Good Teacher

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

Tonight our subject will be taken from the Apostle and Evangelist Luke, specifically from chapter 18, verses 18–27.

This was around the time when Christ told us the parable of the Tax Collector and the Pharisee. He then performed several miracles, and in the midst of all this a prominent man appeared, for here the Gospel calls him a ruler.

The other Evangelists also present him as a prominent man. It seems that he had been listening to Christ’s teaching, and questions had arisen within him.

“And a certain ruler asked Him, saying, ‘Good Teacher, what must I do to inherit eternal life?’” From what he had heard, a desire had arisen within him, so to speak, to become an heir of the eternal Kingdom himself.

Jesus said to him, “Why do you call Me good? No one is good except God alone.” He corrects him because the man did not regard Christ as God—not because Christ was not good, or indeed Goodness itself. Rather, He is saying: “You call Me good, yet you do not regard Me as God; you consider Me merely a teacher.”

“If I am merely a teacher, then I am not the Good Teacher. But if I am good, then I am also God, for no one is good except God alone.” He immediately puts the man in his proper place and gives him the answer. Then He raises certain matters with him that we shall examine as we continue.

So he was a ruler, a prominent man. And this ruler leaves us a lesson. What lesson, someone may ask? My dear man, what do you lack? Are you not wealthy? Are you not a man of standing? Do you not hold a position that makes you a ruler? What, then, is missing? What is he seeking? What does he want? Neither his position nor his knowledge can fill the emptiness within him.

His money does not fill him either; he feels an emptiness. And the parable Christ told just before this, about the Tax Collector and the Pharisee, belongs to the same spiritual setting, follows the same line, and stands on the same level.

Because the tax collector was an important man. He had money, he had position, everyone trembled before him, and yet he climbed up into the sycamore tree, because inside himself he felt an emptiness. We have been fooled, we of this present age most of all, because we fail to discern the immortal soul within us. The soul, my beloved, is not fed with positions, nor with titles, nor with knowledge, nor with cars, nor with televisions, nor with golden basins, nor with a fortune.

Neither bank deposits nor anything else can satisfy him. The soul longs for God. Let the slightest thing happen, some completely unexpected evil around a person, and he will cry, “Most Holy Theotokos!” even if he has been blaspheming her. He will still say, “Most Holy Theotokos!” In the same way, we may often have grieved or even struck our own mother, yet when something happens we cry, “Mother!” The soul was made for God. It was made by God and for God. That is the point.

This compels the ruler as well, because he too bears a soul within him. He senses that something is happening here, that this matter does not concern this life alone, but something beyond it. This man is speaking about serious things, and here is an opportunity to learn. “Tell me, then, my good Teacher”—even though he used the title incorrectly.

And our Lord corrects him because, being God, the Lord could see that the man did not regard Him as God. He tells him, “Listen carefully: if I am good, I am also God. If I am not good, then I am not God. But if you call Me good and insist that I am good, take heed, because I am also God.”

I am not just some little teacher, the way you imagine me. Now — hold on here. What did you catch at this point: “Good teacher, what must I do to inherit eternal life?” What did you catch? Can you tell me where the serious point is here? The word “inherit.”

He did not ask Him, “What must I do to acquire it?” He asked, “What must I do to inherit it?”

This shows that Christ preached that the Kingdom of Heaven is inherited. And He did not preach this only then; He preaches it today and throughout all ages. Beware of people who lull you into complacency simply because you perform good works. And be careful not to judge yourself by comparing yourself with the many others who do not do what is good, who perform no good works.

For we are always ready to climb onto the judge’s seat: “I do not do what that man does. Do you know what good I do in secret? Do you know what that other man is really doing and what he possesses?” But what does any of this prove? The question is not merely what relationship a person has with what is good, but what relationship he has with Christ.

The Kingdom of Heaven is inherited. The Kingdom of Heaven is not wages paid for merit. It is not the result of good works, nor of human toil and sweat. The Kingdom of Heaven is a gift of grace; it is a gift freely given. Labor in the Church for as many years as you wish. Perform every good work and credit them all to your account, from righteous Abel to the last righteous person at the consummation of the ages.

You will go to Hell if you have no relationship with Christ.

A person is not saved by his good works. A person’s good works are luggage—suitcases. But to enter the Kingdom of Heaven, he needs a ticket. Can anyone travel without a ticket simply because he has plenty of luggage and many suitcases?

No, he cannot. The first thing they will ask you for when you arrive at the harbor or the airport to travel—or at the railway station or bus station—is, “Your ticket, sir.” They will not tell you, “You have suitcases and other luggage, so come aboard.” First show us your ticket, and then you may bring your suitcase as well. If you have no ticket, you will remain at the harbor with your suitcase.

The world does not understand this. If people knew it and paid attention to it, this question would not be raised so readily about Holy Communion or the antidoron (the blessed bread distributed after the Divine Liturgy), and so on.

Above the Beautiful Gate, the Orthodox Church paints the icon of the Mystical Supper, and out of the Mystical Supper a vine springs up, with leaves and with clusters of grapes. That is the scene. I am the vine, you are the branches. He who abides in the vine, and I in him, he bears much fruit. Every branch that does not abide in the vine is cut off, because it withers.

This is the relationship the faithful must have with Christ, so that they do not fear death. Death will simply be a passage into the Kingdom of Heaven. This is the work Christ accomplishes in His Church. This is what the Body and Blood of Christ offer in the Church.

They make us heirs. Suppose a laborer has worked in a vineyard since childhood, for sixty or seventy years. Then the vine-grower, the owner of the vineyard, dies. Who will receive it? The laborer who worked it?

No. The sons will come, present their title deeds, and say, “Sir, we are the heirs.” And the laborer may simply be dismissed.

Consequently, since the Kingdom of Heaven is inherited, what will Christ ask of us tomorrow? What will God the Father say to us? To whom does the Kingdom belong—to Christ or to God? It belongs to God, to the Father.

And again: “Inherit the Kingdom of My Father, prepared for you from the foundation of the world.” How, then, will this happen? What will He ask me for tomorrow? My title deeds? Friends do not inherit; laborers do not inherit; hired servants do not inherit; no one else inherits.

Who alone inherits? Brothers, children, and relatives. Therefore, I must show that I am related to God. Some people say that every human being is related to God—that all people are, of course, children of God.

No, gentlemen, human beings are not children of God. What kind of thinking is that? They are creatures of God — things that God fashioned. They are not children of God. For anyone to be counted a child of God, and truly to be one, he has to receive Christ: "But as many as received Him, to them He gave authority — the right — to become children of God."

Read the first chapter of John.

Those who do not believe in Christ, who do not receive Christ, and who have no organic union with Christ cannot claim this kinship. For He says, “He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him.” The two become one; and He also says, “I will raise him up at the last day.”

How can a person who has separated himself from the Church, from Holy Communion, from the Mysteries, and from all the rest, be related to God? He cannot be related to God.

A person becomes a brother of Christ and, by extension, a child of God.

Christ is the first and natural heir of the Kingdom of Heaven. We are co-heirs. Why? Because we become Christ’s younger brothers and sisters. “As many of you as were baptized into Christ have put on Christ,” and, “Inasmuch as you did it to one of the least of these My brethren.”

“He who eats My flesh and drinks My blood abides in Me, and I in him.” That is the source of our kinship. By grace, we become Christ’s brothers and sisters and, by extension, God’s children by grace. If I do not have Christ, I cannot inherit; I will not possess the Kingdom of Heaven. It is through Christ. “I am the way,” Christ says. The road to Heaven does not pass through the orphanage, nor does it pass through the home for the elderly.

The way to Heaven passes through the Church, through Christ. “I am the way,” He says. Unless one passes through Me, nothing can be done. “No one comes to the Father except through Me.” He is the bridge that carries people into the Kingdom of Heaven. This is the value of the Church.

This is the value of the clergy. This is the role of Holy Communion and all the Mysteries found there. What do they make? Christians? No. What do they make? Children of the King—not the corrupt, Masonic princes of this world.

They make royal children for the Kingdom of Heaven. Since it is a kingdom, who will inherit it? When a king dies, do ordinary mortals and common people like us receive the inheritance? No; the princes come and receive it. Since it is a kingdom, then, what must a person become? A child of the King.

And how can he become a child of the King when he is not of royal blood? Royal blood does not flow in his veins; Adam’s blood does. You must change it: take that blood out and put in other blood—the Blood of Christ. This is why you must receive Holy Communion: so that your blood may be changed, so that you may become of royal blood, a child of the King destined for the Kingdom of Heaven.

Holy Communion is not a little gold tooth for show, and it is not a festive greeting, a "many years" for the holidays, which is what we have reduced it to when we shut it up into once, twice, three times a year. It is for every day. A person can receive Communion every single day. But we do not even know where this faith of ours begins and where it ends. That is why we are going to find ourselves sadly mistaken, and may God have mercy on us.

Christ therefore clearly proclaimed that the Kingdom is inherited. By saying this, I do not mean that good works should cease—may it never be! But we must not place our hope in good works, because works can give rise to pride; they do not grant us entry.

Good works—and I want all of you to know this for as long as you live in this world—do not secure your entrance into Paradise. Good works secure your place in Paradise.

Imagine that all of us board an ocean liner. Some travel first class, others second class, others third class; some travel luxury class, others deluxe, others tourist class, others on deck, and still others down in the hold. But they are all making the voyage.

They are simply traveling in different places. That different place is what you will gain and acquire according to your works. But to board the ship at all, so that you may travel in any place aboard it, you need the ticket—and that ticket is Christ.

More precisely, it is the Body and Blood of Christ. Do we understand this? Our works do not secure our entrance into Paradise; they secure our place there. If I live only for myself and then, for one reason or another, toss some worthless little coin into a collection box and do some small good deed, I may enter, but my place will be down in the hold.

But if I choose to struggle, to suffer, to love, and to sacrifice myself—my money, my words, and everything else—then I improve my place. Not my entrance, but my place. Entering is one thing; where I enter and where I remain is another.

So we will do good in order to improve our place, not in order to gain entrance. God will ask whether we possess the passport of Jesus Christ, whether we bear the seal of Christ, whether we are clothed in the garment of Christ, and whether the garment of our soul has been made white in the Blood of Christ.

Sins cannot be paid off or redeemed by us; they do not simply rot away or disappear. Only the Blood of Jesus Christ cleanses us from every sin.

Every other kind of blood stains, but the Blood of Christ cleanses. And yet it remains in the Holy Chalice and is taken back into the sanctuary, where the priest consumes it. Why? Because we refuse to stop sinning. We do not want to confess.

We do not want to love our fellow human beings. We do not want to put an end to sins of the flesh. We do not want to have children. We do not want to fast. We do not want to, we do not want to, we do not want to.

That is precisely why it remains in the Holy Chalice and is taken back inside. Yet this is what creates heirs, because our kinship with God begins on the day of our Baptism.

From that point onward, everything is a gift. By grace you have been saved. The Kingdom of Heaven cannot be bought. It is given freely; it is inherited. You need only show that, through Christ, you belong to its family—provided that you have established the necessary conditions for this kinship. Therefore, you must understand that Christ is not an employer.

Unfortunately, there are people who keep a record of their good works, and they often speak about them as well: ‘Do you know what I have done? Do you know how careful I have been not to tread even on an ant? I have certainly done good, so I am going in.’

But who is going to let you in? If you do evil, you will remain outside. Yet none of this is a commercial transaction. Christ is not an employer who pays daily wages. He is the Giver of Life. His side is life-bearing, His tomb is life-bearing, the Cross is life-giving, and Christ Himself is Life.

He does not pay daily wages. You are to labor in doing good from morning until evening without expecting your good deeds to save you. If Christ wills, He will bring you in. This humility must be present. That is why the Fathers of our Church never encouraged people to believe that they would be saved by their works.

Holy Scripture says in one place—I do not know whether you read it yourselves—specifically in Matthew 16:27, that a person’s works will be taken into account. Listen to how a saintly interpreter explains this.

He says: ‘When you hear Holy Scripture saying, “He will reward each according to his works,”’

‘should you understand “works” to mean deeds deserving Hell or the Kingdom—good deeds and evil deeds? No. That is not what it means. It means the works that reveal a person’s unbelief or faith in Him.’

He says that you will be judged concerning faith and unbelief, not by tallying one deed as good and another as evil. No. Christ does not repay us like a merchant conducting a transaction, but acts as my God, my Creator, and the One who purchased me. He bought us; through His divine Blood, He redeemed us from the curse of the Law. Consequently, neither our body nor our soul belongs to us.

And we are obliged to do good, whether we want to or not. And this is so that there may be humility. My God, I will do whatever I can, and You, if You will, You let me in. I cannot show up one morning with a truckload of good works, walk up to the door, and stroll straight in.

‘Keep them; we have no need of works here. Those are for your own account. What is required here is a passport: Do you believe in Jesus Christ? Do you believe in Him who united the human person with God—not God with the human person, but the human person with God?’ God is never hostile toward humanity, as John Chrysostom says. It was the human person who turned his back and departed from God. Christ came and became man, forming a bridge both human and divine, so that He might raise the human person back up to God.

God came down and became man so that we might once again become gods by grace. Great indeed are the honor and calling of man, yet man does not understand this and does not want to understand it. The interpreter continues this thought—for, as I told you, our kinship with God begins at Baptism—and says: “Those of us who were counted worthy of the washing of regeneration,” that is, those of us who were counted worthy of this Baptism.

We do not offer good works as repayment, as though saying, “I am paying You back.” No. Rather, good works preserve within us the purity of the glory we have received. I do not commit fornication, lest Satan enter and extinguish the light that was kindled in me on the day of my Baptism.

I do not steal, lest Satan enter through the opening I create by theft, just as he entered Judas’s heart through the opening of theft and drove him away from the light. I do not steal, lest he extinguish the light that was freely given to me on the day of my Baptism.

I do not dishonour, I do not, I do not, I do not — all of this is a guard. The "do nots" and the "thou shalt nots" are the posts of a fence set all around a light, around a lamp that Christ lit for us on the day we were baptised. And what did the commandments hold? Thou shalt not steal, thou shalt not commit adultery, thou shalt not commit fornication, thou shalt not, thou shalt not — what was all that? Posts set all around, fencing round and protecting the fullness of the human person. Which of those posts did Judas pull out? The one against stealing. And through that gap Satan came in, as John says, and that was his ruin.

Therefore, I do not refrain from stealing merely because God does not want me to steal. It is not to my benefit to steal, because I would lose the grace He gave me at Baptism. I do not want grace to depart from me. The first concern is not simply whether I shall go to Hell; I cannot go to Hell unless grace has first departed from me. And grace departs when I pull out those protecting stakes and turn “do not,” “you shall not,” and “you must not” into things I permit myself to do.

Then I myself pull out the stakes that guard the grace given to me at Baptism. This teaching is severe and hard, but we must understand it: we are not worth a penny.

If we want Christ to save us, we must humble ourselves. We must confess our sins, attend the Church’s services, and receive Holy Communion, because these are the means that prepare us, make us, and preserve us as heirs and children of God through Jesus Christ. After that, let each person do whatever good he can.

Now, some people do not keep the commandments, while others do. Will the latter be saved because of that? Not at all, he says. Both have gone astray: the one who does no good at all, and the one who does good and believes that his deeds will save him even though he has no relationship with the Holy Chalice and no relationship with Christ.

He puts it this way: “What do some people say? Though they do not keep the commandments, they imagine that they believe rightly.” They say fasting is unnecessary—fasting is unnecessary. If you steal a little or tell a lie, such commandments supposedly do not matter. That is how they think.

But neither should a person expect the Kingdom as wages owed to him: “I shall do this, and then God will give me Heaven. I shall settle my account with Him and receive my reward there.” At once we begin calculating what He will give us. You have seen this even with vows: “If God grants me what I ask, I shall bring Him a candle.”

“If You do not grant it, there will be no candle.” We approach Him as though making a bargain. So one group says that good works are unnecessary, while the other says they are necessary as payment for the Kingdom. But the interpreter says, “Both have fallen away from the truth.” Both are wrong: the one who says we should not do good, and the one who supposedly does good in order to purchase the Kingdom of Heaven. Will he be saved by his good deeds? No, you are not saved by your good deeds.

There is another way by which you enter.

Yet we are obliged to do good. He then continues: If Christ, as Paul says, “died for us according to the Scriptures”—if He died for me and purchased me—then I no longer belong to myself. I belong to Him who purchased me.

We are to live no longer for ourselves, but for Him who died and rose again for us, showing that we owe Him service even unto death. How, then, can we regard adoption as something owed to us? “He owes it to me because I did good.” But you have been purchased; you are a servant. You are to labor in goodness from morning until evening without expecting anything in return.

How can you present your goodness as a claim for reward when you already owe it? To say, “Because I have done this, He will give me the Kingdom of Heaven,” is a mistake.

Some who hear these things think that Christ is degrading man.

Christ does not degrade man. Man must humble and abase himself. It is to my benefit to make myself nothing before Christ and say, “I am nothing.” As Abraham said, “I am dust and ashes.”

Ashes! Who said this? Abraham said that he was ashes. Which of us truly believes this about himself? And the more a person makes himself nothing and humbles himself, the more grace works within him. But none of us does this. That is precisely why we hinder the grace already within us.

Paul, for example—second only to the One, that giant and prodigy of learning—says, “A servant of Jesus Christ.” Who says this? Paul, that walking university, says, “A servant of Jesus Christ.”

It is to my benefit to be a servant. Many people imagine that they are free if they refuse to accept Christ.

Yet they are slaves to sin, slaves to the flesh, slaves to the devil, slaves to egotism. There is no greater, worse, or harsher slavery, and no harsher master, than the devil. Christ, however, makes slaves free.

That is the difference. Under one master, you are truly a slave, filled with anxiety that can drive you even to suicide. The other Master sets you free and gives you rest. Let me give you an example from the days of slavery, when human beings were bought and sold in the slave trade.

It is said that a wealthy master once went to the market to buy slaves. He did indeed buy a number of them. Among those he bought was a strong, robust man, built like a beast. The seller demanded an astronomical price for him.

He was extremely expensive. But without any discussion or bargaining, the master took out the money and paid for him as well. Then he led them aside. All the slaves were talking among themselves, wondering what their new master would be like and what sort of life awaited them. But the tall, strong, powerfully built man hung his head.

He looked, as the saying goes, as though someone had killed his father. His new master noticed him. “What is wrong with you?” he asked. The man said nothing. “Are you ill? Has something happened to you? We are still here in the city; shall we have a doctor examine you?

Once we leave and go out to the fields where our work is, who will be there to examine you?” The man still said nothing. “I am speaking to you,” the master said. “What is it? What has happened? Are you in pain? What is wrong?” The man replied, “What do you expect to be wrong? You know very well what is wrong with me. How can I possibly be cheerful, and what can I say, after hearing how much you paid to buy me?

“Why should that concern you?” “Because I understand what you are going to do to me in order to recover everything you paid. I understand what awaits me, so that you can earn back what you spent and make a profit. You did not buy me out of compassion; you bought me to profit from me.

So how can you expect me to be cheerful?”

“So that is why you are distressed?” the master asked. “Yes, that is why.” “Then listen to me, my dear man. I did not buy you—and at such a high price—in order to possess another slave.” “Then why did you buy me?” “To set you free. Go; you are free.”

He was utterly astonished when he heard that this man had bought him in order to set him free. He fell at his feet and said, “I will always be your servant.” This is what Christians are: voluntary servants of Christ, because they know and believe why Christ poured out His Blood on Golgotha.

He did not do this in some vague or impersonal way, but for each one of us. These are the Christians. That is why Paul grasped the heart of the matter and said, “A servant of Jesus Christ.” So, to conclude what we have been saying about that one little word, “inherit”:

this is always the preaching of Jesus, and this is what our preaching ought to be. Sadly, as you yourselves know, it is not. People speak to us of every passing matter, addressing human beings about things that lie outside what is of true worth,

outside this kinship with God. How many people are not among those of whom the priest will speak after Holy Communion,

And he will say, 'Save, O Lord, Your people, and bless Your inheritance.' And His inheritance is those who received Holy Communion, having set things in order. That is His inheritance. Whether they're called chanters, or bishops, or parish council members, or people from the organisations, or the charity people — if they didn't come to the Holy Chalice, they are not in the inheritance. The inheritance is the one which...

those who have an organic union with Christ? So the second point is this: the Kingdom of Heaven is inherited, and each one of us must establish a relationship with the Holy Chalice. It is the Holy Chalice that creates this relationship, since we have been baptized. “Why, then, do you call Me good?” Christ says. “You do not regard Me as good in the true sense, because you do not recognize Me as God. If I am God, then I must be good. So in what sense are you addressing Me this way?” Thus He brought the ruler face-to-face with this dilemma.

He continues and says to him, “Do you wish to inherit the Kingdom of Heaven? You know the commandments.” These are found in the Old Testament, and Christ knows what this man does inwardly and what he does not do. So Christ our Lord lists for him several commandments from the Decalogue. He says, “You know the commandments.”

What do they say? “Do not commit adultery. Do not murder. Do not steal. Do not bear false witness. Honor your father and your mother.” “Have I not kept these?” the man says. “Yes, I have kept them all from my youth. I am innocent of all these things: I neither steal nor murder nor commit adultery.

I looked after my parents; I didn't pack them off to a nursing home, and so on. In all of that I'm fine — from my youth up. And our Lord turns to him and says: "You still lack one thing." Because this is exactly what we say: "But you have no idea what a fine child we're holding in our hands."

Very well—but does that child have a relationship with the Church? What does it matter that he cares for you so tenderly, that he is sensible and takes nothing belonging to another, and so forth? Agreed, he does not steal. But does he have a relationship with the Church? Does he have a relationship with God? He may be a good person who would not even step on an ant. I do not dispute that.

But what relationship does he have with the Church? What does he believe about Christ? And what place does Christ have in his life? He may not commit adultery; he may never separate a husband and wife.

...so that he doesn't wrong his sister, or his brother, or his spouse, and so on. Maybe a lie never comes out of his mouth, and things like that. So what comes out of him? What, isn't he law-abiding? One thing you still lack, He says to him. You know the commandments they kept — you can recite them yourselves.

There are four commandments concerning God and six concerning our fellow human beings. The human person stands, as it were, at a right angle: above him is God, and beside him is his neighbor. What I am telling you this evening must be understood in relation to these two commandments.

We read this in the twenty-second chapter of Matthew, where another lawyer once asked Him, “Which is the great commandment in the Law?” And Christ said, “You shall love the Lord your God”—with all your heart, with all your possessions, with all your soul, with your whole being. “This is the first and great commandment.” And He Himself adds, “And you shall love your neighbor as yourself. On these two commandments hang all the Law and the Prophets.”

So what He says here—“Honor your father and your mother”—concerns our neighbor. “You shall not commit adultery” concerns our neighbor. “You shall not steal” concerns our neighbor. “You shall not murder” concerns our neighbor. “You shall not bear false witness” concerns our neighbor.

There is "You shall love your neighbor as yourself" — but what about "You shall love the Lord your God"? Do you believe that I am the Lord God? He calls me "Teacher." And again: "You shall not take the name of the Lord your God in vain," "You shall not make for yourself an idol," "Remember the Sabbath day" — and all those familiar commandments that have to do with God. About those there was no discussion at all. The things you have done — and people today will say the very same thing — it is just the way you want your son, your daughter to be.

People want them to be good children, to receive top marks at school, and so on—even if they receive a zero in their life in the Church. Everything is for the flesh, for the world, for the credentials of this present world. But they have no concern at all for the passport to the world to come—not until Christmas draws near, of course.

What did you eat today? He ate a burger, he ate meat. What, he ate on a Wednesday and a Friday? He ate. So what — we've still got plenty of time until Christmas. His own way of doing things, his own religion, his own fast. A person just makes up whatever he wants.

What, then, are you doing? You maintain a respectable appearance and a good name before other people, yet you have no relationship with God. For when Christ spoke to this ruler, He spoke from the second tablet of the commandments.

The commandments were written on two tablets. On one tablet were the commandments concerning God, and on the other those concerning human beings—our neighbor. Christ spoke to him from the second tablet; He did not speak to him from the first. He spoke of the things the ruler already possessed, in order to show him that these things alone were not enough.

And if these things were not enough for that man, who said, “All these I have kept from my youth”—I remained chaste, I remained faithful, I honored my parents, I observed everything; I guarded my tongue and never let the liar, Satan, use it for lies, not even in jest, and so forth.

If a person takes seriously what Christ said today to this man, he will immediately say: “That man did not commit adultery—but what about me, who do? And even if I do not commit adultery in the flesh, I commit it in spirit. In my imagination I undress this woman or that man.”

Then I am an adulterer. When my eye looks with lust, I am an adulterer in my heart. That man did not steal. But what of us, who steal—who cheat in our measurements and our scales, who take food from another’s mouth, who move boundary markers, who steal land? There are thousands of forms of theft that we refuse to see.

I've never killed anyone either, glory to God — I've never even stepped on an ant. Really? Did you bring all your children into the world, or did you do away with them in the night? And if you didn't do it yourself, did you say the word, and it was done, and someone else did it for you?

Do you know how many abortions will stand against people tomorrow because they were never confessed? Do you know how many otherwise respectable women and men discourage married couples with their words and keep them from having children?

All these things are held against them—both those who commit the deed and those who advise it, or fail to encourage the opposite. Do you know how many mothers-in-law and how many other relatives discourage couples from giving birth and bringing children into the world?

All this premeditated killing is charged against them, both the first and the second: some are the direct perpetrators and others are morally responsible, and both will answer tomorrow. And as for “You shall not bear false witness”—if it were possible to place our tongues under a detector of truth, and if we spoke a thousand words in one day, eight hundred of them would be lies: some greater, some smaller, some deliberate, some deceitful, and some spoken out of hatred. So if this man, with all his morality and all the outward beauty of his life, was not saved by these things and was told, “You still lack one thing,” then what will become of us? Where shall we go? And there is also that other commandment, so very relevant today: “Honor your father and your mother.”

Do you know how many of us have never honoured our parents, and still do not honour them? And if a parent lets out a groan against you, woe to you.

Woe to you, because that sigh reaches the throne of the Lord of Hosts. A parent’s anguish reaches the feet of Christ. Do you see what the devil has contrived today? Nursing homes. A daughter-in-law is disgusted at the thought of washing her father-in-law’s or mother-in-law’s handkerchiefs; a son cannot bear the sight of his father-in-law or mother-in-law. “Go over there; we will pay for you.” Make sacrifices, ladies and gentlemen. I too will grow old tomorrow. I have grown old, and tomorrow you will grow old as well, and you will be repaid in the same coin. God is just. You will be repaid in the same coin, besides having God require an account of this sin at your hands.

We are utterly forgetful. Satan deceives us into thinking that we shall remain in this world forever, that we shall always be young and never need anyone, and that we shall never reach the condition our parents have reached.

But if we thought somewhat differently, we would see things more reasonably, and there would not be the cruelty that exists today between children and their parents.

There was once a young woman whose father-in-law dirtied her sitting room. She made him enter by the servants’ staircase and allowed him to go no farther than the kitchen. Then she pressured her husband to drive him out of the house. And her sensible husband gave in: he drove the old man out.

He then made his son, who had just returned from school, take a ragged blanket and lead the old man to a nearby cave across the way, telling him that he would live there and that they would bring him food. And so they sent his food to him there.

So the boy took the rag rug, having heard all this, and brought a pair of scissors with him. When they arrived and he said, “Grandfather, you will stay here,” he added, “Take hold of one end of the rug, Grandpa.” The grandfather took hold of it, and the boy picked up the scissors. “My child,” he said, “leave it whole, so I can put half beneath me and half over me. If you take half away, I will die this very night.” “Let go, Grandpa,” the boy replied. “I need it.”

“My child!” The grandfather could not understand what the boy wanted it for. The boy did indeed cut it in half, then returned home. When they saw him, his father asked, “What is that? It is the rug! Did you not leave it with your grandfather?” “Yes,” the boy replied, “I left him half.” “And you brought the other half back?” “I want to send you away tomorrow,” the boy told him, “and I will need it for you, Father.” When the father heard this, he said, “Go and bring your grandfather back.” So the boy went and brought his grandfather home.

We are greatly deceiving ourselves. Woe to those who fall into the hands of the living God! We are deluded, in any case. “Listen, then,” Christ says to him. “These things alone are not enough. Your heart is attached somewhere else.”

“Your heart is not attached to the true God. Your heart is not set on the things above, but on the things below. You are a respectable man. You have read the rules of etiquette; you hold your fork properly, and you like to say ‘merci’ for thank you and ‘pardon’ for forgive me. None of that has accomplished anything. Your heart is fastened here below.”

“So pay attention, and let Me help you, if you wish. You still lack one thing.” And here, He tells him, is where it will be revealed: “Sell all that you have and distribute it to the poor, and you will have treasure in heaven; and come, follow Me.” But how could he believe in heaven? He belonged to the earth. For him, everything was here: Hell is here, and Paradise is here.

You are a good man, and that is the end of it. Your conscience does not accuse you. You are all right—so what more can anyone tell you? That was exactly where Christ touched his wound. His wealth was his treasure. He had no reason to steal, no reason to shout, no reason to lie.

Perhaps he would offer a prayer or complain about some minor slight from his father or mother; such easy things can be done. But tell him to believe in the things above; tell him that he must go to Holy Confession; tell him to do this or that—and there the struggle begins.

So here Christ puts this man to the test. “Sell what you have”—he would still work—“and distribute it.” Not to one poor man, making someone else rich; no, give it to many, so that no one becomes rich. Do not burden another person with wealth either. Sell it and distribute it little by little, giving a little to each person, so that no one becomes rich.

And then He says to him, "Come, follow Me." And the result? "But when he heard this, he became deeply grieved" — deeply grieved, that is, he dropped his head; he became deeply grieved, "for he was exceedingly rich" — exceedingly rich. Now we, with our modern theories, the communist ones, take up arms against wealth, and we brand everybody with labels, and we imagine that wealth itself is something evil.

I would like to tell you that wealth in itself is not evil. It depends on how you use it. The holy John Chrysostom, speaking on this subject, says: “If wealth were evil, God would not have placed us with the man who had three hundred and eighteen servants.”

He would not have placed us, Chrysostom says, in the bosom of Abraham, who had three hundred and eighteen servants, if wealth were evil. And yet many people believe that wealth is evil. Acquiring wealth unjustly is evil, and the evil use of wealth is evil.

The tongue that I have in my mouth, and the tongue each of you has—is it evil or good?

If someone tells me it is good, I will ask him, “Then why do you blaspheme your Father and God with it?” If he tells me, “It is evil,” then why do you speak so many good words and help people draw near to God? What is it, then? Neither good nor evil.

The tongue becomes evil through evil use, and it becomes good through good use. In itself, this little piece of flesh here in my mouth, making sounds at this very moment, is neither good nor evil. So it is with wealth.

Noah became drunk. Was the wine evil? No; he drank too much, and that is why he became drunk. He made bad use of it. Wine does not harm us; its misuse does. Wealth does not harm us; its misuse does. Yet many people pronounce a curse upon wealth.

And you know the theories circulating today. Here in Athens, a very prudent father had a son. The moment the son entered the Polytechnic, he became a communist the very next day. His father pleaded with him this way and that, but nothing helped. They quarreled every day. For three years they never ate a peaceful meal together.

Every day the son would say, “Equality! Why should there be rich people? Why should private property exist?” He spoke about the establishment and all the usual things. One day his father said to him, “My child, you are right. Forgive me; you have been wearing me out for so many years, but now you have opened my eyes. What you call communism means bringing everything down, making everyone equal, making everyone poor. That is what I want too, especially since I am old. You know that I own four or five properties. Two of them would have been your share. The others belong to your siblings, while your mother and I would keep just one room, so that we do not end up on the street.”

“So tomorrow we shall go and prepare the papers. We shall sell those two properties.”

“Not merely transfer them to your name on paper—we shall truly sell them. Then we shall give the money to the Party. The Party can decide how to dispose of those two apartment buildings and their properties.”

“Otherwise there can be no equality, you see. So you will sign a declaration that you have no claim to anything, and it will all be given to the Party. Is that not what you wanted?”

“Have you gone mad?” he says to him. So we are willing to share other people’s possessions, but not our own.

That is thievery, I would say—utterly contrary to Christ. We must share our own possessions as well. But who does that? “Christ was a communist,” they say. Yes. “And the Apostles were communists. And the first Christians were communists.” Yes—but what did they do? Did they take what belonged to others and consume it, or did they give away their own possessions and share them with others?

No—we want everyone to contribute to the common fund, but we ourselves will not give up what belongs to us.

To some degree, we are hypocrites. I am not entering into a political discussion; I mention this only because we are speaking about money. People have begun attacking the whole social order. Yet everyone is needed: this person is needed, the scholar is needed, the manual laborer is needed—everyone is needed.

If we all became rich, or all of us poor, we'd all die and rot. Tomorrow you'll be telling me, 'I'll give you five thousand drachmas to go and dig.' And I'll say, I'll give you ten thousand — you go dig and earn it, or else you and I both drop dead.

If only we could understand this...

Someone says, “The rich lady has no regard for anyone.” Perhaps she does not—but when you fall ill, without people to serve in different ways, you will be left sick and uncared for. If only we could understand how the good God has arranged everything. Look at my hand and its fingers: they are not all alike; one is shorter and another longer. Yet look at what the hand can accomplish. In the same way, He made human beings different so that each might complement the others. So do not condemn wealth; make good use of it. This is why Christ, speaking about the man’s own possessions, said, “It is easier for a camel to pass through the eye of a needle than for a rich man to enter the Kingdom of Heaven.”

He did not say it was impossible. He said, “How difficult it is for those who have riches to enter.” It is easier for a camel—or a thick hawser, one of those heavy ropes used at sea to moor ships—to pass through the eye of a large needle than for a rich man to enter the Kingdom of Heaven.

How can a thick hawser pass through the eye of a large needle? If you unravel it, it can pass through, can it not? When that thick strand is separated into fine threads, it passes through. That is the meaning. So unravel your wealth: help the orphan, help the sick, help the widow, support the good work being done in your neighborhood, some worthy effort, and so forth. Then you too will enter the Kingdom of Heaven.

These are the matters under discussion. And do you know what fruit Christ’s words to that man later produced? Once Saint Anthony the Great—the man who overcame the devil, while the devil so often gets the better of us—was in Church and heard this Gospel that will be read next Sunday.

And when he came out, people said, "Just look at this fool. He heard what it says, and now he wants nothing at all left to his name." But he said, "I am going to go and give away everything that is mine, and then I will go off to my skete, my hermitage in the desert." And he left. He went and sold it all, he made proper arrangements for his sister, and he went away — and he became Anthony the Great.

All this came from this Gospel account, from this passage he heard in Church. These readings from the New Testament, appointed for every Sunday and every feast by the Holy Spirit, have not been arranged at random.

If a person could take their teaching into his heart and live it, he would come to see many things. The priest reads the Gospel, and then you leave. But what will you do with the Gospel? What will you truly hear, and how will you respond? That is the question.

These, my beloved, are in summary the lessons that flow from the Gospel account for next Sunday. The Kingdom of Heaven is received as an inheritance. Our own works do not save us unless we also possess the organic and sacramental life that comes through the Church and her Mysteries.

And let us not be deceived. Christ is good, and on that day He will render to each person according to what he has thought, done, and believed. For the saying is always fulfilled: “Let Your mercy, O Lord, be upon us, according as we have hoped in You.” I pray that, through the intercessions of Saint John of Jerusalem, the Kingdom of Heaven may be inherited both by us and by the whole world. Amen.

Απόψε το βράδυ το θέμα μας θα είναι παρμένο από τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά, συγκεκριμένως από το 18ο κεφάλαιο και στίχους 18-27.

Πρόκειται για μια εποχή που ο Χριστός μας είπε την παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου. Στη συνέχεια έκανε μερικά θαύματα και μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα παρουσιάζεται ένας επίσημος άνθρωπος, διότι εδώ τον λέγει άρχοντα.

Και οι άλλοι Ευαγγελιστές και αυτοί παρουσιάζουν ότι πρόκειται περί ενός επισήμου ανθρώπου, ο οποίος ήκουε, φαίνεται, τη διδασκαλία του Χριστού και του εγεννήθησαν μέσα ερωτήματα.

Και επηρώτησέν τις αυτόν άρχων λέγων· διδάσκαλε αγαθέ, τι ποιήσας ζωήν αιώνιον κληρονομήσω; Του εγεννήθηκε αυτού η όρεξη, ούτως ειπείν, από αυτά που άκουγε, για να γίνει και αυτός κληρονόμος της Βασιλείας της Αιωνίου.

Είπε δε αυτώ ο Ιησούς· τι με λέγεις αγαθόν; Ουδείς αγαθός ει μη εις ο Θεός. Ανερεί, διότι δεν τον έπιανε για Θεό τον Χριστό, όχι ότι δεν ήταν ο Χριστός αγαθός ή το αγαθός. Μα εσύ που με λες αγαθόν, δεν με πιάνεις για Θεό, με έχεις απλώς για ένα δάσκαλο.

Αν είμαι δάσκαλος απλώς, δεν είμαι διδάσκαλος αγαθός. Αν είμαι αγαθός, είμαι και Θεός, διότι είσαι αγαθός, είμαι ένας ο Θεός. Αμέσως τον τοποθετεί στη θέση του και του δίνει την απάντηση. Και από εκεί του θέτει ορισμένα ερωτήματα που θα δούμε στη συνέχεια.

Άρχων, λοιπόν, επίσημος. Αφήνει ένα μάθημα αυτός ο άρχων. Τι μάθημα, θα πει κανένας; Τι σου λείπει, βρε κύριε; Δεν έχεις; Δεν είσαι επίσημος άνθρωπος; Δεν θέλω γαριάζου, να έχεις θέση για να είσαι άρχων. Τι σου λείπει; Τι θέλει με αυτό; Τι είναι αυτός; Τι θέλει; Πού σπουδάζεται; Τι είναι; Τι παίρνεις κοντά; Και εντός, ούτε οι θέσεις του ούτε οι γνώσεις του.

Και τα χρήματά του δεν τον γεμίζουν, νιώθει κενά. Και πιο πάνω, την παραβολή που είπε ο Χριστός για τον Τελώνη και τους άλλους, όλα αυτά είναι στο ίδιο φύραμα και στον ίδιο τρόπο και στο ίδιο σκαλοπάτι.

Διότι ο τελώνης επίσημος ήταν, χρήματα είχε, θέση είχε, τον έτρεμαν οι πάντες, και ανέβηκε στη συκομορέα, γιατί μέσα του ένιωσε ένα κενό. Εμείς έχουμε γελαστεί και μάλιστα αυτού του αιώνος, που δεν κάνουμε τη διάκριση της αθανάτου ψυχής μας μέσα μας. Η ψυχή, αγαπητοί μου, δεν τρέφεται ούτε με θέσεις, ούτε με αξιώματα, ούτε με γνώσεις, ούτε με γιωταχί, ούτε με τηλεοράσεις, ούτε με χρυσές λεκάνες, ούτε με κατάσταση.

Ούτε με καταθέσεις, ούτε με, λέει, τίποτα. Η ψυχή θέλει Θεό. Το παραμικρό που θα γίνει, το πιο απίθανο κακό γύρω του, «Παναγία μου» θα πει, και ας τη βλαστημάει την Παναγία. «Παναγία μου» θα πει. Όπως εμείς, πιθανόν πολλές φορές να έχουμε πικράνει και να έχουμε και χτυπήσει τη μάνα μας, αν συμβεί κάτι, «μάνα μου» θα πούμε. Η ψυχή είναι φτιαγμένη για τον Θεό, από τον Θεό, για τον Θεό είναι φτιαγμένη η ψυχή. Αυτό, λοιπόν.

Λοιπόν, τον αναγκάζει κι αυτόν, διότι κι αυτός φέρει ψυχή μέσα του. Κάτι γίνεται εδώ. Δεν είναι η υπόθεση μόνον εδώ, κάτι άλλο είναι. Κι αυτός μιλάει πράγματα σοβαρά, είναι μια ευκαιρία να μάθουμε. Πες μου, λοιπόν, δάσκαλέ μου αγαθέ, αδιαφόρως αν έκανε λάθος το χαρακτηρισμό.

Και ο Κύριός μας τον διορθώνει, διότι ο Κύριος, ως Θεός, έβλεπε· δεν τον έπιανε για Θεό. Και του λέει: άκου εδώ, αν είμαι αγαθός, είμαι και Θεός. Αν δεν είμαι αγαθός, τότε δεν είμαι Θεός. Αν με λες ότι είμαι αγαθός και επιμένεις ότι είμαι αγαθός, πρόσεξε, γιατί είμαι και Θεός.

Δεν είμαι ένας απλός δασκαλάκος, όπως με φαντάζεσαι. Επιμείνατε, τι πιάσατε στο σημείο αυτό, «διδάσκαλε αγαθέ, τι ποιήσας ζωήν αιώνιον κληρονομήσω»; Τι πιάσατε; Μπορείτε να μου πείτε πού είναι το σοβαρό εδώ; Τη λέξη «κληρονομήσω».

Δεν του είπε «τι να κάνω να την αποκτήσω;»· «να την κληρονομήσω» του είπε.

Γιατί βγαίνει από αυτό ότι ο Χριστός εκήρυττε ότι η Βασιλεία των Ουρανών κληρονομείται. Και δεν το εκήρυττε τότε και σήμερα· το κηρύττει και σε όλους τους αιώνας. Και προσέχετε από τους ανθρώπους που σας αποκοιμίζουν το να πράξετε καλά έργα Και προσέχετε τους εαυτούς σας, εάν θα βάζετε να κρίνετε τον εαυτό σας με πολλούς άλλους που δεν πράττουν αγαθά, που δεν πράττουν καλά έργα.

Γιατί εμείς είμαστε έτοιμοι να ανεβούμε απάνω στο σκαμνί. Δεν κάνω ό,τι κάνει αυτός, και ξέρεις τι κάνω εγώ στο κρυφό, και ξέρεις τι φτιάχνει αυτός και τα υπάρχουν. Τι είπατε από αυτά; Ποια σχέση έχει ο άνθρωπος, όχι με το καλό, αλλά με τον Χριστό;

Η Βασιλεία των Ουρανών κληρονομείται. Δεν είναι αξιομισθία η Βασιλεία των Ουρανών. Δεν είναι αποτέλεσμα αγαθών έργων η Βασιλεία των Ουρανών. Ούτε κόπων και ιδρώτων του ανθρώπου. Είναι χάρισμα η Βασιλεία των Ουρανών, είναι δώρον η Βασιλεία των Ουρανών, δωρεάν δίδεται. Εργάζου όσα χρόνια θέλεις στην Εκκλησία, κάνε όλα τα καλά έργα και πέρασέ τα στον λογαριασμό σου, από Άβελ του δικαίου μέχρι του τελευταίου δικαίου της συντελείας των αιώνων.

Θα πας στην κόλαση αν δεν έχεις σχέση με τον Χριστό.

Δεν σώζεται ο άνθρωπος από τα καλά του έργα. Τα καλά έργα του ανθρώπου είναι αποσκευές, βαλίτσες. Για να πάει όμως στη Βασιλεία των Ουρανών, χρειάζεται εισιτήριο. Ταξιδεύει κανείς χωρίς εισιτήριο, διότι έχει πολλές αποσκευές, πολλές βαλίτσες;

Δεν ταξιδεύει. Το πρώτο που θα σου ζητήσουν, όταν θα πας στο μουράγιο ή στον αερολιμένα να ταξιδεύσεις... Είσαι στον σιδηροδρομικό σταθμό, είσαι στον αυτοκινητικό σταθμό, θα σου ζητήσουν: «Το εισιτήριό σας, κύριε». Δεν θα σου πούνε: «Έχεις βαλίτσες και λοιπά, περάστε». Δώστε μας το εισιτήριό σας, να πάρετε και τη βαλίτσα σας. Δεν έχετε εισιτήριο; Θα μείνετε με τη βαλίτσα σας στο μουράγιο.

Αυτό λοιπόν δεν το ξέρει ο κόσμος. Αν το ήξερε και το πρόσεχε αυτό, δεν θα ετίθετο αυτό το ερώτημα γρηγορότερα για τη Θεία Κοινωνία ή για το αντίδωρο κλπ.

Επάνω από την Ωραία Πύλη η Ορθόδοξος Εκκλησία αγιογραφεί τον Μυστικό Δείπνο, και από τον Μυστικό Δείπνο ξεκινάει μια άμπελος με φύλλα και με βότρυα. Αυτή είναι η σκηνή. Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα. Ο μένων εν τη αμπέλω και εγώ εν αυτώ, ούτος φέρει καρπόν πολύν. Παν κλήμα μη μένον εν τη αμπέλω κόπτεται, γιατί ξηραίνεται.

Αυτή είναι η σχέση που πρέπει να υπάρχει του πιστού μετά του Χριστού, ώστε να μην φοβάται τον θάνατο. Θα είναι προέκταση στη Βασιλεία των Ουρανών. Αυτή τη δουλειά κάνει ο Χριστός στην Εκκλησία του. Αυτή την εργασία προσφέρει το Σώμα και το Αίμα του Χριστού στην Εκκλησία.

Φτιάχνει κληρονόμους. Αν έχουμε έναν εργάτη που δουλεύει σε ένα αμπέλι από μικρό παιδί, 60-70 χρόνια... Και πέθανε ο αμπελουργός, αυτός που είχε το αμπέλι. Ποιος θα το πάρει; Ο εργάτης που το δουλεύει;

Θα έρθουν οι γιοι, θα δείξουν τους τίτλους των και θα πούνε: «Κύριε, εμείς είμαστε κληρονόμοι». Ορίστε, ας τον διώξουμε.

Κατά συνέπεια, εφόσον η Βασιλεία των Ουρανών κληρονομείται, τι θα μας ζητήσει ο Χριστός αύριο; Τι θα μας πει ο Θεός Πατήρ αύριο; Ποιος την έχει τη Βασιλεία, ο Χριστός ή ο Θεός; Ο Θεός την έχει, ο Πατέρας.

Δεύτερα, να κληρονομήσετε, τι, τη Βασιλεία του Πατρός μου, πότε την έφτιαξε, από καταβολής κόσμου Πώς λοιπόν; Τι θα μου ζητήσει εμένα αύριο; Τους τίτλους μου; Διότι, εφόσον δεν κληρονομούν οι φίλοι, δεν κληρονομούν οι εργάτες, δεν κληρονομούν οι μισθωτοί, δεν κληρονομούν άλλοι.

Είναι μόνο ποιοι; Οι αδερφοί, τα τέκνα, οι συγγενείς. Πρέπει, λοιπόν, να δείξω ότι είμαι συγγενής του Θεού. Είναι ο άνθρωπος συγγενής του Θεού, λένε ορισμένοι. Βέβαια είναι παιδιά του Θεού δεν είναι λέει οι άνθρωποι.

Όχι κύριοι, δεν είναι παιδιά του Θεού οι άνθρωποι. Τι νους είναι αυτός; Είναι πλάσματα του Θεού. Δεν είναι παιδιά του Θεού. Για να λογιστεί ένας και να είναι παιδί του Θεού, πρέπει να δεχτεί τον Χριστό: όσοι δε έλαβον αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι.

Διαβάστε στον Ιωάννη το πρώτο κεφάλαιο.

Οι μη θεωρούντες τον Χριστόν, οι μη δεχόμενοι τον Χριστόν και μη έχοντες οργανική σχέση με τον Χριστόν, διότι «ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει, καγώ εν αυτώ». Είμαστε ένα και οι δύο και εγώ αναστήσω αυτόν εντιετσά σήμερα.

Ο άνθρωπος που έχει αποκοπεί από την Εκκλησία, που έχει αποκόψει τον εαυτό του από τη Θεία Κοινωνία, από τα μυστήρια και λοιπά, πώς μπορεί να είναι συγγενής του Θεού; Δεν μπορεί να είναι συγγενής του Θεού.

Ο άνθρωπος γίνεται αδελφός του Χριστού και, κατ' επέκτασιν, παιδί του Θεού.

Πρώτος φυσικός κληρονόμος της Βασιλείας των Ουρανών είναι ο Χριστός. Εμείς είμαστε συγκληρονόμοι. Γιατί; Διότι γινόμαστε αδέρφια μικρά του Χριστού. Όσους Χριστών ευαπτήθητε, Χριστών εμεβήθετε, εφόσον επιείθατε ενίτουτον των αδερφών μου των ελαχίστων.

«Ο τρώγων μου την σάρκα και πίνων μου το αίμα, εν εμοί μένει, καγώ εν αυτώ». Από εκεί είναι η συγγένεια. Και γινόμαστε αδέρφια κατά χάριν του Χριστού, κατ' επέκτασιν παιδιά κατά χάριν του Θεού. Αν δεν έχω τον Χριστό, δεν μπορώ να κληρονομήσω. Δεν θα έχω Βασιλεία Ουρανών. Διά του Χριστού. «Εγώ είμαι η οδός», λέει ο Χριστός. Δεν πηγαίνει από το ορφανοτροφείο ο δρόμος για τον ουρανό, ούτε από το γηροκομείο πηγαίνει ο δρόμος για τον ουρανό.

Από την Εκκλησία περνάει για να πάει στον ουρανό, από τον Χριστό. «Εγώ είμαι η οδός», λέγει. Αν δεν περάσει από μένα, δεν γίνεται τίποτα. «Ουδείς έρχεται εις τον Πατέρα ει μη δι' εμού». Αυτός είναι η γέφυρα που πηγαίνει τους ανθρώπους στη Βασιλεία των Ουρανών. Αυτή την αξία έχει η Εκκλησία.

Αυτή την αξία έχει ο κλήρος. Αυτόν τον ρόλο παίζει η Θεία Κοινωνία και όλα τα μυστήρια που υπάρχουν εκεί. Φτιάχνουν τι; Τι φτιάχνουν; Χριστιανούς; Όχι. Τι φτιάχνουν; Βασιλόπουλα. Όχι από αυτά τα διεφθαρμένα, τα μασονικά βασιλόπουλα του κόσμου τούτου.

Βασιλόπουλα για τη Βασιλεία των Ουρανών. Διότι, εφόσον είναι βασιλεία, ποιοι θα την κληρονομήσουν; Οι θνητοί, εμείς οι απλοί, όταν πέθανε ο Βασιλεύς σε ρηπή, επήραν την κληρονομία, οι λαϊκοί, εμείς οι απλοί, όχι, οι πρίγκιπες ήρθαν και την πήραν Εφόσον, λοιπόν, είναι βασιλεία, τι πρέπει να γίνει ο άνθρωπος; Να γίνει βασιλόπουλο.

Και πώς θα γίνει βασιλόπουλο, που δεν είναι γαλαζόαιμος αυτός; Δεν ρέει μέσα εδώ στη φλέβα του αίμα· ρέει το αίμα του Αδάμ. Θα το αλλάξεις, θα το βγάλεις αυτό και θα βάλεις άλλο, Χριστού αίμα. Γι' αυτό πρέπει να κοινωνείς, για να αλλάξεις το αίμα σου, να γίνεις γαλαζοαίματος, να γίνεις βασιλόπουλο για τη Βασιλεία των Ουρανών.

Δεν είναι για χρυσοδοντάκι η Θεία Κοινωνία, ούτε για χρόνια πολλά που την κλείσαμε εμείς, μια, δύο, τρεις φορές στον χρόνο. Είναι για κάθε μέρα. Κάθε μέρα να μεταλαμβάνει είναι δυνατόν ο άνθρωπος. Αλλά εμείς καν δεν ξέρουμε πού ξεκινάει και πού τελειώνει αυτή η πίστη. Γι' αυτό θα βρεθούμε γελασμένοι, και να κάνει έλεος ο Θεός.

Επίσημα λοιπόν ο Χριστός εκείρηται ότι η Βασιλεία αξιωρονομείται. Με αυτό που λέγω δεν θέλω να πω ότι πρέπει να σταματήσουν τα έργα τα αγαθά, μη γένοιτο. Αλλά να μην ελπίζουμε επί των έργων των αγαθών, διότι τα έργα δημιουργούν εγωισμό, δεν δημιουργούν είσοδο.

Τα έργα, μα θα το κάνω, όλοι να το ξέρετε όσο ζείτε στον κόσμο, δεν σας εξασφαλίζουν είσοδον στον Παράδεισο. Τα έργα σάς εξασφαλίζουν θέση στον Παράδεισο.

Ή μετά εμείς δεν ξέρω πόσοι άνθρωποι από εσείς και μπαίνουμε σε ένα υπεροκειάνιο με τους. Άλλοι ταξιδεύουν πρώτη θέση, άλλη δευτέρα, άλλη τρίτη, άλλη λούξη, άλλη υπερλούξη, άλλη τουριστική, άλλη κατάστρωμα, άλλη αμπάρη, άλλη, άλλη, άλλη Όλοι ταξιδεύουν.

Αλλά σε διάφορες θέσεις. Αυτή τη διαφορετική, λοιπόν, θέση θα την κερδίσεις, θα την αποκτήσεις με βάση τα έργα σου. Αλλά για να εισέλθεις στο καράβι, όμως, για να ταξιδεύσεις σε κάποια θέση, είναι το εισιτήριο, που είναι ο Χριστός.

Δεύτερον, είναι το σώμα και το αίμα του Χριστού. Το πιάνουμε; Δεν μας εξασφαλίζουν είσοδο στον Παράδεισο. Μας εξασφαλίζουν τη θέση. Εάν τα φάω μόνος μου, πιστεύω, και για τον α ή β λόγο δεν, κάποια δεκάρα τσακισμένη που δεν την περνάνε, τη ρίχνω σε κάνα κουτί, κάνω κάτι εκεί πέρα, θα περάσω μέσα, αλλά θα είμαι αμπάρι.

Εάν, όμως, εγώ θελήσω να τρέξω, να πονέσω, να αγαπήσω, να θυσιάσω τον εαυτό μου, το πορτοφόλι μου, τα λόγια μου και λοιπά, καλυτερεύω τη θέση μου. Όχι την είσοδό μου, τη θέση μου. Άλλο το να μπω και άλλο το πού θα μπω και πού θα μείνω.

Λοιπόν, θα πράττουμε για να καλυτερεύσουμε τη θέση μας, όχι για να εισέλθουμε. Ο Θεός θα ζητήσει αν έχουμε εισιτήριο Ιησού Χριστού, εάν φέρουμε το σφράγισμα του Χριστού, αν είμεθα ενδεδυμένοι με το ένδυμα του Χριστού, αν είναι λευκαμένο το ρούχο της ψυχής μας εν τω αίματι του Χριστού.

Οι αμαρτίες δεν πληρώνονται, ούτε εξαργυρώνονται, ούτε σαπίζουν, ούτε χαλάνε. Αν μόνο το αίμα του Ιησού Χριστού καθαρίζει μας από πάσης αμαρτίας.

Όλα τα αίματα λερώνουν. Του Χριστού το αίμα καθαρίζει. Και εντούτοις μένει στο Άγιο Ποτήριο και γυρίζεται εδώ, κοινωνεί ο ιερέας. Γιατί διότι θα γίνουμε εμείς να σταματήσουμε την αμαρτία. Δεν θέλουμε να εξομολογηθούμε.

Δεν θέλουμε να αγαπήσουμε τους συνανθρώπους μας. Δεν θέλουμε να σταματήσουμε τα σαρκικά αμαρτήματα. Δε θέλουμε να κάνουμε παιδιά, δε θέλουμε να νηστέψουμε, δε θέλουμε, δε θέλουμε, δε θέλουμε, δε θέλουμε.

Γι' αυτό ακριβώς μένει στο Άγιο Ποτήριο και ξαναγυρίζει μέσα. Αυτό που δημιουργεί τους κληρονόμους. Διότι η συγγένεια με τον Θεό αρχίζει από την ημέρα του βαπτίσματος του ανθρώπου.

Από εκεί κι έπειτα δωρεάν. Χάρκοι εσέστε σωσμένοι. Δεν πληρώνεται η Βασιλεία των Ουρανών. Χαρίζεται, κληρονομείται. Θα δείξεις μόνον ότι είσαι συγγενής της, διά του Χριστού. Εάν δημιουργήσεις τέτοιες προϋποθέσεις. Γι' αυτό να ξέρετε ότι ο Χριστός δεν είναι εργοδότης.

Γιατί υπάρχουν άνθρωποι, δυστυχώς, οι οποίοι γράφουν τα καλά τους έργα. Και πολλές φορές ομιλούν για τα καλά τους. Ξέρεις τι έχω κάνει εγώ και πού δεν πάτησα; Μυρμήγκι; Και εγώ έκανα πάντως το καλό και πάω.

Και ποιος θα βάλει; Σε κάμει το κακό, έξω θα μείνεις. Δε θέλεις τίποτα από αυτό. Ο Χριστός δεν είναι εργοδότης να πληρώσει μεροκάματα· είναι ζωοδότης, ζωηφόρος η πλευρά, ζωηφόρος ο τάφος, ζωοποιός ο Σταυρός, ζωή ο ίδιος ο Χριστός.

Δεν πληρώνει μεροκάματα. Θα εργάζεσαι το καλό από το πρωί μέχρι το βράδυ και δεν θα περιμένεις να σωθείς από το καλό σου. Αν θέλει ο Χριστός, σε βάζει μέσα. Αυτή η ταπείνωση πρέπει να υπάρξει. Γι' αυτό οι Πατέρες της Εκκλησίας μας ουδέποτε ενεθάρρυναν τους ανθρώπους να πιστέψουν ότι θα σωθούν από τα έργα τους.

Αναφέρει σε ένα μέρος η Γραφή, δεν ξέρω αν διαβάζετε κι εσείς, αναφέρει σε ένα μέρος, συγκεκριμένως στο Ματθαίο 16:27, όπου λέγει: θα ληφθούν υπόψη τα έργα του ανθρώπου. Ακούστε πώς το τοποθετεί ένας ερμηνευτής Άγιος.

Όταν ακούσεις, λέγει, της Γραφής λεγούσης, να λέει η Γραφή, ότι «ος αποδωσει εκαστω κατα τα εργα αυτου»,

έργα νοήσεις γεέννης ή βασιλείας, καλό και άσχημο; Οὐ, τι λέει; Δεν λέει αυτό. Αλλά έργα της εις αυτόν απιστίας ή πίστεως.

Περί πίστεως και απιστίας θα σε κρίνει, λέει, όχι για έργα: τούτο είναι καλό και τ' άλλο είναι κακό. Όχι. Οὐχ ὡς συναλλάκτης πραγμάτων ο Χριστός αποδίδωσιν, αλλά ως Θεός, κτίστης και αγοραστής μου. Μας αγόρασε η μας, εξηγόρασα στη μας εκ της κατάρας του νόμου το θείος του αίμα της Και κατά συνέπεια δεν είναι δικό μας το σώμα, δεν είναι δική μας η ψυχή.

Και είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε το αγαθό, και αν θέλουμε και αν όχι. Για να υπάρχει ταπείνωση. Θεέ μου, εγώ θα κάνω ό,τι μπορώ και εσύ, αν θέλεις, με βάζεις να μπω. Δεν μπορώ να παρουσιαστώ το πρωί εγώ με ένα καμιόνι καλά έργα και να πάω στην πόρτα και να περάσω μέσα.

Φύλαξέ τα, δεν μας χρειάζονται έργα εδώ. Για λογαριασμό σου είναι αυτά. Εδώ διαβατήριο: πιστεύεις στον Ιησού Χριστό; Πιστεύεις σε Αυτόν ο οποίος ένωσε τον άνθρωπο με τον Θεό, όχι τον Θεό με τον άνθρωπο, τον άνθρωπο με τον Θεό; Ο Θεός ουδέποτε εχθραίνει, λέει ο θείος Χρυσόστομος. Ο άνθρωπος γύρισε τα οπίσθιά του και έφυγε από τον Θεό. Ήρθε ο Χριστός και έγινε άνθρωπος, μια γέφυρα ανθρώπινη και θεία, για να ανεβάσει τον άνθρωπο ξανά εις τον Θεό.

Κατέβηκε ο Θεός να γίνει άνθρωπος, για να ξαναγίνουμε εμείς θεοί. Μεγάλη η τιμή του ανθρώπου και ο προορισμός του ανθρώπου, μα δεν το καταλαβαίνει, δεν θέλει να το καταλάβει. Και συνεχίζει επάνω στη σκέψη, γιατί σας είπα ότι αρχίζει η συγγένεια εκ του βαπτίσματος, και αρχίζει και λέει: «Όσοι του λουτρού της παλιγγενεσίας ηξιώθημεν», όσοι αξιωθήκαμε το βάπτισμα αυτό.

Τα αγαθά έργα, ούδη ανταπόδοση προσφέρομαι σε πληρώνω, όχι, αλλά διαφυλακεί της δοξής της ημίν καθαρότητος. Δεν πορνεύω, για να μην μπει ο σατανάς μέσα και μου σβήσει το φως που μου άναψε την ημέρα του βαπτίσματος.

Δεν κλέβω, για να μην μπει ο σατανάς από εκεί, από τη θυρίδα που θα ανοίξω της κλοπής, όπως εισήλθε στον Ιούδα, στην καρδιά, από τη θυρίδα της κλοπής και τον έβγαλε και απ’ το φως του, για να μη μου σβήσει το φως που μου έδωσε δωρεάν την ημέρα του βαπτίσματος.

Δεν ατιμάζω, δεν, δεν, δεν· όλα αυτά, φρουρός. Τα «δεν» και τα «ου» είναι στύλοι φραγμού γύρω γύρω από ένα φως, από μια λάμπα που μας άναψε ο Χριστός την ημέρα που βαπτιστήκαμε. Τι είχαν όμως οι εντολές, ου κλέψεις, ου μοιχεύσεις, ου πορνεύσεις, ου, ου, τι ήταν αυτό, στύλοι γύρω γύρω που έφραζαν την πληρότητα του ανθρώπου; Τι έβγαλε ο Ιούδας από αυτούς τους στύλους; Την κλοπή. Και από εκεί ήρθε ο σατανάς, όπως λέει ο Ιωάννης, και του έκανε τη ζημιά.

Δεν κλέβω, λοιπόν, όχι γιατί δεν θέλει να κλέβω· δεν με συμφέρει να κλέβω, για να μη χάσω τη χάρη που μου έδωσε στο βάπτισμα. Δεν μπορώ να έχω, δεν θέλουμε για να μην μου φύγει η χάρη. Όχι όταν πάω στην κόλαση. Για την κόλαση δεν μπορώ να πάω εάν δεν μου φύγει η χάρη. Και η χάρη στεύγει όταν βγάζω τους πασάλους αυτούς και το δεν το κανονέ εγώ και το ου το καμονέ και το μη το καμονέ, ότι επιτρέπονται.

Τότε μόνος μου βγάζω τους πασάλους αυτούς που φρουρούν τη χάρη μου, η οποία μου δόθηκε στο βάπτισμα. Είναι τραχύ, είναι σκληρό το θέμα αυτό, όμως είναι απαραίτητο να το καταλάβουμε, ότι δεν αξίζουμε μια δεκάρα.

Εάν θέλουν ο Χριστός μας σώσει για την έπεια να ταπεινωθούμε, να εξομολογούμε τις αμαρτίες μας, να εκκλησιαζόμεθα, να κοινωνούμε, διότι αυτά τα μέσα είναι που μας ετοιμάζουν και μας κάνουν και μας διατηρούν κληρονόμους, παιδιά του Θεού, διαμέσου του Ιησού. Έπειτα, ό,τι μπορεί αγαθό κανείς να κάνει, ας κάνει.

Τώρα είναι ορισμένοι οι οποίοι δεν πράττουν τας εντολάς. Οι άλλοι τις πράττουν. Από εκεί θα σωθούνε; Τίποτα, λέει. Και οι δύο έχουν κάνει λάθος. Και εκείνος που δεν πράττει κανένα αγαθό, και εκείνος που πράττει και πιστεύει ότι, επειδή πράττει, αλλά δεν έχει σχέση με το Άγιο Ποτήριο, δεν έχει σχέση με τον Χριστό, θα σωθεί;

Και εκφράζεται και λέγει: «Τι λένε μερικοί; Μη ποιούντες τας εντολάς, πιστεύειν ορθώς νομίζουσι», ότι δεν χρειάζεται η νηστεία, δεν χρειάζεται η νηστεία. Αν κλέπεις και κάτι, κι αν πεις και ένα ψέμα, δεν χρειάζονται. Έτσι είναι. Δεν χρειάζονται, νομίζω.

Την δε πρέπει ούτε ως μισθόν οφειλόμενον την Βασιλεία να εκδέχεται. Εγώ θα κάνω αυτό, θα μου το δώσει ο Θεός τον Ουρανό, θα ξεχρεωθώ του, θα το πάρω εκεί. Αμέσως λογαριασμό, τι θα μας δώσει. Γιατί, είδατε; Ε, μη κάνουμε τάματα; Κι αν μας το δώσει ο Θεός, τη λαμπάδα θα του πάει.

Δε μου κάνεις; Δεν έχει λαμπάδα. Εμείς είμαστε πάνω του με συναλλαγή. Λοιπόν, οι μεν λένε ότι δεν χρειάζονται, οι άλλοι λένε ότι χρειάζονται για εκεί. Λέγει λοιπόν αυτός: «Αμφότεροι της αληθείας απεσφάλησαν». Έξω, λέει, και οι δύο. Και εκείνος που λέει ότι δεν πρέπει να κάνουμε το καλό, και εκείνος που το κάνει το καλό δήθεν για τη Βασιλεία των Ουρανών. Όχι, θα σωθεί από τα καλά του; Δεν σώζεσαι από τα καλά σου.

Για να περάσεις μέσα, είναι άλλος ο τρόπος.

Είμαι θα υποχρεωμένοι για να το κάνουμε αυτό Και λέγει στη συνέχεια του: Ή Χριστός, αν λέει ο Χριστός Υπερημώ να πέθανε κατά τα γραφάς, όπως το λέγει ο Παύλος Ουζόμενε αυτής, πόσο πέθανε για μένα με εξηγόρασε κατά συνέπεια Δεν είμαι του εαυτού μου, είμαι εκείνου που με εξαγόρασε.

ουζόμενε αυτοίς, αλλά το υπερημών αποθανόντει και εγερθέντει, δήλων, δουλεύει αυτό έως θανάτου και χρεωστήκαμε. Πώς μη οφειλομένην την υιοθεσίαν λογιζόμεθα; Μου το χρωστά γιατί έκαμα το καλό. Είσαι αγορασμένος, είσαι δούλος και είσαι να δουλεύεις από το πρωί μέχρι το βράδυ το καλό και να μην περιμένεις τίποτα.

Πώς να το παρουσιάσεις αυτό, εφόσον το χρωστάς; Το παρουσιάζει που είσαι εμένα θα μου δώσει τη Βασιλεία των Ουρανών. Είναι λάθος.

Ορισμένοι που ακούνε αυτά έχουν τη γνώμη ότι ο Χριστός τον εξευτελίζει τον άνθρωπο.

Δεν τον εξευτελίζει ο Χριστός τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος πρέπει να εξευτελίζει τον εαυτό του. Μου συμφέρει να εξουδενωθώ μπροστά στον Χριστό και να πω ότι δεν είμαι τίποτα. Όπως έλεγε ο Αβραάμ, «χοῦς καὶ σποδός», στάχτη, λέει, είμαι.

Στάχτη. Ποιος; Ο Αβραάμ έλεγε ότι είναι στάχτη. Ποιος το πιστεύει από μας; Και όσο πιο εξουδενώνει και ταπεινώνει τον εαυτό του, τόσο... Κανένας από εμάς. Γι’ αυτό και ακριβώς δυσκολεύουμε τη χάρη η οποία υπάρχει.

Ο Παύλος, επί παραδείγματι, ο μετά τον Έναν, το θηρίο αυτό και το τέρας αυτό της μορφώσεως, λέγει: «Δούλος Ιησού Χριστού». Ποιος; Ο Παύλος, το κινητό αυτό πανεπιστήμιο, λέει: «Δούλος Ιησού Χριστού».

Με συμφέρει εμένα να είμαι δούλος. Πολλοί νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, εάν δεν δεχτούν τον Χριστό.

Εφόσον είναι δούλοι στην αμαρτία, δούλοι στη σάρκα, δούλοι στον διάβολο, δούλοι στον εγωισμό. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη δουλεία και χειρότερη δουλεία και σκληρότερος αγάς από τον διάβολο. Εφόσον ο Χριστός κάνει δούλους ελευθέρους.

Αυτή είναι η διάκριση. Στο μένα να είσαι δούλος πραγματικός με άγχος και σε φτάνει μέχρι η αυτοκτονία Ο άλλος, όμως, σε ελευθερώνει και σε αναπαύει. Ας σας πω ένα παράδειγμα από τα χρόνια της δουλείας, δηλαδή από τον καιρό τότε που επωλούντο και αγοράζοντο οι άνθρωποι από το δουλεμπόριο.

Λέγεται ότι πήγε κάποτε ένας μεγάλος αφέντης στην αγορά να αγοράσει δούλους. Πράγματι, αγόρασε έναν αριθμό. Μεταξύ δε αυτών που αγόρασε, ήτο και ένας δυνατός, εύρωστος, θηρίο άνθρωπος. Γι' αυτόν ο πωλών εζήτησε έναν αστρονομικό αριθμό.

Πολύ ακριβά. Αυτός, χωρίς καμιά συζήτηση και παζάρεμα, βγάζει και πληρώνει και γι' αυτόν. Και τους βγάζει στην άκρη, προς τα εκεί. Όλοι συζητούσαν, οι δούλοι, τα δικά τους. Ας περίζωτο τι να είμαστε στον αλφαδούλη, τι να είμαστε Καράν τη ζωή τους όσο μπορούσαν πιο παιδές Αυτός ο ψηλός, ο γερός, ο δεμένος, έβαλε το κεφάλι κάτω.

Λες και του σκότωσαν τον πατέρα, κατά το λεγόμενο. Τον είδε ο νέος αφέντης. Τι έχεις το στιγμή, δεν μιλούσαν. Είσαι άρρωστος, σου συμβαίνει τίποτα. Τώρα που είμαστε εδώ στην πόλη, να πάμε ένας παιδί μας για τρόση.

Γιατί, όταν βγούμε έξω, να πάμε στα χωράφια που έχουμε τις δουλειές εκεί πάνω και τα λοιπά, πού θα σε δει για τρόση. Δεν μιλούσαν. Ό,τι λέει, σου μιλάω. Τι είναι, τι σου συμβαίνει, πονά, τι έχει, Τι θέλεις του λέει να έχω, ξέρω εγώ εσύ χθες τι έχω Τι κέφι», λέει, «να έχω και τι να μιλήσω, όταν άκουσα πόσα έδωσες να με αγοράσεις;

Ε, λοιπόν, τι σε ενδιαφέρει; Καταλαβαίνω τι θα μου κάνεις, για να τα βγάλεις αυτά που έδωσες. Καταλαβαίνω τι με περιμένει, για να βγάλεις αυτά που έδωσες και να κερδίσεις. Γιατί δεν με αγόρασες από ευσπλαχνία· με αγόρασες για να κερδίσεις.

Λοιπόν τι κεφί θέλεις του λέει να έχω

Ώστε γι' αυτό του λέει είσαι στενοχωρημένος, γι' αυτό μάλιστα του λέει Άκουσε λοιπόν, αγαπητέ μου, του λέει, δεν σε αγόρασα, και τόσο μάλιστα ακριβά, για να έχω δούλους. Αλλά τι να μένεις; Για να σε ελευθερώσω. Πήγαινε, του λέει, είσαι ελεύθερος.

Έπεσε απ' τα κεραμίδια, όταν άκουσε αυτό, ότι αυτός τον αγόρασε για να τον ελευθερώσει. Του πέφτει τότε στα πόδια κάτω και του λέει: Θα σου είμαι πάντοτε δούλος. Αυτοί είναι οι Χριστιανοί, θεληματικά δούλοι στον Χριστό, γιατί ξέρουνε, πιστεύουνε, γιατί το έχυσε αυτό το αίμα ο Χριστός στον Γολγοθά.

Έκαμε νούμερα, όχι για τον καθένα από εμάς. Αυτοί είναι οι Χριστιανοί. Γι' αυτό ο Παύλος το έπιασε το θέμα, λέει: «Δούλος Ιησού Χριστού». Για να το κλείσω, λοιπόν, αυτό που έχει σχέση με μια λεξούλα, το «κληρονομήσω».

Ότι αυτό είναι πάντοτε το κήρυγμα του Ιησού. Αυτό θα πρέπει να είναι. Δυστυχώς, δεν είναι, όπως το ξέρετε και εσείς. Γιατί ανέμων και υδάτων μας μιλούν. Μιλούν σε ανθρώπους για θέματα έξω από την πραγματική αξία.

Έξω από τη γένεια. Πόσοι δεν είναι μεταξύ των ανθρώπων εκείνων; Που θα βγει ο ιερεύς μετά τη Θεία Κοινωνία.

Και θα πει, σώσον Κύριε τον λαόν σου και ευλόγησον την κληρονομία σου, και η κληρονομία του είναι εκείνοι που εκοινώνησαν τακτοποιημένοι. Αυτή είναι η κληρονομία του. Είτε ψάλτες λέγονται, είτε επίσκοποι λέγονται, είτε επίτροποι λέγονται, είτε οργανώσεων λέγονται, είτε φιλανθρωπικά λέγονται. Στο Άγιο Ποτήριο δεν πήγανε, δεν είναι στην κληρονομία. Η κληρονομία είναι εκείνη η οποία...

και θα πει Οι οποίοι έχουν την οργανική σχέση με τον Χριστό. Δεύτερο, λοιπόν, ότι η Βασιλεία των Ουρανών κληρονομείται και ο καθένας μας θα πρέπει να δημιουργήσει σχέση με το Άγιον Ποτήριο. Αυτό δημιουργεί. Μια και είμαστε βαπτισμένοι εμείς, «τι με λέγεις, λοιπόν», λέει, «αγαθόν; Δεν είμαι αγαθός έτσι, διότι δεν με πιάνει για Θεό. Αν είμαι Θεός, θα πρέπει να είμαι αγαθός. Πώς με πιάνεις τώρα, λοιπόν, έτσι;» Εντάξει, τόσο τον έφερε σε δίλημμα.

Και συνεχίζει και του λέει: «Θέλεις να κληρονομήσεις τη Βασιλεία των Ουρανών; Τας εντολάς οίδας». Είναι στην Παλαιά Διαθήκη αυτά και ο Χριστός ξέρει τι αυτός μέσα κάνει και τι δεν κάνει. και του απαριθμεί ένας εντολές από το δεκάλογο ο Χριστός μας. Του λέει, εσύ γνωρίζεις άλλα, σε του λέει, τις εντολές.

Λες, τι λένε; Μη μοιχεύσης, μη φονεύσης, μη κλέψης, μη ψευδομαρτυρήσης, τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου. Ε, δεν τα λέω αυτά; Α, λέω αυτά, λέει. Όλα εκ νεότητός μου, λέει. Είμαι καθαρός από όλα αυτά τα πράγματα: ούτε κλέβω, ούτε φονεύω, ούτε μοιχεύω.

Τους γονείς μου τους φρόντισα, δεν τους έστειλα στα κέντρα ευγηρίας και λοιπά. Όλα είναι εντάξει σε αυτά, εκ νεότητός μου. Και γυρίζει ο Κύριός μας και του λέει: «Σου λείπει ένα ακόμα». Γιατί εμείς αυτό λέμε: «Μα δεν ξέρεις τι παιδί στα χέρια μας κρατάμε».

Ωραία, με την Εκκλησία έχει σχέση; Τι και σας κρατάει στα χέρια. Ξέρει, τίποτα δεν δέχεται ξένου κ.λπ. Σύμφωνοι, δεν κλαίσουν. Με την Εκκλησία έχει σχέση; Με τον Θεό έχει σχέση; Μπορεί να είναι καλός και να μην πατάει μυρμήγκι. Δεν έχω καμιά αντίρρηση.

Τι σχέση έχει με την Εκκλησία; Τι γνώμη έχει περί του Χριστού; Και τι σχέση έχει ο Χριστός στη ζωή αυτού; Μπορεί να μην μοιχεύει, μπορεί να μην χωρίσει αντρόγυνα.

...για να μπορεί να μην πειράζει την αδελφή ή τον αδελφό ή τον σύζυγο και λοιπά. Μπορεί να μην βγαίνει ποτέ ψέμα από το στόμα και τέτοια σύμφωνα. Τι βγαίνει από αυτόν; Τι, νόμιμος δεν είναι; Σου λείπει ένα ακόμη, του λέει. Ξέρετε τις εντολές που έκαναν, τα λες.

Υπάρχουν τέσσερες εντολές που μιλάνε για τον Θεό και έξι εντολές που μιλάνε για τον συνάνθρωπό μας. Ο άνθρωπος είναι σε μια ορθή γωνία, επάνω του έχει τον Θεό και δίπλα του έχει τον πλησίον. Αυτά που σας ομιλώ απόψε πρέπει να συσχετιστούν με τις δύο αυτές εντολές.

Που θα τη διαβάσει κανείς στο 22ο κεφάλαιο του Ματθαίου. Που του έθεσε κάποτε ένας άλλος νομικός πια μεγάλη εντολή αντωνόμου Και είπε ο Χριστός μας: «Αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου». Σου, από την καρδιά Σου, από το πορτοφόλι Σου, από την ψυχή Σου, από την οντοντιτά Σου. Αυτή η πρώτη και μεγάλη εντολή. Και προσθέτει μόνος του και λέγει «Και των πληθείων σου εαυτών, ως εαυτών, εντισδυθεί ταύτες εντολές, όλος ο νόμος τι προφείται κρέμονται».

Αυτό λοιπόν εδώ που λέγει «τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου» είναι προς τον συνάνθρωπο, το «ου μοιχεύσεις» είναι προς τον συνάνθρωπο, το «ου κλέψεις» που του λέει είναι προς τον συνάνθρωπο, το «ου φονεύσεις» είναι προς τον συνάνθρωπο, το «ου ψευδομαρτυρήσεις» είναι προς τον συνάνθρωπο.

Είναι το «αγαπήσεις τον πλησίον σου ως εαυτόν», αλλά το «αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου»; Πιστεύεις ότι εγώ είμαι Κύριος ο Θεός; Δάσκαλο με λέει. Άλλο: «ου λήψη το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω», «ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον», «μνήσθητι την ημέραν του Σαββάτου» και τα συνηθισμένα αυτά που έχουν σχέση με τον Θεό· περί αυτών δεν έγινε συζήτηση. Αυτά που έκανες, θα λέει και ο κόσμος σήμερα αυτά, έτσι όπως θέλεις τον γιο, την κόρη.

Να είναι καλά παιδιά, να παίρνουνε δέκα στα γράμματα και λοιπά, και ας παίρνουνε μηδέν στην Εκκλησία. Όλα για τη σάρκα, για τον κόσμο, για το πιστοποιητικό του κόσμου τούτου. Για το εκείνο το εισιτήριο ουδεμία έχει σχέση, μέχρι τα Χριστούγεννα βέβαια.

Τι έφαγες σήμερα; Έφαγε μπιφτέκι, έφαγε κρέας. Τι έφαγε Τετάρτη Παρασκευή, έφαγε. Τι είναι, έχουμε καιρό για τα Χριστούγεννα Δικό του τρόπο, δικιά του θρησκεία, δικιά του νηστεία. Φτιάχνει ό,τι θέλει ο άνθρωπος.

Τι κάνεις; Έχεις μια καλή ετικέτα και ένα καλό όνομα προς τους έξω. Και δεν έχεις καμιά σχέση με τον Θεό, γιατί του μίλησε. Του άρχοντος αυτού ο Χριστός από το δεύτερο δίπτυχο.

Ήτανε με δύο δίπτυχα οι πλάκες. Σε μια πλάκα ήσαν τα του Θεού και στην άλλη ήσαν τα των ανθρώπων, του πλησίον, γι' αυτές τις εντολές. Και του μίλησε από τη δεύτερη, από την πρώτη δεν του μίλησε. Του μίλησε εκείνα που είχε αυτός, για να του ειπεί ότι αυτά μόνο δεν φτάνουν.

Και εάν για αυτόν δεν φτάνουν αυτά, ο οποίος λέγει πάντα τα εφύλαξα εκ νεοτιτός μου. Έμεινα παρθένος, έμεινα πιστός, καθαρός στους γονείς μου, τα πάντα. Η γλώσσα μου, την πρόσεξα. Δεν τη χρησιμοποίησε ποτέ ο ψεύτης, ο σατανάς, για ψέμα ούτε για αστεία και τα τοιαύτα.

Αν λοιπόν, λέγω, λάβει σοβαρώς υπόψη ο άνθρωπος αυτά τα οποία είπε ο Χριστός σήμερα στον άνθρωπο αυτό. Αμέσως θα πει: αυτός δεν εμίχευσε. Εγώ που μοιχεύω; Και αν δεν μοιχεύω εν σαρκί, μοιχεύω εν πνεύματι. Γδύνω την άλλη με το πνεύμα μου, γδύνω τον άλλο με το πνεύμα μου.

Και είμαι μοιχός. Όταν πονηρεύτηκε το μάτι μου, είμαι μοιχός στην καρδία μου. Εκείνος δεν έκλεψε. Εμείς που κλέβουμε, που κλέβουμε το μέτρο, που κλέβουμε το ζύγι, που κλέβουμε το στόμα, που κλέβουμε, που κλέβουμε, που μεταθέτουμε τα σύνορα, που κλέβουμε το οικόπεδο, χιλιάδες πράγματα που δεν θα δούμε.

Ούτε εφόνευσα, δόξα τω Θεώ· δεν έχω πατήσει μυρμήγκι. Ναι, τα παιδιά τα έφερες όλα στον κόσμο ή τα ξέκανες εσύ τη νύχτα; Και αν δεν το έκανες εσύ, είπες, έγινε, σε κάποιον άλλο να το κάνει;

Ξέρετε πόσα μεταγιών θα βρεθούν εκκρεμασμένα αύριο τα οποία είναι ανεξομολόγητα; Ξέρετε πόσο κατεξοχή γυναίκες και κύριοι απογοητεύουν ορισμένα ανδρόγυνα με τα λόγια τους και δεν τα αφήνουν να τεκνοποιήσουν;

Όλα αυτά είναι εις βάρος τους. Και εκείνοι που πράττουν και εκείνοι οι οποίοι συμβουλεύουν και δεν ενθαρρύνουν στο αντίθετο. Ξέρετε πόσες πεθερές, ξέρετε πόσοι άλλοι συγγενείς, απογοητεύουν τα ανδρόγυνα για να μην γεννήσουν, να μην φέρουν παιδιά;

Όλη αυτή η φονή εκ προμελέτης είναι εις βάρος τους, και τους μεν και τους δεύτερους, είναι φυσική και ηθική αυτογή και οι δύο θα καθίσουν στους καμνοί αύριο, ούτως εβδομαρτυρήσει αν ήταν δυνατόν τη γλώσσα μας, αντιθέσουμε υπό τώρα λέγω της αληθείας και μιλούσαμε μια μέρα χίλιες λέξεις, οι 800 ήταν ψέματα Άλλες παραπάνω, άλλες λιγότερο, άλλες από σκοπού, άλλες από δολιότητα, άλλες από μίσος. Αν λοιπόν αυτός ο άνθρωπος, που είχε όλη αυτή την ηθική, όλη αυτή την ωραία όψη του πράγματος, πείτε μου, δεν εσώθη και του λέει «σου λείπει ακόμη», τι θα γίνει; Εμείς πού θα πάμε; Έχει θέση και εκείνο το άλλο, το οποίο σήμερα είναι πολύ της μόδας, το «τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου».

Ξέρετε πόσοι εξ ημών ούτε ετιμήσαμε ούτε τιμούμε τους γονείς μας; Και αν ο γονεύς βγάλει αναστεναγμόν, κατά σου αλίμονον.

Αλλοίμονό σου, διότι ο στεναγμός αυτού φτάνει στον θρόνο του Σαβαώθ. Φτάνει στα πόδια του Χριστού η αγανάκτηση του γονέως. Είδατε ο διάβολος τι έχει φτιάξει τώρα εδώ; Τους οίκους ευγηρίας. Γιατί σιχαίνεται η νύφη να πλύνει τα μαντήλια του πεθερού και της πεθεράς, γιατί σιχαίνεται ο γιος να βλέπει τον πεθερό ή την πεθερά. Πάτε εκεί πέρα, πληρώνουμε εμείς. Κάντε θυσίες, κύριοι. Θα γεράσω κι εγώ αύριο, κύριοι. Εγώ γέρασα, θα γεράσετε αύριο και σεις και θα πληρωθείτε με το ίδιο νόμισμα. Είναι δίκαιος ο Θεός. Θα πληρωθείτε με το ίδιο νόμισμα, εκτός της αμαρτίας που θα σας ζητήσει ο Θεός από το χέρι σας.

Είμαι θαλίαν επιλύσμονε, μας ξεγελά ο Στατανάς ότι πάντοτε θα είμαι στας των κόσμων σούτων, ότι θα είμεθα νέοι και δεν θα έχουμε την ανάγκη, και ότι δεν θα φτάσουμε ποτέ στα χάλια που έχουν φτάσει οι γεννήτορές μας.

Αν όμως εσκεπτόμεθα κάπως διαφορετικά, θα βλέπαμε λογικότερα τα πράγματα και δεν θα υπήρχε αυτή η σκληρότης η οποία υπάρχει σήμερα μεταξύ των παιδιών και των γονέων.

Κάποτε μία από τις νέες γυναίκες, τις κυρίες, που τη λέρωνε ο πεθερός το σαλόνι της και τον έφερνε από τη σκάλα της υπηρεσίας να ανεβεί και μέχρι την κουζίνα να πηγαίνει, όχι παραπάνω, πίεσε τον σύζυγο να τον διώξει από το σπίτι και ενέδωσε ο σύζυγος, ο μυαλωμένος ενέδωσε, και τον διώχνει το γέροντα.

Αγκάρεψε δε το παιδί του που γύρισε από το σχολείο να πάρουν μια κουρελού και να τον πάει το γέροντα απέναντι που ήταν μια σπηλιά πολύ κοντά, και ότι εκεί θα του πήγαιναν φαγητό. Του στέλνουν το φαγητό εκεί πέρα.

Την πήρε λοιπόν την κουρελού ο μικρός, τ' άκουσε αυτό, και πήρε και ένα ψαλίδι μαζί. Και όταν φτάσανε εκεί πέρα και του είπε: «Παππού, εδώ θα μείνεις», του λέει: «Πιάσε την κουρελού από το ένα μέρος, παππούλη». Την πιάνει ο παππούς την κουρελού και πιάνει αυτός το ψαλίδι. «Ρε παιδάκι μου», λέει, «άστην ολόκληρη, να ρίχνω τη μισή από κάτω», λέει, «και τη μισή από πάνω. Άμα μου πάρεις τη μισή», λέει, «εγώ θα πεθάνω την ίδια βραδιά». «Άστην, παππού», λέει, «και μου χρειάζεται».

Ρε παιδάκι μου, δεν μπορούσε να καταλάβει τι την ήθελε ο μικρός, πράγματι λοιπόν την κόβει τη μισή ο μικρός και γυρίζει πίσω και έρχεται σπίτι, τον βλέπουν, λέει ο πατέρας, τι είναι αυτό, λέει η κουρελού, δεν την άφησες λέει του παππού, λέει και όχι αφήσα τη μισή, τη μισή και εσύ την έφερες πίσω, θέλω να στείλω σένα με παύριο του λέει και θα μου χρειαστεί πατέρα, και όταν το άκουσε αυτό, πήγαινε λέει να το φέρει στον παππού της και πήγε και τον έφερε στον παππού της.

Πολύ γελιόμαστε. Αλλοίμονο από τους ανθρώπους που θα πέσουν στα χέρια Θεού ζώντος. Του πλανώμεθα, εν πάση περίπτωση. «Άκου, λοιπόν», του λέει, «δεν είναι μόνο αυτά. Η καρδιά σου έχει κολλήσει κάπου αλλού.

Δεν έχεις το πραγματικό Θεό κολλήσει η καρδιά σου. Δεν είναι επάνω η καρδιά σου, είναι κάτω. Είσαι ο καλός άνθρωπος. Έχεις διαβάσει το σαβουάρ βιβρ, πιάνεις ωραία το πιρούνι, θέλεις να λες το ευχαριστώ “μερσί” και το συγγνώμη “παρντόν”. Δεν έγινε τίποτα από αυτό· η καρδιά σου είναι κολλημένη εδώ».

Λοιπόν, πρόσεξε να σε βοηθήσω εάν θέλεις. Ένα, του λέει, σου λείπει ακόμα. Αν θέλεις λοιπόν, εδώ θα φανείς· πάντα όσα έχεις πώλησον και διάδος πτωχοίς, και έξεις θησαυρόν εν ουρανώ και δεύρο ακολούθει μοι. Πού να πιστεύεις για ουρανό; Για γη αυτός. Εδώ είναι, εδώ είναι η κόλαση, εδώ και ο παράδεισος.

Είσαι καλός άνθρωπος, πάει. Η συνείδησή σου δεν σου καταμαρτυρεί. Είσαι εντάξει, τι μου λες εμένα από εκεί και πέρα; Εκεί τον πάτησε λοιπόν. Αυτός ο θησαυρός σου ήταν. Έχει γιατί να κλέψει, έχει γιατί να φωνάξει, έχει γιατί να πει ψέματα.

Ευχή, γιατί δεν με κάνει κόρτα λίγης ο πατέρας της μητέρας, όλα αυτά τα ελαφρά γίνονται. Για πες να πιστεύεις προς τα πάνω, για πες να σου πει ο άλλος να εξομολογηθείς, για πες να κάνεις εκείνο το Α και το Β, εκεί αρχίζει η πάλη.

Εδώ το χρησιμοποιεί λοιπόν αυτόν τον άνθρωπο. Πούλα, θα δουλεύει, και μοίρασέ τα. Όχι σε πτωχούς να κάνεις κάποιον άλλο πλούσιο, όχι, σε πολλούς, ώστε να μην γίνει κανένας πλούσιος. Όχι να πάρεις κανέναν άλλον στο λαιμό σου, όχι. Θα πουλήσεις, θα τα διαδώσεις στο χείτ, από λίγα στον καθέναν, ώστε να μην γίνει κανένας πλούσιος.

Και έλα του λέει κοντά, αποτέλεσμα ο δε ακούσας ταύτα περίλυπος εγένετο, περίλυπος, δηλαδή έβαλε το κεφάλι κάτω, περίλυπος εγένετο, γιατί είναι γάρ πλούσιος σφόδρα, πλούσιος σφόδρα. Εμείς με τις καινούργιες μας θεωρίες, τις κομμουνιστικές, βάζουμε κατά του πλούτου και όλους τους χαρακτηρίζουμε και νομίζουμε ότι ο πλούτος είναι κακός.

Θα ήθελα να σας πω ότι ο πλούτος καθ’ εαυτόν δεν είναι κακός. Εξαρτάται από τη χρήση που θα του κάνεις. Ο θείος Χρυσόστομος, μιλώντας γι’ αυτό το θέμα, λέγει: Εάν ο πλούτος είτε ο κακός, ού καν ημάς έδινε σ' αυτόν ο οποίος είχε τρακόσους δεκαοκτώ οικέφαση.

Δεν θα μας έβαζε, λέει, στους κόλπους του Αβραάμ, που είχε τριακοσίους δεκαοκτώ δούλους, εάν ο πλούτος ήτο κακός. Και εντούτοις, πολλοί έχουν τη γνώμη ότι ο πλούτος είναι κακός. Η απόκτησις αδίκως του πλούτου είναι κακό και η χρήσις του πλούτου είναι κακό.

Η γλώσσα που έχω μέσα στο στόμα μου, και εσείς τη δικιά σας, είναι κακό ή καλό;

Εάν μου πει κάποιος ότι είναι καλό, θα του πω: «Γιατί βλασφημείς τον Πατέρα σου και τον Θεό;» Εάν μου πει «είναι κακό», γιατί τότε λες τόσα καλά λόγια και βοηθείς τον κόσμο να πάει στον Θεό; Κατά συνέπεια, τι είναι; Ούτε καλό ούτε κακό.

Γίνεται κακιά η γλώσσα από την κακή χρήση και γίνεται καλή η γλώσσα από την καλή χρήση. Αυτό καθ’ εαυτό, αυτό το κρεατάκι που είναι εδώ πέρα μέσα, που λαλάει αυτή την ώρα, δεν είναι ούτε καλό ούτε κακό. Έτσι είναι και ο πλούτος.

Εμέθησε ο Νόεμ. Γιατί ήταν κακό το κρατή, γιατί πιε πολλοί. Γι' αυτό μέθομαι. Η κακή χρήση έκαμε. Δεν βλάπτει το κρασί, βλάπτει η κακή χρήση. Δεν βλάπτει ο πλούτος, βλάπτει η κακή χρήση. Πολλοί λοιπόν σύρουν το ανάθεμα εναντίον του πλούτου.

Και ξέρετε τις θεωρίες τις σημερινές που κυκλοφορούν. Εδώ στην Αθήνα ένας πατέρας, πολύ σώφρων άνθρωπος, είχε ένα γιο. Μόλις πήγε στο Πολυτεχνείο, έγινε την άλλη μέρα κομμουνιστής. Ρε παιδί μου εδώ, ρε παιδί μου εκεί, τίποτα. Καβγάς κάθε μέρα. Τρία χρόνια δεν φάγανε καθαρό ψωμί και αγαπημένο ψωμί.

Κάθε μέρα του έλεγε αυτός: ισότητα, γιατί να υπάρχουν πλούσιοι, γιατί να υπάρχει ιδιοκτησία κ.λπ., το κατεστημένο και τα συνηθισμένα. Κάποια μέρα λοιπόν, του λέει ο πατέας, λέει παιδί μου, του λέει έχεις δίκιο, του λέει. Σχόλασέ με, τη λέει, μου έστραγγες τόσα χρόνια από μού τώρα. Τώρα του λέει ανοίξε τα ματιά μου. Αυτό που λέτε εσύ, κομμουνισμός, κάτω, ίσα, όλοι, φτωχοί, όλοι. Θα ήθελα, του λέει, εγώ όμως διότι είμαι γέρος. Ξέρεις, του λέει, έχω τέσσερα πέντε ακίνητα. Σου πάνε στο μερβικό σου τα δύο. Τα άλλα είναι στα ρεφή σου και να κρατήσω κι εγώ κάτι με τη και η μάνα σου, ένα δωμάτιο, να μη μείνουμε έξω.

Λοιπόν, πάμε αύριο, θα κάνουμε χαρτιά. Θα τα πουλήσουμε τα δύο αυτά.

Όχι το ονομάσου χαρτιά, πουλήθετε κανείς τα χαρτιά. Θα τα πουλήσουμε, θα τα δώσουμε στο κόμμα αυτά. Θα τα διαθέσει, το κόμμα θα διαθέσει τις δυο πολυκατοικίες αυτές που έχουν τα ακίνητα. Θα τα διαθέσει το κόμμα.

Αλλιώς δεν γίνεται ισότητα, βλέπεις. Λοιπόν, εσύ θα υπογράψεις ότι δεν έχεις να λαμβάνεις τίποτα και θα δοθούν στο κόμμα. Δεν ήθελες;

«Τρελάθηκες;» του λέει. Ώστε των αλλωνών να μοιράσουμε, τα δικά μας να μη μοιράσουμε.

Λοποδίτης. Αντίχερα πω. Και τα δικά μας να μοιράσουμε. Αλλά πού. Ήταν, λέει, ο Χριστός κομμουνιστής. Ναι. Και η απόστα λέει είσαι κομμουνιστές. Και οι πρώτοι χριστιανοί λέει είσαι κομμουνιστές. Ναι, και τι κάνανε; Παίρνανε των αλλωνών και τρώγανε ή δίνανε τα δικά τους και τα μοιράζανε στους άλλους;

Όχι, να τα δώσουμε όλοι μαζί, αλλά δεν θα δίνουμε τα δικά μας.

Είμαστε ψεύτες, σε ένα βαθμό. Δεν κάνω πολιτική συζήτηση, απλώς το συζητώ τώρα λόγω του θέματος του χρήματος. Μέθηκε, αρχίσαν και βάζουν κατάστη Και αυτός χρειάζεται, και ο επιστήμων χρειάζεται, και ο χειρώναξ χρειάζεται, οι πάντες χρειάζονται.

Αν γίνουμε όλοι πλούσιοι, όλοι φτωχοί, θα πεθάνουμε όλοι, θα βρομίσουμε. Θα μου λες αύριο σου δίνω 5 χιλιάδες δραχμές να πας να σκάψεις. Σου δίνω 10, να πας να σκάψεις εσύ να τα βγάλεις, αλλιώς να ψοφήσεις και εσύ κι εγώ.

Αν μπορούσε να το καταλάβω άμα...

Λέει η κυρία δεν λογαριάζει κανένα. Δεν λογαριάζει, θα αρρωστείς και θα βρωμείς. Δεν θα είσαι ούτε νοσοκόμμα ούτε πλήστρο τυπός, θα βρω μίση. Αν μπορούσαμε να το καταλάβουμε πως τα έχει φτιάξει αυτός αγαθός Θεός, κοιτάξτε το χέρι μου, τα στόκα μας και πρόσεξε, ανώμιο δεν είναι, άλλο τάχος, άλλο μακρός, για κοιτάξτε το όμως τι φτιάχνει, σε έφτιαξε τους ανθρώπους ανώμιους να συγκληρώνει ένας τον Άννα, λέει ρίχνει την κατάρα, κάνε καλή χρήση, γι' αυτό στάθηκε ο Χριστός και του είπε βέβαια στα δικά του, λέει ευχοπότερον Λέει, Κάμιλος, Διατριμαλιάδος, Ραφίδος, Παρά Πλούσιος εις τη Βασιλεία των Ουρανών.

Δεν του είπε αδύνατον, δυσκόλωση τα χρήματα έχοντες, λέει, οι Σελέσσοντες. Μπορεί ευκολότερα μια κάμηλος, ένα παλαμάρι, αυτά τα χοντρά που έχουν στη θάλασσα και δένουν τα καράβια, να περάσει μέσα σε μια σακοράφα, παρά να περάσει πλούσιος στη Βασιλεία των Ουρανών.

Πώς μπορεί ένα παλαμάρι χοντρό να περάσει μέσα σε μια σακοράφα; Αν το ξεφτίσεις, άμα το ξεφτίσεις, χωράει να περάσει, δεν είναι; Άμα τη χοντρή κλώση την κάνει, ε, διαιρείται σε κλωστή και περνάει. Αυτό είναι. Ξέφτισε λοιπόν τον πλούτο σου. Βοήθησε τον ορφανό, βοήθησε τον άρρωστο, βοήθησε τη χήρα, βοήθησε το καλό έργο που γίνεται στη γειτονιά σου, μια προσπάθεια και λοιπά, και τότε θα περάσετε εσείς στη Βασιλεία των Ουρανών.

Αυτά είναι εκείνα τα οποία συζητούνται. Και ξέρετε τι αποτέλεσμα είχε αυτό που είπε ο Χριστός τότε με τον άνθρωπο; Κάποτε βρέθηκε στην εκκλησία ο Μέγας Αντώνιος, αυτός που έβαλε τον διάβολο στο μπουκάλι, εκεί που μας βάζει ο διάβολος εμάς, και άκουσε αυτό το Ευαγγέλιο της ερχομένης Κυριακής.

Και όταν βγήκε, λέει, για δες τον κουτό, άκουσε τι λέει, να μην του μείνει τίποτα. «Εγώ», λέει, «θα πάω να δώσω τα δικά μου και θα πάω», λέει, «στη σκήτη μου». Και έφυγε, πήγε, τα πούλησε, τακτοποίησε την αδελφή του και έφυγε και έγινε ο Μέγας Αντώνιος.

Από αυτή την παραβολή, από αυτό το κομμάτι που άκουσε στην εκκλησία. Δεν είναι τυχαία τοποθετημένα αυτά, διά Πνεύματος Αγίου, στα αναγνωσμένα κομμάτια της Καινής Διαθήκης για κάθε Κυριακή και για κάθε εορτή.

Να μπορούσε ο άνθρωπος να το βάλει μέσα του και να το ζήσει, θα έβλεπε πολλά πράγματα, ό,τι τον διδάσκουν. Άρα, λέει το Ευαγγέλιο ο παπάς, έφυγες. Ε, τι θα κάνεις από το Ευαγγέλιο; Τι θα ακούσεις, τι θα πεις; Αυτό είναι το θέμα.

Αυτά, αγαπητοί μου, απορρέουν εν συνόψει από την υπόθεση αυτή της ερχομένης Κυριακής. Η Βασιλεία των Ουρανών κληρονομείται. Τα έργα τα δικά μας δεν μας σώζουν, αν δεν υπάρχει και η οργανική και η μυστηριακή ζωή διά της Εκκλησίας.

Και μην πλανώμεθα. Ο Χριστός είναι αγαθός και θα αποδώσει στον καθένα εκείνη την ημέρα, κατά αναλογία που εσκέφθη, που έπραξε, που πίστευσε. Διότι εφαρμόζεται πάντοτε εκείνο που λέγει, γέννητο Κύριε το ελαιόσου έφημα, καθάφερη πίστα μενετησέ Εύχομαι για Ιωάννου Ιερουσαλή, η Βασιλεία των Ουρανών να πληρονομηθεί και από εμάς και από όλο τον κόσμο. Αμήν