word, the endiathetos logos. The word. At the beginning of this effort the nous will meet difficulty; it will meet a kind of hardness, a darkness. But after a little striving all of this steps aside,

it gives way, and the heart begins to work spiritually, naturally, by the grace of the Holy Spirit that we received at the very hour and moment of Holy Baptism. The grace of the Holy Spirit lies within the heart like a spark, and this spark is buried, pressed down and smothered by the

passions and the sins of a person. And the more a person, through repentance, through metanoia, and through a virtuous life, casts off, removes, and throws out of himself, out of his heart, this weight, this material and passion-laden burden, the more the spark of

the Holy Spirit rises up, and the radiances of the Holy Spirit illumine the nous and change the heart in the best, most spiritual way. At the beginning of the effort, in the practice of the prayer, it is done by the strength, the will, and the energy of the person himself. But afterward the matter changes:

grace takes up this energy of the person and it becomes the energy of grace. The prayer is no longer counted as a human effort, but becomes the energy of the Holy Spirit. And the prayer gives grace, gives blessing; it becomes exultation, it becomes illumination,

it becomes inexpressible joy. The heart rests from its passionate movements, it feels light, and the nous is now led, and itself begins to lead the way. In the beginning, the labor of prayer is considerable. It takes time, labor, patient endurance, and persistence.

The nous must be unhooked from the things of the world and led whole and entire into its own dwelling place, into itself; and there, within, it must begin to produce the honey—the spiritual honey of our noetic prayer. Only through nepsis—watchfulness—and prayer can a person be

freed from the shameful passions and from every work of the devil. Other prayers do not have the power to free a person from enslavement to the passions.

Only this prayer of Jesus has the power, because the name of Christ is not a simple name, empty of any power and grace. It is full, it is laden, it is complete with divine grace, and when it is remembered it fills the person with grace.

That is why we often feel ourselves within to be empty, hollow, without grace, and this happens when the prayer fails to be said within us. The enemy of our soul takes advantage of these empty places; he sets his spiritual dynamite and blows into the

air everything we had gained and built up before. On this All-Holy Name of Christ, as on a foundation stone, let us build the spiritual house of the soul.

Here let all of us give our attention. To go forward in this building, let us call it the divine building, we must attend to the preconditions;

we must see to it that our life matches this purpose. We must be careful in what we think, in what we say, and in what we do. Let us not think wickedly; let us not chatter idly with our thoughts, let us not condemn,

let us not grow angry. Let us give no consent to evil logismoi, and likewise in our words, because whatever a person thinks, once he yields and consents to it, he expresses it, he brings it out, he makes it something real when he puts it into words. And when the word becomes a deed,

then the thing is complete.

When on the one hand we struggle, or set out to win the prayer, the monastic aim, since without the prayer we will not win it, and on the other hand we pay no attention to the preconditions, then we labor in vain in our effort. Thank you. That is why we must first

struggle to make our life virtuous and in keeping with this purpose toward prayer. It is not possible for anyone to go forward in this divine grace of the Holy Spirit, so as to reach the point of praying within himself in the Holy Spirit, while being careless about whatever he thinks wrongly and sinfully.

It is not possible to win the prayer of the heart before one has won the victory over sin in the mind. Of course, prayer holds back, hinders, and fights against sin, against the thoughts, against the inner ponderings. But this is still an effort, an energy of the person against sin.

It is not yet called prayer in the Holy Spirit. Prayer in the Holy Spirit is called an energy; it is called another work that happens on its own. It begins with the power of the Holy Spirit, and it becomes like another person within the person, and this is the spiritual man, the one who prays in the heart. To reach this grace, our life must first be virtuous and in keeping with it. Our life must be watchful and attentive.

“No one who puts his hand to the plow and turns back is fit for the Kingdom of Heaven. ” It is impossible for anyone to move forward, to come directly to God, and to attain this great goal while looking back—watching what one person is doing and what another is making. In other words, if a person is forever preoccupied with others in thought, in word, and in deed, he can never come to God directly.

He must become blind, sightless, without any light toward others and toward the deeds of others, and only with the two eyes of the soul look straight toward God, toward the light, so that he too may become light, and his soul may shine, and he may come to know the mysteries that take place within the heart of the baptized person.

All who have been baptized in the name of the Holy Trinity have received this grace, this divine spark. Yet we are unaware of the fullness of this grace, because it lies buried beneath our passions and sins.

In proportion to the lightening the heart receives, as our life is changed, the grace rises up, it comes to the surface, and the person comes to know and to understand the words of the Gospel, that the Kingdom of God is within us. Music May everything the struggling ascetics teach us about prayer draw us on, may it awaken in us the hunger and the

desire to come to know this ourselves, to taste this grace; and then we will enter into the meaning of what the neptic Fathers have left us as a spiritual inheritance in their sacred writings.

This is why we became monks, so that we might reach this state.

People come from abroad, from other lands, Christians indeed, they believe in Christ but wrongly, heretics that is; yet because they have read the neptic writings of the Fathers of the Eastern Church, because they have read about the work of watchfulness and especially about noetic prayer, They come here to be taught by fathers who themselves practice the Jesus Prayer,

and to hear them speak from their own experience. They come with such effort and hardship, from so far away. And how humbling this is for us monks, the spiritual descendants of those Fathers of nepsis and watchfulness. The children of these Holy Fathers come to us to be taught this inheritance that the Holy Fathers left us, and here we are so poor in this very thing,

unable to speak to them from praxis, from the experience of this prayer; we hold the inheritance in our hands, and yet we ourselves have taken absolutely nothing of it within us. Hey. We must strive to preserve and faithfully follow the monastic path of obedience. so that the preconditions may be in place for

us to be able to receive the grace of prayer. Let us watch over our obedience, let us take care not to do our own will, not to hold to our own private beliefs, but to follow faithfully the guidance of our spiritual father. We must follow the guidance given to us by our spiritual father and not conceal anything within ourselves, but bring everything into

the light of Holy Confession. When a monk acts on his own, doing something in secret and trying to escape the attention of his elder, this is a fundamental error. For self-will is a serious obstacle in the struggle to attain this heavenly grace. Saint Symeon the New

Theologian received this gift of the Holy Spirit in measureless measure, because he had absolute trust in and reverence for his spiritual guide.

He won the grace of the Holy Spirit with the winning ticket of absolute obedience—both to his spiritual father and in the obedience assigned to him as his ministry.

If, as we said at the beginning of this talk, we want to reach the divine grace of noetic prayer, yet we do not tend to our life and to our duty as monks, as obedient sons, then we will be laboring in vain.

Even the slightest attentiveness to the way we live will enable us to advance along the divine path that leads us into the light of prayer.

What the heart of a monk who prays in spirit and in truth receives cannot be put into words.

Our Holy Fathers have spoken very clearly about this grace. Of course, we are poor in this knowledge of grace, and I first of all. But if we watch over our life, the grace of God, which is invisible and spiritual, is near us, close at hand, within our very heart, and it watches over and attends to the change of our life. We must not hold within us any thoughts, any beliefs,

any intentions without all of them being made known to our spiritual guide. Very good! A man who is his own counselor is his own adversary. That person who takes counsel from himself alone becomes an enemy to himself. Whatever the logismos, the intrusive thought, tells him, when he puts it into practice, he becomes his own enemy and destroys himself.

This is why perfect obedience leads a person safely, surely, directly, and without obstacles to God. So let us attend to the preconditions of prayer, that we may attain it, that we may win it by the grace of God, with the help of God, with the mercy of God.

May it become a miracle within us, our treasure, our hope, our light, illuminating the path of our life. May it become our guide to God, our consolation, our deliverance, and an antidote to spiritual death. May this grace carry us unhindered through the aerial tollhouses.

Before the throne of God may it be a good defense for us.

A father of the Church said that the person of prayer, at the hour of death, at the very hour and moment when the demons will encircle him with their threats, will find that this prayer becomes for him a shield, becomes a weapon, becomes a power that drives the demons away, so that they cannot approach him,

cannot touch him, cannot harm him. What a great thing this prayer is, and yet the devil takes every measure, gathering all his forces, with the aim of preventing a person from making this prayer his own. For he knows beforehand that if a person wins something like this, the devil must take his ticket and depart from that person.

With these few words of the Holy Fathers we have seen a picture, we have seen something of the picture of prayer. As for all that concerns prayer, in our own prayer, with this simple prayer, let us pray in this way with pain, with longing, to our Christ, that he would grant us

his name within the heart. And once we win this grace, we will feel ourselves rich, strong, and fortified. Then our life, our spiritual and monastic life, will take on meaning. Otherwise, if we are careless, the time of our life will simply pass us by, And so our life will pass without any gain, without our receiving any spiritual benefit. Thank you. We will naturally come to death and be led

into the next world utterly impoverished, with a terrible remorse: we will realize that we have lost the contest, the eternal contest, and that now nothing can be put right. Before we come to face this eternal threat, let us be watchful now and strive to live the monastic life and gain the grace of the Holy Spirit.

Ομιλία περί προσευχής έγινε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου

Επισκοπό παρατηρώ τον εχθρόν που ετοιμάζεται για πόλεμο Μεθοδεύω,

βουλεύομαι

νοερός Η νύψη μας δείχνει τον δρόμο προς τον Θεό Ποιος

είναι αυτός ο δρόμος προς τον Θεό Ο

δρόμος είναι η προσευχή του Ιησού κατά τους πατέρες, τα συγγράμματα των πατέρων.

Νύψης ερμηνεύεται ότι

νύφω, προσέχω, αγρυπνώ, επισκοπώ, παρατηρώ τον εχθρό που ετοιμάζεται για πόλεμο. Εγώ

μεθοδεύω,

βουλεύομαι

νοερός. Η νύφη μας δείχνει τον δρόμο προς τον Θεό.

Ποιος είναι αυτός ο δρόμος προς τον Θεό. Ο δρόμος είναι η προσευχή του Ιησού κατά τους πατέρες.

Γιατί δεν μοιάζει η προσευχή αυτή με τις άλλες προσευχές της Εκκλησίας, με

τα δοξαστικά, με τα εγκετευτικά και υμνολογικά κείμενα της Εκκλησίας

γιατί η προσευχή αυτή είναι η πεντουσία όλων των προσευχών σε

μια εντελώς λυπτή διατύπωση, σε πέντε λέξεις.

Έχει μέσα της η προσευχή

αυτοϊπάρχουσαν δύναμη ανακοινιστική, αγιαστική και έχει αυτή τη χάρη γιατί δεν προφέρεται με τα χείλη, αλλά λέγεται εν πνεύματι και αληθεία.

Ομολογείται μέσα στην καρδιά του ανθρώπου όπου είναι το

οικητήριο του Αγίου Πνεύματος.

Η προσπάθεια στην προσευχία αυτή πρέπει να είναι όσον γίνεται περισσότερο μεγαλύτερη. Γιατί ο νους του ανθρώπου για να αποσταθεί από τα γείνα, από την περιπλάνηση, από

τα πρόσχερα δεν είναι τόσο εύκολη. Διότι ο νους συνήθιζε να βρίσκεται έξω από τον εαυτόν του και να τρέφεται με βλαβηρή τροφή και να δημιουργούνται οι διάφορες ασθένειες ψυχικές Η

προσευχή αυτή του Ιησού στέκει σε πέντε λέξεις Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησα Όταν

κατανοήσουμε ότι με τη βάπτισή μας στο όνομα της Αγίας Τριάδος δεν καθαριστήκαμε μόνο από τον ρήπο του προπατορικού αμαρτήμετος, Αλλά δεχτήκαμε ταυτοχρόνως και την δωρεάν του Αγίου Πνεύματος Και πιστεύσουμε ειλικρινά ότι μέσα μας κατοικεί ο ίδιος ο Θεός, ο άπειρος και απερινόητος Η πίστης αυτή θα μας βοηθήσει

να εννοήσουμε

καθαρά την σημασία και την δύναμη της καρδιακής προσευχής και τον λόγο που επιβάλλει την συγκέντρωση της προσοχής και του νου μέσα στην καρδιά. Όταν εισέλφθη, όταν βρει τον τόπο της καρδιάς και στην προσπάθεια αυτή του νου να βρει τον τόπο και την καρδιά τη φυσική, Δε πρέπει να μείνει αργός, άπαγος, αλλά κατά τους πατέρες να δώσει εργασία, να δώσει, να κινήσει τον ενδιάθετο λόγο να προφέρει τις πέντε λέξεις

αυτής της απλής και λυπτής προσευχής. Μία

φράση του Ευαγγελίου λέει το εξής, λέει τα εξής Συ όταν προσεύχεις είσαι δε εις το ταμείο σου Δεν αναφέρεται σε κανένα υλικό ταμείο ή σε υλικό χώρο Αλλά σε πνευματικό και πνευματικός χώρος μέσα στον άνθρωπο είναι η καρδιά μας

Γι' αυτό η προσευχή αυτή κατά τους πατέρες λέγεται θεοδίδαχτη, θεοσύστατη, ευαγγελική γιατί την μελετούσαν οι Άγιοι Απόστολοι ακόμα και η Παναγία μου και

κατά την σχετική διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά Η προσευχή αυτή λέγεται και προσευχή του παραδείσου, γιατί με την προσευχή αυτή ο άνθρωπος στέκει εμπρός εις τον Θεό όπως οι πρωτόπλαστοι πριν εξοριστούν από τον Παράδοσο.

Ο Άγιος Σημεών, ο νέος θεολόγος,

μας ομιλεί την τεχνική της νοεράς προσευχής. Πράγμα που προσευχή

την οποία και ο ίδιος σε όλη του τη ζωή την έλεγε.

Κάθεσαι, λέγει ο Άγιος, σε έναν τόπο ήσυχο, κλείσε την πόρτα σου,

κύψε το κεφάλι. Το Σιαγόνη σου λέει στο στήθος, ώστε με το νου και με τα μάτια να βλέπεις

στον τόπο, στο μέρος της καρδιάς. Και με το νου σου ερεύνησε και οπωσδήποτε ο νους θα βρει την καρδιά, χωρίς βέβαια να την φαντάζεται κάποιον άλλο,

να μην μείνει αργός, αλλά δώσ' το την προσευχή με τον ενδιάθετο λόγο.

Την αρχή της προσπάθειας ο νους θα βρει δυσκολία, θα βρει μία πόρωση, ένα σκότος, Αλλά μετά από μία προσπάθεια όλα

αυτά θα παραμερίσουν, θα υποχωρήσουν, η

καρδιά θα αρχίσει να λειτουργεί πνευματικώς, φυσιολογικά Από την χάρη του Αγίου Πνεύματος που δεχτήκαμε την ώρα και τη στιγμή του Ιερού Μαπτίσμου Οι χάδες του Αγίου Πνεύματος σαν σπινθήρας βρίσκεται μέσα στην καρδιά και ο σπινθήρας αυτός είναι χωσμένος, είναι πλακωμένος με τα πάθη και τα αματήματα του ανθρώπου. και όσον ο άνθρωπος δι' της μετανοίας και

με την ενάρετη ζωή τόσο και περισσότερο αποβάλει, βγάζει, πετάει έξω από τον εαυτό του, από την καρδιά του αυτό το βάρος, Το

υλικό, το εμπαθείς υλικών τόσο και ανακύπτει ο σπιχτήρας του Αγίου Πνεύματος και οι λαμπηδόνες του Αγίου Πνεύματος φωτίζουν το νο και αλλάζουν την καρδιά Κατά τον καλύτερο πνευματικό τρόπο, στην

αρχή της προσπάθειας, στην εξάσκηση της προσευχής, γίνεται από τη δύναμη και την θέληση και την ενέργεια του ανθρώπου. Μετά όμως το

πράγμα αλλάζει και

αξιοποιεί αυτή την ενέργεια του ανθρώπου και γίνεται ενέργεια χάρητος. και δεν μνημονεύεται πλέον η προσευχή σαν προσπάθεια ανθρώπινη, αλλά γίνεται ενέργεια Αγίου Πνεύματος και η προσευχή έδινει χάρη, ευλογία, γίνεται αγαλλίασης, γίνεται φωτισμός, γίνεται χαρά ανεκτάλητη, ξεκοράζεται η καρδιά από εμπαθείς κινήσεις, νιώθει ανάλαφρη και ο νους οδηγείται, οδηγεί

απλέον αγίου μου. Στην

αρχή ο κόπος της προσευχής δεν είναι ο λίγος. Χρειάζεται χρόνος, κόπος, υπομονή, επιμονή.

Πρέπει να απανκιστρωθεί ο νους από τα πράγματα του κόσμου και ολόκληρος να οδηγηθεί μέσα στο δικό του κατοικητήριο, μέσα στον εαυτόν του και εκεί μέσα να αρχίσει να εργάζεται το μέλη, το πνευματικό της νοεράς μας. Μόνο διά της νύψεως και της προσευχής ο άνθρωπος έρχεται στην απαλλαγή από τα άτιμα πάθη και από κάθε ενέργεια διαβόλου. Οι προσευχές

αυτής της προσευχής είναι αδύναμες να απαλλάξουν τον άνθρωπο από την εμπάθεια.

Μόνη η προσευχή αυτή του Ιησού έχει την δύναμη, διότι το όνομα του Χριστού δεν είναι όνομα απλό, χωρίς καμία δύναμη και χάρη, Αλλά είναι γεμάρτο, είναι μεστό, είναι ολοκληρωμένο με θεϊκή χάρη και μνημονευόμενο χαριτώνει τον άνθρωπο.

Γι' αυτό αισθανόμεθα πολλές φορές μέσα μας τον εαυτό μας άγιο, κενό, χωρίς τα μια χάρη και αυτό οφείλεται όταν αδυνατήσει η προσευχή να λέγεται μέσα. Αυτά τα κενά εκμεταλλεύεται ο εχθρός της ψυχής μας και μας βάζει τον πνευματικό δυναμίτη και μας τεινάζει στον αέρα ό,τι προηγουμένως είχαμε κερδίσει και χτίσει. Σ' αυτό το Πανάγιο Όνομα του Χριστού σαν

θεμέλιο λήθο να χτίσουμε το πνευματικό σπίτι της ψυχής. Εδώ να δώσουμε όλοι μας την προσοχή. Πρέπει για να προχωρήσουμε σε αυτό το χτίσιμο, ας πούμε το θεϊκό, πρέπει να προσέξουμε τις προϋποθέσεις, πρέπει να προσέξουμε τη ζωή μας να είναι ανάλογη σε αυτόν τον σκοπό. Πρέπει

να είμε θα προσεκτικοί σε ό,τι σκεπτόμεθα, σε ό,τι λέμε και σε ό,τι εργαζόμαστε. Να μην σκεπτόμεθα πονηρά, με τις σκέψεις μας να μην αργολογούμε, να μην κατακρίνουμε, να μην οργιζόμενα, Στους κακούς λογισμούς να μην κάνουμε συγκατάθεση, κάτι

παρόμοιο και

στα λόγια, διότι κανείς ό,τι σκέφτεται όταν υποχωρήσει σε συγκατάθεση το εκφράζεται, το βγάζει έξω, το κάνει κάτι υποστατικό όταν το εκφράζεται με το λόγο. Και όταν ο λόγος γίνει πράξης, τότε ολοκληρώνεται το πράγμα.

Όταν από τη μια πλευρά αγωνιζόμαστε ή έχουμε σκοπό να κερδίσουμε την προσευχή, τον μοναχικό σκοπό, διότι χωρίς την προσευχή δεν θα τον κερδίσουμε και από την άλλη πλευρά δεν προσέχουμε τις προϋποθέσεις, τότε ματιοπονούμε στην προσπάθεια.

Γι' αυτό πρέπει προηγουμένως να αγωνιζόμεθα να είναι η ζωή μας ενάρετη και σύμφωνη με τον σκοπό προς την προσευχή. Δεν είναι δυνατόν κανείς να προχωρήσει σε αυτή την θεϊκή χάρη του Αγίου Πνεύματος, ώστε να φτάσει εν πνεύματι Αγίο να προσέφεται μέσα του και να γίνεται απρόσεκτος με ό,τι θα σκέπτεται λανθασμένα και αμαρτωμένα. Δεν είναι δυνατόν να κερδίσει την

καρδιακή προσευχή πριν κερδίσει και γίνει νικητής στην

διανοητική αμαρτία. Βέβαια, η προσευχή αναχαιτίζει, εμποδίζει, καταπολεμεί την αμαρτία, τις σκέψεις, τους διαλογισμούς. Αλλά αυτό είναι μια προσπάθεια, είναι μια ενέργεια του ανθρώπου εναντίον της αμαρτίας Δεν λέγεται, δεν λέει προσευχή ένα Αγίο Πνεύμα Ένα Αγίο Πνεύμα την προσευχή λέγεται ενέργεια, λέγεται μια άλλη εργασία που γίνεται μόνη της Ξεκινάει με

την δύναμη του Αγίου Πνεύματος γίνεται σαν ένας άλλος άνθρωπος μέσα στον άνθρωπο που είναι ο άνθρωπος, ο πνευματικός, ο προσευχόμενος κανδιαλήπτως. Σε αυτή τη χάρη για να φτάσουμε πρέπει προηγουμένως η ζωή μας να είναι ενάρτη και ανάλογη. Να είναι προσεκτική η ζωή μας.

Ουδής βαλών τη χείραν αυτού ευχαροτρών και θραπίστης τα οπίσω έφθετος ευθύν εις την Βασιλεία των Ουρανών Δεν είναι δυνατόν να θέλει κανείς να προχωρήσει, να φτάσει κατευθείαν στο Θεό και να πετύχει αυτόν τον μεγάλο σκοπό Κοιτάζοντας προς τα πίσω, βλέποντας τι κάνει ο ένας, τι φτιάχνει ο άλλος Δηλαδή το να προσεχτεί συνεχώς με τη σκέψη, με το λόγο, με την πράξη δεν είναι δυνατόν να φτάσει ποτέ κατευθείαν κανείς. Πρέπει

να γίνει τυφλός αγώματος χωρίς φως προς τους άλλους, προς τις πράξεις των άλλων και μόνο με τα δυο τομάτια της ψυχής να βλέπει κατευθείαν προς τον Θεό, προς το φως, για να γίνει κι αυτός φως και να λάμψει η ψυχή του και να γνωρίσει τα μυστήρια που

γίνονται μέσα στην καρδιά του βαπτισμένου ανθρώπου.

όλοι οι άνθρωποι που έχουν βαπτιστεί εις το όνομα της Αγίας Τριάδος έχουν δεχτεί την χάρη αυτήν το Ιουγνέα ο Σπιμφύρας αυτός ο Θείος αλλά

δεν τη γνωρίζουμε όλη αυτή τη χάρη γιατί είναι χωσμένη από τα πάθη και τα μαρτίνια

ανάλογα με την ελάφρωση που δέχεται με την αλλαγή της ζωής και η χάρης ανακύπτει, έρχεται στην επιφάνεια και γνωρίζει ο άνθρωπος και ερμηνεύει του

Ευαγγελίου τη φράση ότι η Βασιλεία του Θεού εντός μόνας.

Με όσα μας διδάσκουν οι

αγωνιστές ασκητές πάνω στην προσευχή, ας μας ελκύσουν, ας μας τραβήξουν την όρεξη, την επιθυμία να γνωρίσουμε κι εμείς, να γευτούμε αυτή τη χάρη και τότε θα μπούμε στην έννοια των όσων μας έχουν αφήσει οι νυπτικοί πατέρες σαν πνευματική πληρονομία μέσα στα Ιερά Συγκράματα των Ουρανών.

Γι' αυτό γίναμε μοναχοί, για να φτάσουμε σε αυτή την κατάσταση. Έρχονται άνθρωποι αλλοδατοί από άλλες χώρες, χριστιανοί μεν πιστεύονται στο Χριστό αλλά λανθασμένα, ερετικοί δηλαδή, αλλά επειδή έχουν διαβάσει νυπτικά συνδράματα πατέρων της Ανατολικής Εκκλησίας, έχουν διαβάσει για την νυπτική εργασία και ιδιαίτερα για την οερά προσευχή, Έρχονται εδώ να διδαχθούν έτσι από πατέρες που την εργάζονται την προσευχή

Να τους μιλήσουν από την θύρα τους με τόση προσπάθεια, με τόσο κόπο, από τόσο μακριά που έρχονται Και πόσο ταφυνοτικό είναι για μας τους μοναχούς, για μας τους αφογόνους αυτών των νηπτικών πατέρων Έχονται σε εμάς τα παιδιά αυτών των Αγίων Πατέρων να μαθητευτούν την κληρονομία αυτή που μας άφησαν οι Άγιοι Πατέρες και εμείς να είμαστε τόσο φτωχοί επάνω στο θέμα αυτό, να μην μπορούμε να τους μιλήσουμε από την πράξη, από την πείρα αυτής της προσευχής. να έχουμε την κληρονομιά στα χέρια μας και εμείς να μην έχουμε πάρει

μέσα μας απολύτως τίποτα.

Πρέπει να προσπαθήσουμε να φυλάξουμε, να τηρήσουμε τους μοναχικούς όδους της μοναχικής υποταχής ώστε οι προϋποθέσεις να είναι αυτές για να μπορέσουμε να δεχτούμε την χάρη της προσευχής. Να προσέξουμε την υπακοή μας, να προσέξουμε να μην κάνουμε το δικό μας θέλημα, να μην έχουμε δικό μας πιστεύω, να ακολουθούμε πιστά τις

πνευματικές υποδείξεις

Αλμά, είναι σοβαρό εμπόδιο στην προσπάθεια για να πετύχει αυτή την ουράνιο χάρη. Ο

Άγιος Σημεών, ο νέος θεολόγος, δέχτηκε αυτή τη δωρεάν του Αγίου Πνεύματος σε μέτρο αμέτρητο γιατί είχε απόλυτη εμπιστοσύνη και

σεβασμό στον πνευματικό του οδηγό.

Κέρδισε την χάρη του Αγίου Πνεύματος με τον αριθμό του λαχείου της απολύττου υπακοής τόσων της πνευματικής όρσων και της κατά το διακόνημα.

Εάν, όπως είπαμε και στην αρχή του λόγου, θελήσουμε να φτάσουμε στην θεϊκή χάρη της νωράς προσευχής και δεν επιμεληθούμε τη ζωή μας και το καθήκον μας σαν μοναχοί, σαν υποταστικοί, θα ματαιοφωνήσουμε.

Μία ελάχιστη προσοχή πάνω στη ζωή μας θα δώσουμε την δυνατότητα να προχωρήσουμε στον θεϊκό τρόμο που θα μας βγάλει στο φως της προσευχής.

Τα όσα δέχεται η καρδιά του προσευχωμένου μοναχού εν πνεύματι και αληθεία δεν μάθουν.

Οι Άγιοι Πατέρες μας έχουν ομιλήσει πολύ καθαρά επάνω σε αυτή τη χάρη. Βέβαια, εμείς είμαστε φτωχοί σε αυτή την επίγνωση της χάρητος και πρώτος εγώ. Αλλά εάν προσέξουμε τη ζωή μας, η Χάρις του Θεού είναι αοράτος, πνευματικός, βρίσκεται κοντά μας, πληθείο, μέσα στην καρδιά μας και παρακολουθεί και προσέχει την αλλαγή της ζωής. Δεν πρέπει να έχουμε μέσα μας σκέψεις, πιστεύω, σκοπούς χωρίς όλα αυτά να είναι γνωστά στον πνευματικό οδηγό

Άνθρωπος αυτοσύμβουλος, πολέμειος καθεαυτό Γίνεται εχθρός στον εαυτό του εκείνος ο άνθρωπος που συμβουλεύεται και μόνο τον εαυτό του Ό,τι του λέει ο λογισμός όταν το κάνει πράξη, αυτός γίνεται εχθρός του εαυτού του και καταστροφεύγει

Γι' αυτό η τελεία υπακοή οδηγεί τον άνθρωπο ασφαλώς, σίγουρα, κατευθείαν, χωρίς εμπόδια προς τον Θεό Ας

προσέξουμε λοιπόν τις προϋποθέσεις της προσευχής για να την πετύχουμε, να την κερδίσουμε με τη χάρη του Θεού, με τη βοήθεια του Θεού, με το έλεος του Θεού Να μας γίνει μέσα μας θύμα, να μας γίνει περιοσία, να μας γίνει ελπίδα, να μας γίνει φως, να μας φωτίζει στον δρόμο της ζωής, να μας γίνει οδηγός προς τον Θεό, να μας γίνει απαραγή, να μας γίνει λύτρωση, να μας γίνει αντίδοτο του πνευματικού θανάτου. Να μας περάσει αυτή η χάρη ανεμπόδιστα από τα εναέρια στελόνια Βροστά στον θρόνο του Θεού να μας γίνει καλή

απολογία

Ένας πατέρας της Εκκλησίας είπε ότι ο άνθρωπος της προσευχής Κατά την ώρα του θανάτου, στην ώρα του θανάτου Στην ώρα και τη στιγμή που θα τον περικυκλώσουν τα θεμόνια με τις απειλές τους, αυτός μάλλον η προσευχή θα το γίνει ασπίδα, θα το γίνει όπλο, θα το γίνει δύναμη που θα απομακρύνει τους δαίμονες να μην τον πλησιάσουν, να μην τον εγγίζουν, να μην τον κακώσουν. Τι μεγάλο πράγμα είναι αυτή η προσευχή και όμως ο διάβολος παίρνει όλα τα μέτρα, συμβαζεύει όλες

τις δυνάμεις του με σκοπό να εμποδίσει τον άνθρωπο να μην γίνει κτήμα του αυτή η προσευχή. διότι γνωρίζει εκ των Προθέρων ότι εάν κάτι τέτοιο κερδίσει ο άνθρωπος αυτός πρέπει να πάρει το εισιτήριο του και να αναχωρήσει από αυτόν τον άνθρωπο.

Με αυτά τα λίγα λόγια των Αγίων Πατέρων είδαμε μία εικόνα, είδαμε σχετικώς την εικόνα της προσευχής. Τα όσα έχουν σχέση με την προσευχή, στην

προσευχή μας, με αυτή την απλή προσευχή να προσευχόμεθα έτσι με πόνο, με πόθο στο Χριστό μας να μας χαρίσει το όνομα Του μέσα στην καρδιά. Και άμα κερδίσουμε αυτή τη χάρη, θα νιώσουμε τον εαυτό μας πλούσιμο, δυνατό και ενισχυμένο. Τότε η ζωή μας, η πνευματική, η μοναχική, θα αποκτήσει νόημα. Διαφορετικά, εάν αποσεκτήσουμε, θα περάσει ο χρόνος της ζωής μας έτσι,

Ευχαριστώ.

Πριν φτάσουμε σε αυτή την αιώνια απειλήσεια, ας προσέξουμε τώρα και ας αγωνιστούμε να ζήσουμε μοναχικά και να κερδίσουμε τη χάρη του Υιού Πνεύματος.