Ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Ἰωάννου 21

Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.

And to the angel of the church in Philadelphia write: These things says the Holy One, the True One, the One who has the Key of David, who opens and no one will shut, and who shuts and no one will open. I know your works. Behold, I have set before you an open door, which no one is able to shut, because you have a little strength, and you have kept my word and have not denied my name. Behold, I will give some from the synagogue of Satan, those who say they are Jews and are not, but lie. Behold, I will make them come and bow down before your feet, and they will know that I have loved you.

Because you have kept the word of my patient endurance, I too will keep you safe from the hour of trial that is about to come upon the whole inhabited world, to test those who dwell upon the earth. I am coming quickly. Hold fast to what you have, so that no one may take your crown. The one who conquers, I will make him a pillar in the temple of my God, and he will never go out of it again. And I will write upon him the name of my God, and the name of the city of my God, the new Jerusalem, which comes down out of heaven from my God, and my own new name. Whoever has an ear, let him hear what the Spirit is saying to the churches. To the angel of the church in Philadelphia, write.

This is the sixth letter, my beloved, addressed to the angel-bishop of the church of Philadelphia, which lay to the southeast of Sardis. The city of Philadelphia was built by Attalus the Second, called Philadelphus, who was also king of Pergamon.

Under Tiberius the city was renamed Neocaesarea, and under Vespasian it took on the additional name Flavia, that is, Flavia Neocaesarea. The letter bears two similarities to the letter addressed to the bishop of Smyrna.

The first is that it contains no blame, no accusation, no rebuke whatsoever. It is a letter filled with nothing but praise. And the second similarity is that the Jews are condemned, just as they were there in the letter to Smyrna, as a synagogue of Satan, a center of hatred toward the Christians.

These things says the Holy One, the True One, the One who has the Key of David, who opens and no one will shut, and who shuts and no one will open. This is the preamble of the letter. He who is holy and true says the following. He who has the Key of David. He who opens, and no one can shut. And he who shuts, and no one can open.

The preamble of the letter, my beloved, corresponds to the conditions of life of the church of Philadelphia described in the body of the letter, as we shall see in what follows. But let us look, with a brief analysis, at the preamble of the letter as well.

These things says the Holy One, the True One. These are divine names, holy and true, which are now bestowed upon Christ. In the Old Testament, only God is called holy, only God. And consequently Jesus Christ, who in the New Testament is called holy, is Yahweh, is the Lord, is the God of the Old Testament.

Oh, if only at some point we had grasped this, or at least if the heretical millenarians had grasped this, that the Yahweh of the Old Testament is Jesus Christ, whom they blasphemously call a creature of God, the Holy One and the True One.

Likewise true, a divine name, is applied to God; but here, when it says true, it does not mean the truth-telling one, the one who speaks the truth. Rather it means the genuine one, the real God, what we call the true God, that is, the real God, not the God who speaks the truth, but the real God.

Therefore, Jesus Christ is truly God, He is true God. Of course, the Jehovah's Witnesses say again, and where do you see this written? Why, throughout all of Holy Scripture, throughout the whole of it. But then how do you interpret it, you heretical gentlemen?

The prophet Isaiah says, in chapter 65, verse 16. As you understand, I am helping you gather apologetic material, so that you may know how to ground not only yourselves, but also those around you when you have to face heretical positions.

So the prophet Isaiah says: "He who blesses himself on the earth shall bless himself by the true God, and those who swear on the earth shall swear by the true God." So then, the true God is Yahweh. And Jesus Christ is called the Holy One, the True One. If you ask me who Jesus Christ is, who else could He be but the Yahweh of the Old Testament, the Lord of the Old Testament?

And as an ancient commentator writes on this very point in the Book of Revelation, concerning Jesus Christ: "Holy and True, being so not by participation but by essence, He Himself is God the Word." In other words, that He is Holy and True not by participation. Think of a piece of iron that is not itself a magnet: when it comes near a magnet, inside the magnetic field, that iron takes on a magnetic property, it acquires it by participation. But no, when it says the Holy One, the True One, it is not by participation.

Rather, He is Holy and True in essence; that is, Jesus Christ is Himself the Word, the Logos. And as a further extension of the word, of the designation 'true,' we could also say that He is the faithful one, the trustworthy one, the one faithful to His promises as God, as may indeed be gathered from what follows.

So as God, I am the Holy One and the True One, and as man, in His human nature, I am the One who has the key of David, the one who holds the key of David. Look then: within a single designation, within a single phrase, the Theanthropic nature of Jesus Christ is contained. What we have said refers to the divine nature. Now to the human nature: thus says the Holy One, the True One, the One who has the key of David. The first two refer to the divine nature; the third, the last, to the human nature. For indeed, when it speaks of His holding the key of David, this cannot refer to the divine nature, but to the human. And do not forget, my beloved, I have stressed it, I stress it now, and as long as I live may God help me to keep stressing it. Who is Jesus Christ? The God-Man. Not God only, nor man only.

If you accept the divine nature and deny the human, which of course He assumed in time, then you deny your own salvation. If you accept only the human nature and do not accept the divine nature, then you have torpedoed your own salvation.

Your salvation is secured only if you accept the person of Jesus Christ as the God who became man, the God-Man. Perfect God and perfect man. It remains, then, that Jesus holds the key of David, the key of David.

The key, as you know, is always the symbol of authority. And so the key of David is the Messianic authority. Indeed the prophet Isaiah, in chapter 22, verse 22, tells us the following: And I will give the glory of David to Him, and He shall rule, and no one shall speak against Him; and I will place the key of the house of David upon His shoulder, upon His shoulder I will give him the key of David, the authority of the royal house, or his Messianic dignity, according to the human nature.

Remember, please, what the Archangel Gabriel said to the Most Holy Theotokos, that He would be a descendant of David, a descendant of David, the one she would bear, according to the human nature. And He shall open, He holds the key, and He shall open, and no one shall shut, and He shall shut, and no one shall open. He shall shut, and no one shall be able to open. He opens, and no one shall be able to shut. This has very, very great significance and value, and you will see that it bears on the content of the letter. That is why the preamble is nothing other than a reflection of the content of the letter. That is, the meaning of the whole passage, of the preamble, is the following:

I am the Holy and True God who, having become man, hold all authority over history. This is what the whole passage means: 'These things says the Holy and True, the One who holds the key of David.' All the preambles of the letters we have examined so far, all of them, if they were to be written out and analysed, would give us a wondrous and most theological picture of the Theanthropic nature of our Lord Jesus Christ.

And now he comes to the main subject of the letter: 'I know your works' — I know your works, a sentence repeated again and again in every letter, which reveals the Lord who beholds all things. Christ knows everything. Christ knows everything. Both the things done openly and the things done in secret, both what stands in the light of public view and what is carried out and plotted in dark places. He knows it all. If only we truly knew this, if we had already made it our watchword, that Christ knows everything.

And if often things seem to be going badly indeed, and even to drag on and on, let us not be discouraged. Christ knows everything. As I have told you before, and I will say it again, this is the image of the sleeping Lord in the little boat that is sailing on the lake of Gennesaret.

The Lord is asleep, a wind rose up, great waves were stirred up on the surface of the lake, the disciples are terrified, the Lord is asleep, they wake him and cry out, 'Lord, we are perishing, we are lost!' Where was the Lord? Did he not know that a storm was breaking on the lake? The Lord is sleeping, in quotation marks, sleeping; it seems that he does not answer, it seems that he is indeed absent. The Lord is present, and he will know everything.

"I have set before you an open door, which no one is able to shut." Because he is about to move into the main subject, which has to do with a door that opens, this is why he said: I am the one who holds the key of David, so that when I open, no one shuts, and when I shut, no one opens, as the prophet Isaiah notes. It is as if he were saying: go back to the old wording of the prophecy and see, do not be afraid; behold, "I have given," I have set before you an opened door, which no one is able to shut.

What is this open door? Note this: the word 'opened' here means continually opened, and the grammatical form makes this clear, continually opened, this door is permanently open. What then is this door which he gives to the bishop of the Church of Philadelphia, and which no one can shut as long as the Lord keeps it open?

It is unhindered mission to those outside, missionary outreach that nothing can obstruct. This is the open door.

It is striking that missionary activity is portrayed here as an open door. The image of the open door, which expresses or depicts mission, is not accidental. A little further on, when the seven letters that the Lord sends have been completed in the three chapters, the fourth chapter begins with a similar image: 'And behold, a door opened in heaven.'

So the Evangelist John will say, with only this difference: that the opened door in heaven there has a different meaning. And here the open door in the Church of Philadelphia has a different meaning. There it means that a person can see, whereas before he could not; he can see the divine Mysteries, the Mysteries of the Kingdom of God.

That is what the open door means; here it signifies something else. The Apostle Paul often uses the image of an open door in his epistles or in the Acts of the Apostle. I will cite only one for you, when he writes in his First Epistle to the Corinthians, chapter 16, verses 8 to 9, the following.

I will remain in Ephesus, he writes in his letter, I will stay in Ephesus until Pentecost. He had stayed there in Ephesus for about three years. For a great and effective door has opened for me, and the adversaries are many. In other words, I have work to do, that is why I am staying three years, I have work to do, and those who oppose the preaching of the Gospel are many.

Many of them, and I have work to do. This is what he wants to say to the Corinthians. So this shows that faith in Christ, the door that opens, pay attention, is a matter fenced off in one place, and it is in an environment completely foreign to it. At one moment a door opens, you understand, the Church in one place, in one environment.

The Church is walled in, and suddenly a door opens. The purpose of this door that opens is for the faith to be made known to whatever is outside the door, and that information about what is inside will go out through the door.

An enclosure, and it has a door. So whatever is outside, the outside space, will learn what exists inside the Church. And consequently, when the outside space learns what is inside the Church, through the door, then the outside space will itself become Church.

And so the enclosure of the faith will grow. We will pull up the stakes of the fence, to use this expression, we will move them further out, because it has grown larger now, because by opening the door and going out, those who are inside spoke about the faith, drew in the people who were outside, and brought them inside. What does it mean that they brought them inside? The Church was enlarged, its enclosure was enlarged. This enlargement does not mean that the boundaries ceased to exist.

There is still a boundary, but it is wider, and there is still the door. Neither should the boundary be missing, nor must it ever be missing, nor should the door ever be missing. Why? Because the entrance of those who are outside, beyond the door, will take place inside under certain conditions. And what are these conditions?

The condition is that there must be no equalization between inside and outside. Because if there is an equalization of inside and outside, it means that the Church has then frozen over. As a more recent commentator very aptly put it with the following example.

The Church is a cauldron with water boiling inside it. It is the warmth of the faithful of the Church. But suddenly a great quantity of cold water is poured in, the boiling stops, and afterwards it is impossible for the heat to rise again and create a boil once more.

This is what happened when the Church became free and there began to be no strictness at the entrance of those from outside. With the strictness of catechism they used to enter inside. Because the Church became free, many entered into the Church with a certain laxity.

From that time the fervor cooled, that zeal of the Christians. Why? Because many entered into the Church who had no zeal. They came in without catechism, they came in uninstructed, without knowledge, and the result was that an equalization was created between outside and inside, that is, a freezing, that is, an equalization of faith and unbelief. May it never be, far from it! At this moment are all Greeks baptized, are all people faithful? Are they all faithful? No, they are not. Why? Because the enclosures were opened up.

Not to say something stronger, the stakes of the fence were practically pulled up and the ground was leveled. But let me not say it; let me leave it there. Simply, a great widening took place, those from outside came in, and as a result the temperature of faith and the fervor of the faithful dropped. Frightening, isn't it? Pay attention to this; it is frightening.

The image of the door, which remains open, depicts in the most vivid way the missionary state of the Church. It has been rightly said: a Church without mission is a Church without apostleship. The purpose of mission is the continual renewal of the number of the Church's members, with the goal of bringing the whole world into the Church, and also the continual formation, the continual formation, of the members of the Church.

Suppose, my children, that at some point you attended catechism at the catechetical school, or at school in general. That is not enough. You cannot say, 'I learned all of that back at the catechetical school, and so I no longer have any need of it.'

This formation, this spiritual formation, is an ongoing work of the Church, and all the faithful, until death, must be continually cultivated and prepared for the Kingdom of God. Therefore, we always have two works, two directions. Whom shall we bring in from outside the door, to draw them to the faith, and how shall we cultivate those who are already inside the fold, inside the Church.

Therefore, we have here two situations, two missionary tasks. Indeed, one could give them these names: internal mission and external mission. That expression is not very accurate. There is a more proper one: we speak of mission (Ierapostoli) for what concerns those outside, and pastoral care (Poimantiki) for what concerns those inside. At this moment I am not doing mission with you, but pastoral care; whereas, by contrast, if we were to go to unbaptized people, in foreign lands, to people who have no knowledge of God, there we would be doing mission. Even so, whether we say pastoral care or mission, in essence these terms coincide.

We simply call them by different names to make a certain distinction. The Apostle Paul says, in Acts 15:36: «And after some days Paul said to Barnabas, Let us go back now and visit our brothers in every city where we proclaimed the word of the Lord, and see how they are doing.» Let us go and see, there where we did our missionary work, let us go and see how the churches there are doing, are they well?

Are they rightly dividing the word of truth, are they standing firm, are they progressing? But when they would go a second time, this should properly be characterized as a pastoral work. Nevertheless, in our terminology we call it the Second Apostolic Journey of the Apostle Paul.

Therefore, whether we say pastoral care or mission, in reality these coincide, with only a slight distinction, as I told you. But both because the members of the Church militant are transplanted, through death, into the Church triumphant, they die, they depart from the present life, they are formed, prepared, and depart, and also because of the need to evangelize new souls, mission becomes a most necessary matter for our Church.

We were saying that mission is a commandment of our Lord himself, and indeed it is his last commandment. The Gospel according to Matthew writes: Go and make disciples of all nations, baptizing them in the name of the Father and of the Son and of the Holy Spirit, teaching them to observe, teaching them.

You shall teach them to observe, to keep, all things whatsoever I have commanded you. And what will you do, the Lord says, you shall be witnesses, you shall become my witnesses; you shall bear witness of me to the world, both in Jerusalem and in all Judea.

I am a mute, tongue-tied man, and there is no luck for me; I have no luck. Pay attention: the commandments are not ten; they are very many. If you open the New Testament, from the first page to the last you will find commandments everywhere.

When the Lord says, or rather, when the Apostle Paul says, because this is a special case, 'Rejoice, and again I say, rejoice,' that is, have joy, what would you say? That this is optional, that, in other words, if I want, I have joy, and if I do not want, I do not?

It is a commandment, a commandment to have joy, it is a commandment. You must be a joyful Christian. If you are not a joyful Christian, it means you have not known what it means to be a Christian, you have not known what it means to be a saved person, you have not known what it means that God will grant you the privilege of being adopted by him, of becoming his child by grace, and of being given blessedness.

If, then, I have all these things and the great hope of the Kingdom of God, can I be a sorrowful person? What does the Apostle Paul say? Does the Apostle Paul not say, 'rejoicing in hope'? Just from knowing the hope of the Kingdom of God, you should be flying with joy. He does not say 'rejoicing in faith,' he says 'in hope,' because when I have an object, excuse me, when they tell me they will give me an object, I believe it, but to rejoice over the object I will receive, that is no longer faith, it is hope. And hope is bound up with joy. Hope is a virtue, joy is a virtue; joy is a fruit of the Holy Spirit.

Would you ever have imagined, then, that this is a commandment? Would you have imagined, much more, my beloved, that mission work is a commandment? And a multitude of other things, a multitude of other things that we cannot grasp could possibly be commandments.

This is why there is this drying up, this withering in our religious education: people look at the Ten Commandments, and if only they would at least look at them rightly. Because if they looked at them rightly, then, on Monday, yes, I tell you, tomorrow, Monday, God willing, I will especially ask all the young men and the men to come, we will examine the commandment 'You shall not commit adultery.' Two words, and you have no idea what riches and what vast extent there is in this subject. If for your own good you come tomorrow, from eight to nine questions, from nine to ten the talk, at Saint Stylianos, may you come in such numbers that the church cannot hold us, that they tear down the walls, that the crowd spills out from the church, come, but only men, not the women, only men. Not that we do not welcome the women; the church has no room. And here, how many do we already take in? The church has no room, that is the reason.

So, if we looked at the commandments rightly, if we truly looked at them rightly, then there would be no objection, my beloved, no objection that one could indeed go deep, but we do not go deep, we look at them on the surface. What, 'you shall not commit adultery'? Ah, I did not commit adultery, and the story is finished. Never mind if he threshed about in fornication, because that is another word, that is not adultery; never mind if he threshed about in things of perversion and I do not know what else; never mind if your eyes have threshed about, I do not know where and how, and in what pastures your eyes and your desire and your heart are grazing.

And you say, 'That is not adultery.' Ah, my beloved, if only we could know, if only we could. So be it; that is the reason, dear sir, you are speaking, that is why we should be awakened. So, I return to my point. The commandment of mission was given to the first ones, when he said, 'Go therefore and make disciples of all nations.'

We do not see anything that says 'I command you'; simply, 'go.' It is a commandment, it is a commandment to the Eleven. And after the departure from this life of the Eleven, or of the Twelve if you will, or of the disciples further on, would the commandment slacken? Would the commandment slacken, then? Is the commandment of mission a commandment of a seasonal, circumstantial character? Certainly not, my beloved.

Quite simply, the commandment is given to all the faithful without exception, just like love. This is what I want you to notice: in the first stage it becomes a commandment, when he says, 'You shall love the Lord your God,' what is this? It is a commandment. When he says, 'You shall love your neighbor,' what is this? A commandment. Now think about it, for a husband to say to his wife, 'I command you to love me,' what would she say to that? 'Is it a matter of commandment for me to love you, or a matter of nature? Create the conditions for me to love you. You command me to love you?' It seems strange, then, my beloved, that God gives us a commandment, a commandment to love; strange. Well, this is the first stage. From the moment you receive the commandment to love,

After that, you will not stay there; you will move on to the second stage. It will become a need for you to love. The same is true of mission. From the moment you receive the commandment and begin to love God, you no longer need Christ to give you the commandment. It will become a need for you to do mission work. Listen to how the Apostle Paul puts this.

First Thessalonians 2:8: 'So, being affectionately desirous of you' — that is, with such warm love — 'we were well pleased to impart to you not only the Gospel of God, but also our own souls, because you had become dear to us.'

He says: we take it as a point of honor, and we have warm love, not just to bring you the Gospel because we received a commandment from Christ to evangelize you, no, but together with the Gospel we give you our hearts as well, our very heart.

What does this mean? It means that what began as a commandment has now become conscience; it has become conscience. When you offer the Word of God steeped in your heart, steeped in love, continuously. Listen carefully: as soon as you are a believer, you are at once an apostle.

You could say it this way: the moment you became a believer, at that same moment you become an apostle as well, at that same moment. As soon as a believer, an apostle. There is the criterion: if you are not an apostle, you are not a believer. If you are an apostle, you are a believer; it means the faith burns within you. The faith is not for you a merely private matter; it is something you want to tell to the other person as well. You feel the need. Many times, my dear ones, I find myself — I do not know whether anyone is listening to me now, or whether more than one person is present — I take a taxi to go to the 303 every Monday morning, to make it there in time for the class and so on, and there are times when I always have something in my bag, a leaflet to give to the driver, to strike up conversation with him: how are your children, do you have children, have you set your children on the path of God, do you go to church? 'No, Father, I do not go to church.' Well, listen: on Sunday morning

Around ten o'clock, when church lets out, go and start driving your taxi, and you'll see how much work God will give you, and the money will come to your home over and above what you need. Try it. I've done the same thing myself. I feel the need to say it. There are times when I don't know, I don't want to open my mouth, or the radio is playing, or the driver isn't in the mood to listen, do as you please up there, and I feel it gnawing at me inside. I feel that I got in, the whole ride is only ten minutes, and the ten minutes have passed, and I'm filled with remorse, because I didn't say a single word to this man, to this driver.

That is how it should be with what we carry inside us; I keep telling you this again and again. Take the heretics as your example. Don't you see them? The moment they sit down beside you, what do they do? They open their mouths and start to speak. Is it not a shame for us, is it not a disgrace? That we, who hold the truth, should not speak it to our brothers, should not help our brothers.

You see, then, that the commandment, 'Go and make disciples of all nations,' is not for the eleven disciples; it is for all believers, of every age and every era. And I told you: as soon as a believer, an apostle. The moment one becomes a believer, at the same time one becomes an apostle.

Yet mission does not mean only that I go off to another place — you might frame it that way — to preach Christ to unknown people. My dear ones, listen, the person next to us, our neighbor, is waiting for the missionary-minded believer to lead him to Christ, even if our neighbor is a baptized person.

You see him sad, you see him in mourning, you see him in some state, I do not know what — open your mouth, say a couple of words. Of course, you will tell me, we need to know some skill. Let me tell you, there is a saying: necessity contrives skills. I would put it with one modification: love contrives skills. Saint Augustine says: love, and do what you will.

If you truly love, if you love God and do not want to harm Him or His glory, nor your neighbor, then through your love you will become wise in method, or in methods. You will become wise. You will discover the methods. You do not need to be lettered or learned. You will discover the methods of how to speak fittingly. What would prompt you to speak fittingly? Love.

If you love and do not want to cause harm, you will speak rightly. And so, my beloved, if we have believed in Christ, we too are sent ones of Christ. A sent one at every moment, I repeat, at every moment, in every place, in every time. You cannot say, I said it and I did my duty.

How many times have I not finished paying off this debt; unfortunately I sometimes say this myself. I say to the children at 303 Piraeus Street, who often weary me, the children with their questions, and now of course I do not have many listeners on 303 Piraeus Street, I say it to justify myself. I say, children, you understand, a debt brings me here, and sometimes it comes to me to say, I will not go again, I cannot, I cannot. I cannot say that I have paid off the debt, that I have done my duty, when, let us say, they are not paying attention.

I cannot, I cannot. I will suffer what the prophet Jeremiah suffered. Do you know what he suffered? I am reading the first chapter of his prophecy, of his book. God told him to undertake a mission, to go out and prophesy.

And he says, Lord, I cannot, I am young. Listen, I am young, unripe, I cannot. And fire fell upon the bones of Jeremiah, fire. His bones began to crackle, and he began to ask many things. And he could not be still; he began to speak, and his bones ceased to crackle and to burn. That is how it is. We cannot say, I have done my duty, I have paid the debt. Tell me, does love ever finish paying?

If love is never paid off, neither is the missionary work paid off. And we cannot speak of duty. The Apostle, forgive me, the motive of missionary work is not duty, but love. Owe no man anything, says the Apostle Paul. Listen, owe no account to anyone. Not financial accounts, nothing; let us be quick to pay our debts, beloved.

Listen: don't be in debt. As far as you can, don't owe anything; as much as you can, stretch out your hands and your feet, but don't run up debts, and don't get into the habit of owing. And if we ever do owe something, let us run quickly to pay it off. Listen, let us run quickly to settle it; don't take advantage of it, don't borrow money from someone else and then never give it back. Watch out for that sin, it is a terrible thing. And yet, he says, you shall owe no account to anyone except one, the account of love. Owe no one anything, except to love one another. Listen: owe nothing to anyone, only one debt, to love all people. Love alone remains unpaid, and therefore missionary work too remains unpaid; the believer must come to realize that it has a dimension,

always unpaid, this debt of missionary work. No special qualifications are needed. Do you want to hear more? Only three things are needed: faith, love, and the knowledge of God. Faith, love, and the knowledge of God. You don't need eloquence, nor some vast patchwork of learning and wisdom, nor special diplomas, nor any other qualifications.

A flame in your heart; you believe in God, you love Him, you know God, you have experience of God, begin to speak. What you will say will reach hearts, because it is the fruit of faith, of love, and of the knowledge of God. Even more surprising, material things are not needed either. Today, you know, when we speak about missionary work, we always speak about money: do we have money? My beloved, material things, money, are not needed.

The Ascension,

They had pensions, they had travels, they had money, they had credit, they had subsidies? What did the Apostles have? What did the Apostles have? At bottom, not even material possessions. The Apostle Paul writes: through glory and dishonor, through evil report and good report; as deceivers, and yet true; as unknown, and yet well known; as dying, and behold, we live; as chastened, and yet not killed; as sorrowful, yet always rejoicing; as poor, yet making many rich; as having nothing, and yet possessing all things. Second Corinthians 6, 8. It is also striking that, addressing the Bishop of Philadelphia, the Lord reminds him and says: you have little power, and you have kept my word, and you have not denied my name. What is this little power?

It is possible, first of all, that it refers to the small number of the faithful in the church of Philadelphia, because of the obscurity of the church in terms of outward appearance; or to the modesty of the financial means of the church of Philadelphia; or to the outward qualifications and advantages of the bishop, such as physical endurance, such as eloquence; or rather to all of these together.

To all these things. You saw that: you have a little power, and you have kept my word, and have not denied my name. Which word? That you held firm in the missionary work. I opened a door for you; you held to it, and you did not deny my name, but you teach it, you preach it, you confess it.

Perhaps these things were sought precisely so: a little power according to the world, so that the successes of the preaching of Christ would not be successes according to the world, like knowledge or rhetoric and so on, but rather success according to Christ.

The Apostle Paul says, "Even though I am unskilled in speech." Saint John Chrysostom explains this: Paul was a plain man, unpolished in speech, untrained in the art of words. He writes to the Corinthians: "And when I came to you, brothers, I did not come with any superiority of eloquence. In weakness, in fear, and in much trembling I was among you, and my message and my preaching were not in persuasive words of human wisdom, but in the demonstration of the Spirit and of power."

We should also note that opportunities are given by God alone. "Behold, I have set before you an open door." I have given you an open door. You did not open it; I opened the door, says the Lord. All we have to do is discover these opportunities and make the most of them.

If, moreover, in our missionary work difficulties arise, and they certainly will arise, this is a mark of genuineness; for the missionary work to present difficulties. We must not forget that no one is able to shut it, the Lord said so; no one can shut the door. Difficulties, difficulties, but no one can shut the door, because Christ is the one who holds the Key of David.

And if the sheer weight of evil still presses on the believer's heart, as it does in our own day, an age of unbelief and ignorance, he has only to consider what happened to the Apostle Paul when he came to Corinth and was appalled at its corruption, back then, in the moral climate of the first century.

He was terrified — this was the year 51 — he was terrified by the corruption of that land and by that city of harlotry, and he keeps saying, oh, I must get away, I must get away, I must get away. And the Lord appears and says to Paul, in Acts 18:10, "Do not be afraid, but speak and do not keep silent, for I have many people in this city." And so the Apostle Paul stayed for eighteen months, preaching Christ in Corinth.

Likewise the Prophet Elijah, my beloved, complained that he had been left utterly alone, while a great multitude of people, six hundred thousand men, had not bent the knee to Baal and remained faithful to the true God. Never, then, must discouragement take hold of our soul. Perhaps someone will say: wasted effort, wasted effort; look, I said something, and now you see what he is doing.

I could tell you many personal stories. But I will limit myself to what John Chrysostom says. Perhaps you will say to me, he says, that the man who was listening to your sermon yesterday is now this evening at the tavern across the way, drinking wine. And what have you accomplished? I will answer you: yes, he is at the tavern and he is drinking wine, but he is not drinking it the way he would have drunk it had he not heard my sermon.

What does this mean? It means that he drinks the wine, but my words are also gnawing at him. The things I told him are tormenting him, and those things can bear fruit. And so, my beloved, in a place and at a time we never expected, we can see the result of our labour.

I told you, I would have many stories to recount, but time does not allow it. But let us not forget that, if we do not reap, we were not sent to reap; we were sent to sow. The missionary does not reap; God reaps. We are the ones who will sow, we are the ones who will speak, and God will do the rest.

God will reap on the day of judgment; that is his concern, not ours. Finally, in times of adversity, we must accept the Lord's assurance which he speaks to the Apostle Paul: do not fear, for I am with you. He had said this when Paul was in Jerusalem: do not be afraid, I am with you. And so, my beloved, if we love the Lord and believe deeply in him, we will be the first to move and undertake missionary work, before the Lord even has time to tell us, go there and say this and that. Why? Because we will have been spurred on by the noble striving that comes from our love for Christ.

The one who loves is also full of noble striving, full of holy zeal. And so, spurred on by this love, we will hasten to speak about Christ, to preach him everywhere: in our home, on the street, on the bus, at work, in the countryside, everywhere, in season and out of season.

Our missionary work will be the finest expression of our love for him and for the Church.

Και το Αγγέλο της Εν Φιλαδελφία Εκκλησίας γράψον τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινός, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυίδ, ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει· οἶδά σου τὰ ἔργα, ἰδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἀνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν· ὅτι μικρὰν ἔχεις δύναμιν, καὶ ἐτήρησάς μου τὸν λόγον καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά μου. Ἰδοὺ διδωμι ἐκ τῆς συναγωγῆς τοῦ Σατανᾶ τῶν λεγόντων ἑαυτοὺς Ἰουδαίους εἶναι, καὶ οὐκ εἰσίν, ἀλλὰ ψεύδονται· ἰδοὺ ποιήσω αὐτοὺς ἵνα ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιον τῶν ποδῶν σου, καὶ γνῶσιν ὅτι ἐγὼ ἠγάπησά σε.

Ὅτι ἐτήρησας τὸν λόγον τῆς ὑπομονῆς μου, κἀγώ σε τηρήσω ἐκ τῆς ὥρας τοῦ πειρασμοῦ, τῆς μελλούσης ἔρχεσθαι ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ὅλης, πειράσαι τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. Ἔρχομαι ταχύ· κράτει ὃ ἔχεις, ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν στέφανόν σου. Ὁ νικῶν, ποιήσω αὐτὸν στῦλον ἐν τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ μου, καὶ ἔξω οὐ μὴ ἐξέλθῃ ἔτι, καὶ γράψω ἐπ' αὐτὸν τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ μου, καὶ τὸ ὄνομα τῆς πόλεως τοῦ Θεοῦ μου, τῆς καινῆς Ἱερουσαλήμ, ἣ καταβαίνει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ Θεοῦ μου, καὶ τὸ ὄνομά μου τὸ καινόν. Ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. Τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Φιλαδελφείᾳ ἐκκλησίας γράψον.

Είναι η έκτη επιστολή, αγαπητοί μου, που αποτείνεται προς τον άγγελο επίσκοπο της Εκκλησίας της Φιλαδελφίας, η οποία Φιλαδελφία έκειτο νοτιοανατολικά των Σάρδεων. Η πόλις της Φιλαδελφίας, η κτισθείσα υπό του Αττάλου του Δευτέρου, του Φιλαδέλφου, του και βασιλέως της Περγάμου.

Επί Τιβερίου ονομάζεται η πόλις Νεοκαισάρεια και επί Ουεσπασιανού επήρε και την επιπλέον προσωνυμίαν Φλαβία, δηλαδή Φλαβία Νεοκαισάρεια. Η επιστολή έχει δύο ομοιότητες προς την επιστολή προς τον επίσκοπο της Σμύρνης.

Η πρώτη, ότι λείπει τελείως κάθε ψόγος, κάθε κατηγορία, κάθε επίπληξη. Είναι επιστολή μόνο γεμάτη από επαίνους. και η δευτέρα ομοιότης, ότι κατακρίνονται οι Ιουδαίοι, όπως και εκεί στην επιστολή της Σμύρνης, ως συναγωγή του Σατανά, ένα κέντρο μίσους προς τους Χριστιανούς.

Τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινός, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν τοῦ Δαυίδ, ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ ὁ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίξει. Είναι το προοίμιον της επιστολής. Θα εξής λέγει εκείνος ο οποίος είναι άγιος και αληθινός. Αυτός που έχει το κλειδί του Δαβίδ. Αυτός που ανοίγει και κανένας δεν μπορεί να κλείσει. Και αυτός που κλείνει και κανένας δεν μπορεί να ανοίξει.

Το προοίμιον, αγαπητοί μου, της επιστολής είναι ανάλογον με τας περιγραφομένας συνθήκας ζωής της Εκκλησίας της Φιλαδελφίας που αναφέρεται στο περιεχόμενο της επιστολής, όπως θα το δούμε στη συνέχεια. Αλλά ας δούμε όμως με μια σύντομη ανάλυση και το προοίμιον της επιστολής.

Τα δεν λέγει ο Άγιος ο Αληθινός Είναι θείες προσωνυμίες, άγιος και αληθινός, που απονέμονται τώρα εις τον Χριστό. Άγιος χαρακτηρίζεται εις την Παλαιάν Διαθήκην μόνον ο Θεός, μόνον ο Θεός. Και συνεπώς ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος αποκαλείται άγιος εις την Καινήν Διαθήκην, είναι ο Γιαχβέ, είναι ο Κύριος, είναι ο Θεός της Παλαιάς Διαθήκης.

Ω, κάποτε αυτό να το είχαμε αντιληφθεί, ή τουλάχιστον, να το είχαν αντιληφθεί αυτό οι αιρετικοί χιλιαστές, να το είχαν αντιληφθεί, ότι ο Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης είναι ο Ιησούς Χριστός, τον οποίον βλασφήμως αποκαλούν κτίσμα του Θεού, ο άγιος και ο αληθινός.

Ομοίως αληθινός, θεία προσωνυμία, αναφέρεται εις τον Θεόν, αλλά δεν σημαίνει εδώ, όταν λέγει αληθινός, τον φιλαλήθη, εκείνον ο οποίος λέει την αλήθεια, αλλά εννοεί τον γνήσιον, εννοεί τον πραγματικόν Θεόν, αυτό που λέμε ο αληθινός Θεός, δηλαδή ο πραγματικός Θεός, όχι ο Θεός που λέγει την αλήθεια, αλλά ο πραγματικός Θεός.

Συνεπώς, ότι ο Ιησούς Χριστός είναι όντως Θεός, είναι Θεός αληθινός. Βέβαια πάλι χιλιασταί λέγουν, και πού το βλέπετε στη γραμμένο; Μα σε ολόκληρη την Αγία Γραφή, σε ολόκληρη. Μα τότε πώς ερμηνεύετε, κύριοι αιρετικοί εσείς;

Λέγει ο προφήτης Ησαΐας, 65 κεφάλαιον, στίχος 16. Όπως αντιλαμβάνεστε, σας βοηθάω να παίρνετε απολογητικά στοιχεία για να ξέρετε όχι μόνο τον εαυτό σας να κατοχυρώνετε, αλλά και τους γύρω σας όταν έχετε να αντιμετωπίσετε αιρετικές θέσεις.

Λέγει λοιπόν ο προφήτης Ησαΐας· Εὐλογηθήσεται τὸν Θεὸν τὸν ἀληθινόν, καὶ οἱ ὀμνύοντες ἐπὶ τῆς γῆς ὀμοῦνται τὸν Θεὸν τὸν ἀληθινόν. Ώστε λοιπόν ο Θεός, ο αληθινός, είναι ο Γιαχβέ. Ο Ιησούς Χριστός λέγεται ο άγιος, ο αληθινός· σε να πω ποιος είναι ο Ιησούς Χριστός, ποιος άλλος παρά ο Γιαχβέ της Παλαιάς Διαθήκης, ο Κύριος της Παλαιάς Διαθήκης.

Και όπως γράφει ένας αρχαίος σχολιαστής το εξής, διά τον Ιησούν Χριστόν επάνω στο σημείο αυτό της Αποκαλύψεως· Άγιος, Αληθινός, οὐ μετουσίᾳ ἀλλ' οὐσίᾳ ὢν τοιοῦτος, αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς Λόγος. Δηλαδή, ότι είναι Άγιος, Αληθινός, όχι εκ μετοχής, όχι όπως ακριβώς ένα σίδηρος που δεν είναι μαγνήτης, από τη γειτνίασή του με έναν μαγνήτη μέσα στο πεδίο το μαγνητικό, αποκτάει και αυτός ο σίδηρος, αποκτάει μαγνητική ιδιότητα, εκ μετοχής, όχι, όταν λέγει ο Άγιος ο Αληθινός, δεν είναι εκ μετοχής.

Αλλά είναι στην ουσία Άγιος και Αληθινός, δηλαδή είναι ο Ιησούς Χριστός, είναι Αυτός ο Θεός Λόγος. Ακόμη σε μια προέκταση της λέξεως, του χαρακτηρισμού αληθινός, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι και ο πιστός, ο αξιόπιστος, ο πιστός εις τας υποσχέσεις του Θεός, όπως εξάλλου συνάγεται και από τα επόμενα.

Βασιλεύς λοιπόν, ως Θεός, είμαι ο Άγιος και ο Αληθινός, ως άνθρωπος δε, η ανθρωπίνη του φύσις, είμαι ο έχων την κλείν του Δαβίδ, αυτός που έχει το κλειδί του Δαβίδ. Κοιτάξτε λοιπόν, μέσα σε έναν χαρακτηρισμό, σε μία φράση, περιέχεται η θεανθρωπίνη φύσις του Ιησού Χριστού. Ό,τι είπαμε, αναφέρεται εις την θεία φύση. Τώρα εις την ανθρωπίνη φύση, τάδε λέγει ο Άγιος ο Αληθινός, ο έχων την κλείν του Δαβίδ. Τα δύο πρώτα, τη θεία φύση, το τρίτον, το τελευταίο, την ανθρωπίνη φύση, διότι πράγματι, όταν ομιλεί ότι κρατάει το κλειδί του Δαβίδ, δεν μπορεί να αναφέρεται στην θεία φύση αυτό, αλλά στην ανθρωπίνη. Και μην ξεχνάτε αγαπητοί μου, το τόνισα, το τονίζω και μέχρι που να ζω να με βοηθάει ο Θεός να το τονίζω. Ποιος ο Ιησούς Χριστός; Ο Θεάνθρωπος. Ούτε μόνο Θεός, ούτε μόνο

Αν δεχθείς την θεία φύση και αρνηθείς την ανθρωπίνη, την οποία βεβαίως προσέλαβε εν χρόνω, τότε αρνείσαι τη σωτηρία σου. Αν δεχθείς μόνο την ανθρωπίνη φύση και δεν δεχθείς τη θεία φύση, τότε εντορπίλησες τη σωτηρία σου.

Η σωτηρία σου μόνο εάν δεχθείς το πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ότι είναι ο ενανθρωπήσας Θεός, ο Θεάνθρωπος. Τέλειος Θεός και τέλειος Άγου Μένει όμως ότι κατέχει ο Ιησούς την κλείν του Δαβίδ, το κλειδί του Δαβίδ.

Το κλειδί, όπως ξέρετε, πάντα είναι το σύμβολο της εξουσίας. Και συνεπώς η κλεις του Δαβίδ είναι η Μεσσιακή Εξουσία. Μάλιστα ο προφήτης Ησαΐας, στο 22 κεφ. 22, μας λέει το εξής: και δώσω την δόξαν Δαβίδ Αυτό εις Αυτόν και άρξι και θα αρχίσει και ουκέστε ο αντιλέγου, δεν θα υπάρχει κανείς αντικείμενος και δώσω αυτό την κλίδα οίκου Δαβίδ επί το ώμο αυτού επάνω στον ώμο του, θα του δώσω την κλίδα του Δαβίδ, την εξουσία του Βασιλίκου οίκου ή την μεσιανικότητα, κατά την ανθρωπίνη φύση.

Θυμηθείτε παρακαλώ τι είπε ο Αρχάγγελος Γαβριήλ εις την Υπεραγία Θεοτόκον, ότι αυτός θα είναι απόγονος του Δαβίδ, απόγονος του Δαβίδ, αυτόν που θα γεννήσει, κατά την ανθρωπίνη φύση. Και ανοίξει, κρατάει την κλείδα, και ανοίξει, και ουδείς αποκλείων, και κλείσει, και ουδείς ανοίγων. Θα κλείσει, δε θα μπορέσει κανένας να ανοίξει. Ανοίγει, δε θα μπορέσει κανένας να κλείσει. Αυτό έχει πάρα πολύ πολύ μεγάλη σημασία και αξία, θα δείτε ότι αναφέρεται στο περιεχόμενο της επιστολής. Γι' αυτό το προοίμιον δεν είναι τι άλλο παρά μια αντανάκλαση του περιεχομένου της επιστολής. Δηλαδή η έννοια του όλου χωρίου, του προοιμίου, είναι η εξής:

Εγώ είμαι ο Άγιος και ο Αληθινός Θεός που, ως ενανθρωπήσας, έχω πάσαν την εξουσία επί της ιστορίας. Αυτό θα πει το ολοκορίο Εγώ είμαι, ο τάδε λέγει ο Άγιος και ο Αληθινός, ο έχων την κλείν του Δαβίδ. Όλα, εάν έχετε προσέξει, τα προοίμια των επιστολών που έχουμε κάνει μέχρι τώρα, προοίμια, εάν έπρεπε αυτά να συγγραφούν και να αναλυθούν, θα είχαμε μια θαυμασία και θεολογικότατη εικόνα θεανθρωπίνης φύσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.

Και τώρα εισέρχεται στο κύριο θέμα της επιστολής, οἶδά σου τὰ ἔργα, γνωρίζω τα έργα σου, πρόταση που επαναλαμβάνεται διαρκώς σε κάθε επιστολή και φανερώνει τον παντεπόπτην Κύριον. Ο Χριστός τα ξέρει όλα. Ο Χριστός τα ξέρει όλα. Και αυτά που γίνονται φανερά και αυτά που γίνονται κρυφά και αυτά που έχουν στο φως της δημοσιότητος και εκείνα που επιτελούνται και σχεδιάζονται στους σκοτεινούς χώρους. Τα ξέρει όλα. Αυτό αν το ξέραμε, το κάναμε ήδη σήμα, ότι ο Χριστός τα ξέρει όλα.

Και αν μοιάζει πολλές φορές τα πράγματα να μην πηγαίνουν καθόλου καλά και μάλιστα να χρονίζουν όλα αυτά, μην απογοητευόμεθα. Ο Χριστός τα ξέρει όλα. Και άλλοτε σας το έχω πει, θα το πω πάλι, είναι η εικόνα του υπνούντος Κυρίου μέσα εις το πλοιάριον που ταξιδεύει εις τη λίμνη Γεννησαρέτ.

Ο Κύριος κοιμάται, σηκώθηκε άνεμος, μεγάλα κύματα ξεσήκωσε από την επιφάνεια της λίμνης, οι μαθητές τρομάζουν, ο Κύριος κοιμάται, τον ξυπνούν και φωνάζουν, Κύριε, απολλύμεθα, χανόμαστε. Πού ήταν ο Κύριος; Δεν εγνώριζε ότι γίνεται τρικυμία στην λίμνη; Ο Κύριος κοιμάται, εντός εισαγωγικών, κοιμάται, μοιάζει ότι δεν απαντά, μοιάζει ότι πράγματι απουσιάζει. Είναι παρών ο Κύριος και θα γνωρίζει όλα.

Δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἀνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν. Επειδή θα μπει στο κύριο θέμα, το οποίο έχει σχέση με μια πόρτα που ανοίγει, γι' αυτό είπε: Εγώ είμαι εκείνος που κατέχω το κλειδί του Δαβίδ, που όταν εγώ ανοίγω δεν κλείνει κανένας και όταν εγώ κλείνω, δεν ανοίγει κανένας, όπως σημειώνει ο προφήτης Ισαΐας, σαν να έλεγε, ανάτρεξε εις την παλαιά διατύπωση της προφητείας να δεις, μη φοβάσαι, να, ιδού, δέδωκα, έχω δώσει μπροστά σου, πόρτα ανοιγμένη, την οποία κανείς δεν μπορεί να κλείσει.

Ποια είναι αυτή η πόρτα η ανοιχτή; Σημειώσατε αυτό· το ανεωγμένη σημαίνει διαρκώς ανεωγμένη, και ο γραμματικός τύπος αυτό φανερώνει, διαρκώς ανεωγμένη, διαρκώς ανοιχτή αυτή η πόρτα. Ποια είναι λοιπόν αυτή η πόρτα την οποία δίδει εις τον Επίσκοπο της Εκκλησίας της Φιλαδελφίας και την οποία κανείς δεν μπορεί να κλείσει εφόσον ο Κύριος την διατηρεί ανοιχτή;

Είναι η ακώλυτος Ιεραποστολή, η ανεμπόδιστος Ιεραποστολή. Αυτή είναι η ανοιχτή θύρα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η ιεραποστολική δράσις παριστάνεται εδώ ως θύρα ανοιχτή. Δεν είναι τυχαία η εικόνα της ανοιχτής πόρτας που εκφράζει ή εικονίζει την Ιεραποστολή. Λίγο πιο κάτω, που πιο κάτω, όταν θα τελειώσουν στα τρία κεφάλαια οι επτά επιστολές που στέλνει ο Κύριος, αρχίζει το τέταρτο κεφάλαιο με μία ανάλογη εικόνα· καί, εἶδα, θύρα ἀνεῳγμένη ἐν τῷ οὐρανῷ.

Θα πει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, με τη διαφορά μόνο, πως εκείνη η ανοιγμένη πόρτα στον ουρανό έχει άλλη έννοια. Και εδώ η ανοιχτή πόρτα στην Εκκλησία της Φιλαδελφίας έχει άλλη έννοια. Εκεί έχει την έννοια ότι μπορεί να βλέπει κανείς, ενώ πρώτα δεν μπορούσε, μπορεί να βλέπει κανείς τα θεία μυστήρια, τα μυστήρια της Βασιλείας του Θεού.

Αυτό θα πει η ανοιχτή πόρτα· εδώ σημαίνει κάτι άλλο. Ο Απόστολος Παύλος πολλές φορές χρησιμοποιεί την ανοιγμένη πόρτα στις επιστολές του ή στις πράξεις του Αποστόλου. Θα σας αναφέρω μόνο μία, όταν γράφει στην πρώτη του προς Κορινθίους επιστολή, 16,8 έως 9, τα εξής.

Επιμενώ εν εθέσω, γράφει στην επιστολή του, θα μείνω στην έθεσο έως τις πεντηκοστή Είχε μείνει τρία χρόνια εκεί περίπου στην Έφεσο. Θύρα γάρ μοι ἀνέῳγε μεγάλη καὶ ἐνεργής, καὶ ἀντικείμενοι πολλοί· γιατί μου ανοίχθηκε μεγάλη πόρτα η οποία είναι ενεργής, και που πολλοί είναι αντικείμενοι, με άλλα λόγια, έχω δουλειά, γι' αυτό μένω τρία χρόνια, έχω δουλειά, εκείνοι οι οποίοι αντιλέγουν στο κήρυγμα του Ευαγγελίου είναι πολλοί.

Πολλοί, και έχω δουλειά να κάνω. Αυτό θέλει να πει εις τους Κορινθίους. Θα μερώνει λοιπόν ότι η πίστη εις τον Χριστόν, η θύρα που ανοίγει, προσέξτε, ότι είναι μία υπόθεση περιφραγμένη σε ένα τόπο και βρίσκεται σε ένα περιβάλλον τελείως ξένο προς αυτήν. Ανοίγεται σε μία στιγμή μία πόρτα, το καταλάβατε, η Εκκλησία σε ένα τόπο, σε ένα περιβάλλον.

Είναι μανδρωμένη η Εκκλησία, ξαφνικά ανοίγει μια πόρτα. Αυτή η πόρτα που ανοίγει έχει σκοπό να γίνει γνωστή η πίστη σε οτιδήποτε είναι έξω από την πόρτα, και που θα προέλθει αυτή η πληροφορία ότι είναι μέσα από την πόρτα.

Μια μάντρα και έχει μια πόρτα. Ό,τι λοιπόν είναι απ' έξω, θα μάθει ο απ' έξω χώρος, θα μάθει ό,τι υπάρχει μέσα στην Εκκλησία. Και συνεπώς, όταν ο απ' έξω χώρος μάθει τι υπάρχει μέσα στην Εκκλησία, από την πόρτα, τότε ο απ' έξω χώρος θα γίνει και αυτός Εκκλησία.

Και έτσι ο περίβολος της πίστεως θα μεγαλώσει. Θα βγάλουμε τα παλούκια της μάντρας, να πω αυτή την έκφραση, θα τα πάμε πιο πέρα, γιατί μεγάλωσε τώρα, γιατί ανοίγοντας την πόρτα και βγαίνοντας έξω αυτοί που είναι μέσα, είπαν για την πίστη, προσείλκυσαν τους ανθρώπους που ήσαν απ' έξω, τους έφεραν μέσα. Τι θα πει τους έφεραν μέσα; Διευρύνθη η Εκκλησία, ο περίβολός της διευρύνθη. Αυτή διευρύνθη δεν σημαίνει ότι έπαυσαν να υπάρχουν φραγμοί.

Είναι πάλι φραγμός, αλλά είναι πιο ευρύ και υπάρχει πάλι η πόρτα. Ούτε ο φραγμός λείπει ή οφείλει να μην λείπει, ούτε η πόρτα οφείλει να μην λείπει ποτέ. Γιατί; Διότι η είσοδος εκείνων που είναι θύραθεν, έξω από την πόρτα, θα γίνει μέσα κατόπιν προϋποθέσεων. Και ποιες είναι αυτές οι προϋποθέσεις;

Οι προϋποθέσεις είναι να μην υπάρξει ισοστάθμισις εσωτερικού και εξωτερικού. Γιατί αν υπάρξει ισοστάθμισις εσωτερικού και εξωτερικού, σημαίνει τότε επάγωσε η Εκκλησία. Όπως πολύ εύστοχα κάποιος νεότερος ερμηνευτής είπε το εξής παράδειγμα.

Είναι η Εκκλησία ένας λέβητας που βράζει μέσα νερό. Είναι η ζέστη των πιστών της Εκκλησίας. Από τη μία όμως πέφτει μια μεγάλη ποσότης κρύου νερού, σταματάει ο βρασμός, και μετά δεν είναι δυνατόν να ανέβει η θερμότης και να δημιουργήσει πάλι βρασμό.

Αυτό συνέβη όταν η Εκκλησία έγινε ελευθέρα και άρχισε να μην υπάρχει αυστηρότητα στην είσοδο των απ' έξω. Με την αυστηρότητα της κατηχήσεως έμπαιναν μέσα. Επειδή έγινε ελευθέρα η Εκκλησία, πολλοί εισήρχοντο μέσα στην Εκκλησία με κάποια χαλαρότητα.

Από τότε έπεσε η βράση, εκείνος ο ζήλος των χριστιανών. Γιατί; Γιατί μπήκαν πολλοί μέσα στην Εκκλησία που δεν είχαν ζήλο. Μπήκανε χωρίς κατήχηση, μπήκανε αδαείς, χωρίς γνώση, και το αποτέλεσμα ήταν να δημιουργηθεί ένα ισοστάθμισμα εξωτερικού και εσωτερικού, δηλαδή πάγωση, δηλαδή μία ισοστάθμισης πίστεως και απιστίας. Μη πότε, μακριά! Αυτή τη στιγμή είναι όλοι βαπτισμένοι οι Έλληνες, είναι όλοι πιστοί οι άνθρωποι; Είναι όλοι πιστοί; Δεν είναι. Γιατί; Διότι ανοίχθηκαν οι μάντρες.

Για να μην πω κάτι άλλο, περίπου ευγήκαν τα παλούκια της μάντρας και ισοπεδώθηκαν. Ας μην το πω όμως, ας μην το πω. Απλώς έγινε μια μεγάλη διεύρυνση, μπήκαν οι απ' έξω, με αποτέλεσμα να πέσει η θερμοκρασία της πίστεως και του ζήλου των πιστών. Φοβερό αυτό, ε; Προσέξτε το, φοβερό.

Η εικόνα της θύρας, η οποία παραμένει ἀνεῳγμένη, περιγράφει παραστατικότατα την κατάσταση Ιεραποστολής της Εκκλησίας. Ορθώς ελέγχθη, Εκκλησία χωρίς Ιεραποστολή είναι Εκκλησία χωρίς Αποστολή. Ο σκοπός της Ιεραποστολής είναι η διαρκής ανανέωση του αριθμού των μελών της Εκκλησίας, με στόχο την εκκλησιαστικοποίηση του σύμπαντος κόσμου, αλλά και η συνεχής κατάρτιση, συνεχής, των μελών της Εκκλησίας.

Αν υποτεθεί, εσείς, ότι παρακολουθήσατε κάποτε, παιδιά, κατήχηση στο κατηχητικό σχολείο ή γενικά στο σχολείο, δεν είναι αρκετό. Δεν μπορείτε να πείτε ότι εγώ τα έμαθα ή στο κατηχητικό σχολείο και δεν έχω πια ανάγκη.

Αυτή η κατάρτιση, η πνευματική κατάρτιση, είναι ένα έργο της Εκκλησίας διαρκές, και πρέπει όλοι οι πιστοί έως θανάτου διαρκώς να καλλιεργούνται και να προπαρασκευάζονται για τη Βασιλεία του Θεού. Διαρκώς, συνεπώς, έχουμε δύο έργα, δύο κατευθύνσεις. Ποιους θα φέρουμε από την πόρτα απ' έξω μέσα, να τους προσελκύσουμε εις την πίστη, και πώς θα καλλιεργήσουμε εκείνους οι οποίοι ήδη είναι μέσα στη μάντρα, μέσα στην Εκκλησία.

Συνεπώς, έχουμε εδώ δύο καταστάσεις, δύο ιεραποστολές. Μάλιστα, θα μπορούσε κανείς να πει ότι έχουμε τις εξής ονομασίες: εσωτερική ιεραποστολή και εξωτερική ιεραποστολή. Δεν είναι πάρα πολύ σωστή η έκφραση αυτή. Υπάρχει μία πιο σωστή, λέμε, ιεραποστολή για ό,τι αφορά τους έξω, και ποιμαντική για αυτούς που αφορά τους έσω. Αυτή τη στιγμή δεν κάνω εγώ σε εσάς ιεραποστολή, αλλά κάνω ποιμαντική, ενώ αντιθέτως, θα πηγαίναμε σε αβάπτιστους ανθρώπους, σε ξένες χώρες, σε ανθρώπους που δεν έχουν γνώση του Θεού, εκεί θα κάναμε ιεραποστολή. Παρά ταύτα, είτε πούμε ποιμαντική είτε πούμε ιεραποστολή, ουσιαστικά οι όροι αυτοί συμπίπτουν.

Απλώς τους λέμε διαφορετικά για κάποια διάκριση. Λέγει ο Απόστολος Παύλος, Πράξεις 15, 36: «Μετὰ δέ τινας ημέρας είπε Παύλος προς Βαρνάβαν· Επιστρέψαντες δὴ επισκεψώμεθα τοὺς αδελφοὺς ημών κατὰ πᾶσαν πόλιν ἐν αἷς κατηγγείλαμεν τὸν λόγον τοῦ Κυρίου, πῶς ἔχουσι». Πάμε να δούμε, εκεί που κάναμε την ιεραποστολή μας, πάμε να δούμε πώς έχουν οι εκκλησίες εκεί, είναι καλά;

Ορθοτομούν, στέκονται καλά, προοδεύουν; Αλλά όταν θα πήγαιναν για δεύτερη φορά, θα έπρεπε αυτό να χαρακτηριστεί ως ποιμαντικό έργο. Εν τούτοις, στη φρασιολογία μας λέμε Δευτέρα Αποστολική Περιοδεία του Αποστόλου Παύλου.

Συνεπώς, είτε ποιμαντική είτε ιεραποστολή πούμε, στην πραγματικότητα αυτά συμπίπτουν, με μία ελαφρά μόνο, σας είπα, διάκριση. Αλλά τόσο διότι τα μέλη της στρατευομένης Εκκλησίας μεταφυτεύονται και στην θριαμβεύουσα Εκκλησία με τον θάνατο, πεθαίνουν, μία, φεύγουν από την παρούσα ζωή, καταρτίζονται, προετοιμάζονται και αποχωρούν, όσο και διά την ανάγκη του ευαγγελισμού νέων ψυχών, η Ιεραποστολή γίνεται αναγκαιοτάτη υπόθεσις της Εκκλησίας μας.

Τα λέγαμε ότι η Ιεραποστολή είναι εντολή αυτού του Κυρίου μας και μάλιστα είναι η τελευταία του εντολή. Γράφει το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο, πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αυτούς τηρείν, διδάσκοντες.

Θα τους διδάσκετε τηρείν, να φυλάττουν, πάντα όσα ενετειλάμην υμίν, και τις θα σας πράξεις ο Κύριος λέει, και εσείς θα είστε μάρτυρες, θα γίνετε μάρτυρές μου, για μένα θα μαρτυρήσετε στον κόσμο, εν τε Ιερουσαλήμ, και εν πάση τη Ιουδαία.

Είμαι βουβός άνθρωπος και δεν υπάρχει για μένα τύχη, δεν έχω τύχη. Προσέξτε, οι εντολές δεν είναι δέκα, είναι πάρα πολλές. Αν θα ανοίξετε την Καινή Διαθήκη, από την πρώτη σελίδα έως την τελευταία θα βρίσκετε διαρκώς εντολές.

Όταν λέγει ο Κύριος, ή καλύτερα να πω ο Απόστολος Παύλος, γιατί είναι μια ειδική περίπτωση, χαίρετε, πάλιν ερώ, χαίρετε, δηλαδή, να έχετε χαρά. Τι θα λέγετε, ότι αυτό είναι προαιρετικό, ότι δηλαδή, αν θέλω, έχω χαρά, αν δεν θέλω, δεν έχω χαρά;

Είναι εντολή, εντολή να έχω χαρά, είναι εντολή, πρέπει να είσαι χαρούμενος χριστιανός, εάν δεν είσαι χαρούμενος χριστιανός, σημαίνει δεν εγνώρισες τι σημαίνει είμαι χριστιανός, δεν εγνώρισες τι σημαίνει είμαι σωσμένος άνθρωπος, δεν εγνώρισες τι σημαίνει ότι ο Θεός μου θα είσαι προνόμιο, να με υιοθετήσει, να γίνω κατά χάριν παιδί του και να μου δώσει τη μακαριότητα.

Αν λοιπόν έχω αυτά όλα και τη μεγάλη ελπίδα της Βασιλείας του Θεού, μπορώ να είμαι λυπημένος άνθρωπος; Τι λέγει ο Απόστολος Παύλος, δε λέγει ο Απόστολος Παύλος, τι ελπίδι χαίροντες, και μόνο που θα ξέρω την ελπίδα της Βασιλείας του Θεού, πρέπει να πετάτε από τη χαρά σας, δε λέγει τη πίστη χαίροντες, τη ελπίδι, διότι όταν έχω ένα αντικείμενο, συγγνώμη, μου λέγουν, ότι θα μου δώσουν ένα αντικείμενο, το πιστεύω, και να χαίρω όμως για το αντικείμενο που θα πάρω, τότε αυτό δεν είναι πίστη, είναι ελπίδα. Και η ελπίδα δένεται με τη χαρά, η ελπίδα αρετή, η χαρά είναι αρετή, είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος η χαρά.

Θα το φανταζόσασταν λοιπόν ποτέ ότι είναι εντολή; Θα το φανταζόσασταν πολύ παραπάνω αγαπητοί μου ότι η Ιεραποστολή; Και πλήθος άλλα πράγματα, πλήθος άλλα πράγματα που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε ότι μπορεί αυτά τα πράγματα να είναι εντολές.

Γι' αυτό υπάρχει αυτό το στέγνωμα, το στέγνωμα των θρησκευτικών μας να βλέπουν τις δέκα εντολές και τουλάχιστον να τις έβλεπαν σωστά, γιατί αν τις έβλεπαν σωστά, με τη Δευτέρα, μάλιστα, σας λέγω, αύριο Δευτέρα, πρώτα ο Θεός, θα παρακαλέσω ιδιαίτερα όλους τους νέους και τους άντρες, θα αναλύσουμε την εντολή ου μοιχεύσεις, δύο λέξεις, ξέρετε τι πλούτος και τι έκταση υπάρχει πάνω στο θέμα αυτό, Αν και προς καλό να έρθείτε αύριο, 8 με 9 απορίες, 9 με 10 η ομιλία, στον Άγιο Στυλιανό, να φτάσουν να μην μας χωράει, να γκρεμίσουν τα ντουβάρια, να ξεκινήσουν από το ναό, να έρθείτε, μόνον άνδρες όμως όχι οι γυναίκες, μόνον άνδρες, όχι ότι δεν δεχόμαστε τις γυναίκες, δεν χωράει ο ναός, και εδώ πόσες δεχόμαστε, δεν χωράει ο ναός, για αυτό το λόγο.

Λοιπόν, αν βλέπαμε τις εντολές σωστά, τις βλέπαμε σωστά, τότε δεν υπήρχε αντίρρηση αγαπητοί μου, δεν υπήρχε αντίρρηση ότι πράγματι θα μπορούσε κανείς να βαθύνει, αλλά δεν βαθαίνουμε, τις βλέπουμε σουφάρτσα. Τι ου μοιχεύσεις, α, εγώ δεν εμοίχευσα και τελείωσε η ιστορία, άλλο εάν αλώνισε στην πορνία, γιατί άλλη λέξη είναι αυτή, δεν είναι πορνία, άλλο εάν αλώνισε σε πράγματα διαστροφής και δεν ξέρω τι άλλο, άλλο εάν τα μάτια σου αλώνισαν, δεν ξέρω πού και πώς, και σε τι λιβάδια βόσκουν τα μάτια σου και η επιθυμία σου και η καρδιά σου.

Και λες, δεν είναι μοιχεία. Α, αγαπητοί μου, αν μπορούσαμε να ξέρουμε, αν μπορούσαμε, ας είναι, γι' αυτό το λόγο κύριε ομιλείς αι, γι' αυτό το λόγο να αφυπνιζάμαστε. Λοιπόν, επανέρχομαι. Διος προς τους πρώτους δόθη η εντολή της Ιεραποστολής, όταν είπε, πορευθέντες, μαθητεύσατε, πάντα τα έθνη.

Δεν βλέπουμε κάτι που να λέει εντέλλομαι υμίν, απλώς πηγαίνε. Εντολή είναι, εντολή είναι προς τους 11. Και μετά από την έξοδο της ζωής των 11 ή των 12 αν θέλετε παρακάτω μαθητών, δεν θα ατονούσε η εντολή; Θα ατονούσε λοιπόν η εντολή; Η εντολή της Ιεραποστολής είναι μια εντολή εποχική περιστατικού χαρακτήρος; Ασφαλώς αγαπητοί μου, όχι.

Απλούστατα, η εντολή δίνεται προς πάντα ανεξαιρέτως τους πιστούς, όπως η αγάπη, αυτό θέλω να προσέξετε, στο πρώτο στάδιο γίνεται εντολή όταν λέει αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου, τι είναι αυτό, είναι εντολή, όταν λέει αγαπήσεις τον πλησίον σου, τι είναι αυτό, εντολή, για σκεφτείτε τώρα να πει ο σύζυγος στην σύζυγό του, σου δίνω εντολή να με αγαπάς, τι λες εκεί θα πει εκείνη, είναι θέμα εντολής να σε αγαπώ ή θέμα φυσικό; Δημιούργησέ μου προϋποθέσεις να σε αγαπώ, εντέλλεσαι να σε αγαπώ; Φαίνεται παράξενο λοιπόν αγαπητοί μου να μας δίνει ο Θεός εντολή, εντολή να αγαπάμε, παράξενο. Ε λοιπόν, είναι το πρώτο στάδιο, από τη στιγμή που θα πάρεις την εντολή να αγαπάς,

κατόπιν αυτό δεν θα μείνεις εκεί, θα προχωρείς στο δεύτερο στάδιο. Θα σου γίνει ανάγκη να αγαπήσεις. Έτσι και η Ιεραποστολή. Από τη στιγμή που θα πάρεις την εντολή και θα αρχίσεις να αγαπάς τον Θεό, μετά δεν έχεις ανάγκη να σου δίνει ο Χριστός την εντολή. Θα σου γίνει ανάγκη να κάνεις Ιεραποστολή. Ακούστε πως το λέγει αυτό ο Απόστολος Παύλος.

Α' Θεσσαλονικείς 2,8, ούτως ομειρόμενοι, ομειρόμενοι θα πει, έτσι με τέτοια θερμή αγάπη, υμών ευδοκούμεν μεταδούναι υμίν, ου μόνον το Ευαγγέλιον του Θεού, αλλά και τας εαυτών ψυχάς, διότι αγαπητοί ημίν γεγένησθε.

Λέγει ότι φιλοτιμούμεθα και έχουμε θερμή αγάπη όχι να σας φέρουμε το Ευαγγέλιο διότι πήραμε εντολή από το Χριστό να σας ευαγγελιστούμε, όχι, αλλά μαζί με το Ευαγγέλιο σας δίνουμε και τις καρδιές μας, την καρδιά μας.

Τι σημαίνει αυτό, σημαίνει ότι αυτό από εντολή έγινε πια συνείδηση, έγινε συνείδηση, όταν προσφέρεις το Λόγο του Θεού, βουτηγμένο μέσα στην καρδιά σου, μέσα στην αγάπη, συνεχώς, προσέξτε, άμα πιστός, άμα Απόστολος,

άμα θα πεις συγχρόνως, τη στιγμή που έγινες πιστός, την ίδια στιγμή γίνεσαι και Απόστολος, την ίδια στιγμή, άμα πιστός, δεν είσαι Απόστολος, να το κριτήριο, δεν είσαι πιστός, αν είσαι Απόστολος, είσαι πιστός, σημαίνει ότι η πίστη σε καίει, η πίστη δεν είναι για σένα μια υπόθεση μόνο ατομική, είναι κάτι που θες να την πεις και στον άλλον, αισθάνεσαι ανάγκη, μένω αγαπητοί μου πολλές φορές, Δεν ξέρω αν με ακούει τώρα και κανείς να είναι παρόν ή περισσότεροι από ένας. Παίρνω ταξί να πάω στους 303 πιάτους κάθε Δευτέρα το πρωί να προλάβω εκεί το μάθημα και τα λοιπά και υπάρχουν φορές που έχω πάντα μέσα στη τσάντα μου κάτι, ένα έντυπο να δώσω στον οδηγό, να του πιάσω κουβέντα, τι κάνουν τα παιδιά σας, έχετε παιδιά, στάξει στον δρόμο του Θεού τα παιδιά σας, πάτε στην Εκκλησία. Άρα πάτερ δεν πάω στην Εκκλησία. Λοιπόν, ακούστε, θα πηγαίνετε Κυριακή πρωί

κάπου τις 10 που τελειώνει η εκκλησία, πηγαίνετε στο ταξί, θα δείτε πόση δουλειά θα σας δώσει ο Θεός, και τα χρήματα θα βρεθούν συμπληρωματικά στο σπίτι σας, δοκιμάσατε, έκανα το ίδιο, το αισθάνομαι ανάγκη να το πω, υπάρχουν φορές που δεν ξέρω, δεν θέλω να ανοίξω το στόμα μου, ή παίζει στο ραδιόφωνο, δεν έχει διάθεση να ακούσει ο οδηγός, όπως θέλετε πάνω, αισθάνομαι μέσα μου να με τρώει, αισθάνομαι ότι μπήκα, 10 λεπτά είναι όλο το ταξί, και πέρασαν τα δέκα λεπτά και αισθάνομαι τύψεις, γιατί δεν είπα μια κουβέντα εις αυτόν τον άνθρωπο, εις αυτόν τον οδηγό.

Έτσι πρέπει τα εντός μας, σας τα λέω πολύ. Πάρτε παράδειγμα τους αιρετικούς, δεν τους βλέπετε, μόλις κάτσουν δίπλα σας τι κάνουν, ανοίγουν το στόμα τους, αρχίζουν να λένε. Είναι ντροπή μας, δεν είναι ντροπή μας; Εμείς που έχουμε την αλήθεια, να μην την πούμε στους αδελφούς, να μην βοηθήσουμε τους αδελφούς.

Βλέπετε λοιπόν ότι η εντολή, «Πορευθέντες, μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη», δεν είναι για τους ένδεκα μαθητές, είναι για όλους τους πιστούς όλων των αιώνων και όλων των εποχών. Και σας το είπα, άμα πιστός, άμα Απόστολος. Τη στιγμή που γίνεται πιστός, ταυτοχρόνως γίνεται και Απόστολος.

Η Ιεραποστολή όμως δεν σημαίνει μόνο ότι πηγαίνω σε έναν άλλον τόπο, έτσι θα πείτε κάπως το πράγμα. Σε αγνώστους ανθρώπους να κηρύξω τον Χριστό. Αγαπητοί μου, ο διπλανός μας άνθρωπος, ακούτε, ο διπλανός μας άνθρωπος, περιμένει τον Ιεραπόστολον πιστόν να τον οδηγήσει στον Χριστό, έστω κι αν ο διπλανός μας είναι βαπτισμένος άνθρωπος.

Τον βλέπετε λυπημένο, τον βλέπετε με πένθος, τον βλέπετε σε μια κατάσταση, δεν ξέρω τι, ανοίξτε το στόμα, πείτε δυο κουβέντες. Βέβαια, θα μου πείτε, πρέπει να ξέρουμε μια τέχνη. Να σας πω, λέει μια κουβέντα, ανάγκης τέχνας κατεργάζεται· εγώ θα σας έλεγα με μια τροποποίηση, η αγάπη τέχνας κατεργάζεται. Λέγει ο Ιερός Αυγουστίνος, αγάπα, και κάνει ό,τι θέλεις.

Αν αγαπάς, πραγματικά, αγαπάς τον Θεό να μην τον ζημιώσεις και τη δόξα του, ούτε τον πλησίον σου, τότε μέσα από την αγάπη σου, θα γίνεις σοφός τη μέθοδο, ή στας μεθόδους, σοφός, θα βρεις στας μεθόδους, δεν χρειάζεται να ξέρεις γράμματα, θα βρεις στας μεθόδους πώς θα μιλήσεις κατάλληλα. Τι θα σου υπαγόρευε να μιλήσεις κατάλληλα; Η αγάπη.

Αν αγαπάς και δεν θες να κάνεις ζημία, θα μιλήσεις κατά. Έτσι λοιπόν αγαπητοί μου, αν πιστέψαμε στο Χριστό, είμεθα κι εμείς απεσταλμένοι του Χριστού. Ένας απεσταλμένος κάθε στιγμή, επαναλαμβάνω, κάθε στιγμή, ἐν παντὶ τόπῳ, ἐν παντὶ χρόνῳ. Δε μπορείς να πεις, εγώ το είπα και έκανα το χρέος μου.

Πόσες φορές δεν έχω ξοφλήσει· δυστυχώς τα λέω καμιά φορά και εγώ, λέω στα παιδιά του 303π, τα οποία με σκάζουν πολλές φορές, είναι τα παιδιά της ερωτήσεως, τώρα δεν έχω βέβαια αρκετούς ακροατές αυτές τις 303π, α, τα λέω, για να σωστά δικαιολογούμαι, λέω παιδιά το καταλαβαίνετε, ένα χρέος με φέρνει εδώ πέρα, έτσι μου έρχεται να λέω, να μην ξαναπάω, δεν μπορώ, δεν μπορώ, δεν μπορώ να πω ότι ξόφλησα, έκανα το καθήκον μου, να, ας πούμε, δεν προσέχουν, δεν.

Δεν μπορώ, δεν μπορώ. Θα πάθω αυτό που έπαθε ο προφήτης Ιερεμίας. Ξέρετε τι έπαθε; Διαβάζω το πρώτο κεφάλαιο της προφητείας του, του βιβλίου του. Του είπε ο Θεός να κάνει μια αποστολή, να βγει να προφητεύσει.

Και λέει, Κύριε, δεν μπορώ, είμαι μικρός. Ακούστε, είμαι μικρός, άγουρος, δεν μπορώ. Και έπεσε φωτιά στα κόκαλα του Ιερεμίου, φωτιά. Άρχισαν να τρίζουν τα κόκαλά του και να ρωτάει πολλά. Και δεν μπορούσε να ησυχάσει, άρχισε να ομιλεί, και πάψανε τα κόκαλά του να τρίζουνε και να φλογίζονται. Αυτό είναι. Δεν μπορούμε να πούμε το χρέος μου το έκανα, ξόφλησα. Δεν μου λέτε, η αγάπη ξοφλά;

Εάν δεν ξοφλάει η αγάπη, ούτε η Ιεραποστολή ξοφλάει. Και δεν μπορούμε να λέμε χρέος. Ο Απόστολος, συγγνώμη, το κίνητρο της Ιεραποστολής δεν είναι χρέος, αλλά είναι η αγάπη. Κανέναν λογαριασμό, λέει ο Απόστολος Παύλος, δεν πρέπει να χρωστάτε. Ακούστε, κανέναν λογαριασμό. Ούτε οικονομικών λογαριασμών, τίποτα, να μπορούμε γρήγορα να ξοφλούμε, αγαπητοί.

Ακούστε, μη χρωστάτε, όσο μπορείτε μη χρωστάτε, όσο μπορείτε απλώνετε τα χέρια σας και τα πόδια σας, μη χρωστάτε, μη συνηθίσετε να χρωστάτε. Αν καμιά φορά χρωστάμε, θα τρέχουμε γρήγορα να τα ξοφλούμε. Ακούστε, γρήγορα να τρέχουμε να τα ξοφλούμε, μην τα καταχρώνεστε, μη δανεισθούμε από τον άλλον χρήματα και δεν τα επιστρέφουμε ποτέ. Προσέξτε την αμαρτία, είναι φοβερό πράγμα. Λοιπόν, λέει όμως, κανέναν λογαριασμό δεν θα χρωστάτε, παρά μόνο έναν, τον λογαριασμό της αγάπης· μηδενί μηδέν οφείλετε, ει μη το αγαπάν αλλήλους, ακούσατε, σε κανέναν τίποτα να χρωστάτε, ένα χρέος, να αγαπάτε όλους τους ανθρώπους· μόνο η αγάπη μένει ανεξόφλητη, συνεπώς και η Ιεραποστολή μένει ανεξόφλητη, πρέπει να συνειδητοποιεί ο πιστός ότι έχει διάσταση,

διαρκώς ανεξόφλητο, το χρέος της Ιεραποστολής. Δεν χρειάζονται ειδικά προσόντα. Θέλετε ακόμη; Μόνο τρία χρειάζονται. Η πίστη, η αγάπη και η γνώση του Θεού. Η πίστη, η αγάπη και η γνώση του Θεού. Δεν χρειάζεται ούτε η ευγλωττία, ούτε η πολυπληθής συρραφή γνώσεων και σοφίας, ούτε ειδικά διπλώματα, ούτε άλλα προσόντα.

Φλόγα στην καρδιά σου, πιστεύεις τον Θεό, τον αγαπάς, τον γνωρίζεις τον Θεό, έχεις εμπειρία από τον Θεό, άρχισε να ομιλήσεις. Αυτό που θα πεις, θα πιάνει τις καρδιές, γιατί είναι καρπός της πίστης, της αγάπης και της γνώσεως του Θεού. Ακόμα παράξενο, ούτε υλικά πράγματα χρειάζονται. Σήμερα ξέρετε όταν μιλάμε για Ιεραποστολή όλο μιλάμε για χρήματα, έχουμε χρήματα; Αγαπητοί μου, τα υλικά χρήματα, πράγματα, δεν χρειάζονται.

Ανάληψη,

Είχανε συντάξεις, είχανε ταξίδια, χρήματα, είχανε πιστώσει, επιχορηγήσει, τι είχαν οι Απόστολοι, τι είχαν οι Απόστολοι, στον βάθος ούτε υλικά πράγματα, γράφει ο Απόστολος Παύλος, διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνῄσκοντες καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανατούμενοι, ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες. Β' Κορινθίους 6,8. Είναι χαρακτηριστικό ακόμη ότι αποτεινόμενος ο Κύριος προς τον Επίσκοπο της Φιλαδελφείας του υπενθυμίζει και του λέγει ότι μικρὰν ἔχεις δύναμιν καὶ ἐτήρησάς μου τὸν λόγον καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά μου. Ποια είναι αυτή η μικρά δύναμη;

Είναι δυνατόν πρώτον να αναφέρεται στον ολιγαρισμό των πιστών της Εκκλησίας της Φιλαδελφείας, διότι το άσημο της Εκκλησίας, από πλευράς εξωτερικής εμφανίσεως, είτε στην μετριότητα των οικονομικών μέσων της Εκκλησίας της Φιλαδελφείας, είτε στα εξωτερικά προσόντα και προτερήματα του Επισκόπου, όπως είναι η σωματική αντοχή, όπως είναι η ευγλωττία, είτε μάλλον σε όλα αυτά.

Σε όλα αυτά, είδατε ότι μικρὰν ἔχεις δύναμιν καὶ ἐτήρησάς μου τὸν λόγον καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά μου. Ποιον λόγον; Ότι ίσχυσες στην Ιεραποστολή. Εγώ σου ήνοιξα πόρτα, εσύ της ίσχυσες και δεν αρνήθηκες το όνομά μου, αλλά το διδάσκεις, το κηρύσσεις, το ομολογείς.

Πολλά κι ίσως κι αυτά ζητήθη, πολλά μικρά κατά κόσμον δύναμη, ώστε οι επιτυχίες του κηρύγματος του Χριστού να μην είναι επιτυχίες κατά κόσμον, όπως είναι οι γνώσεις, οι ρητορίες κλπ, αλλά να είναι επιτυχία κατά Χριστόν.

Ο Απόστολος Παύλος λέει, «Εἰ δὲ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ». Ερμηνεύει ο ιερός Χρυσόστομος: ο Παύλος ιδιώτης, ιδιώτης τῷ λόγῳ, αγράμματος τῷ λόγῳ. Γράφει στους Κορινθίους: «Κἀγὼ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς, αδελφοί, ἦλθον οὐ καθ' ὑπεροχὴν λόγου... ἐν ἀσθενείᾳ καὶ ἐν φόβῳ καὶ ἐν τρόμῳ πολλῷ ἐγενόμην πρὸς ὑμᾶς, καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλ' ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως».

Ακόμη πρέπει να σημειωθεί ότι τις ευκαιρίες τις δίνει μόνον ο Θεός. «Ιδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἀνεῳγμένην». Εγώ έδωσα σε σένα θύραν ανεωγμένην. Δεν την άνοιξες εσύ, εγώ την άνοιξα την πόρτα, λέγει ο Κύριος. Εμείς δεν έχουμε παρά να ανακαλύπτουμε τις ευκαιρίες αυτές και να τις εκμεταλλευόμαστε.

Αν ακόμη, στο ιεραποστολικό μας έργο, παρουσιάζονται δυσκολίες, που οπωσδήποτε θα παρουσιάζουν δυσκολίες, είναι ένα στοιχείο γνησιότητας, το ιεραποστολικό έργο να παρουσιάζει δυσκολίες, δεν πρέπει να λησμονούμε, ότι οὐδείς δύναται κλεῖσαι αὐτήν, το είπε ο Κύριος, δεν μπορεί να κλείσει κανένας την πόρτα. Δυσκολίες, δυσκολίες, αλλά κανείς δεν μπορεί να κλείσει την πόρτα, διότι ο Χριστός είναι ο ἔχων τὴν κλεῖδα τοῦ Δαυίδ.

Αν πιέζει ακόμη το στήθος του πιστού ο όγκος του κακού, όπως είναι η εποχή μας, και της ἀπιστίας και της ἀγνωσίας, δεν έχει παρά να μελετήσει το τι συνέβη στον Απόστολον Παύλο, όταν επεσκέφτη την Κόρινθον, που ετρόμαξε από τη διαφθορά της, τότε, στα ήθη του 1ου αιώνου.

Ετρόμαξε, 51 είχε, ετρόμαξε από τη διαφθορά της χώρας και την πορνική πόλη, και λέει πω πω, να φύγω, να φύγω, να φύγω, και εμφανίζεται ο Κύριος και του λέγει του Παύλου, Πράξεις 18,10, μη φοβού, αλλά λάλει και μη σιωπήσῃς, διότι λαός εστί μοι πολύς εν τη πόλει ταύτη, και έμεινε ο Απόστολος Παύλος 18 μήνες κηρύσσων Χριστόν στην Κόρινθο.

Ακόμη ο Προφήτης Ηλίας, αγαπητοί μου, παραπονείτο ότι έμεινε μονότατος, ενώ ένα πλήθος λαού, εξακόσιες χιλιάδες άνδρες, δεν είχαν κάμψει γόνυ στον Βάαλ και έμειναν πιστοί στον αληθινό Θεό. Ποτέ λοιπόν δεν πρέπει να καταλάβει η απογοήτευση τη ψυχή μας. Ίσως να πει κάποιος, χαμένος κόπος, χαμένος κόπος, να, είπα, δεν βλέπεις τώρα τι κάνει.

Θα είχα πολλές προσωπικές ιστορίες να σας πω. Αλλά αρκούμαι σε αυτό που λέει ο Ιερός Χρυσόστομος. Ίσως μου πεις, λέει, ότι αυτός που άκουγε χθες το κήρυγμά σου, τώρα το βράδυ είναι στο απέναντι καπηλειό και πίνει κρασί. Και τι έκανες, θα σου απαντήσω, ναι, είναι στο καπηλειό και πίνει κρασί, αλλά δεν το πίνει όπως θα το έπινε αν δεν άκουγε το κήρυγμά μου.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι πίνει το κρασί, αλλά τον τρώει και ο λόγος ο δικός μου. Αυτά που του είπα τον βασανίζουν και αυτά μπορούν να καρποφορήσουν. Εν τούτοις και σε τόπο και σε χρόνο απροσδόκητον μπορούμε, αγαπητοί μου, να δούμε το αποτέλεσμα του κόπου μας.

Σας είπα, θα είχα πολλές ιστορίες να σας διηγηθώ, δεν παίρνει ο χρόνος. Αλλά μην ξεχνάμε ότι, αν δεν θερίσουμε, δεν εστάλθημεν, δεν εστάλημεν για να θερίσουμε, αλλά για να σπείρουμε. Ο Ιεραπόστολος δεν θερίζει, ο Θεός θερίζει, εμείς θα σπείρουμε, εμείς θα πούμε, το παρακάτω ο Θεός θα το κάνει.

Θα θερίσει ο Θεός εν ημέρα κρίσεως, αυτό είναι δικό του θέμα, δεν είναι δικό μας θέμα. Στις αντιξοότητες, τέλος, πρέπει να δεχόμεθα τη βεβαίωση του Κυρίου που λέγει, στον Απόστολο Παύλο, μὴ φοβοῦ, διότι ἐγὼ μετὰ σοῦ, όταν το είχε πει αυτό, άμα το είχε στην Ιερουσαλήμ, μη φοβάσαι, εγώ είμαι μαζί σου. Έτσι, αγαπητοί μου, αν αγαπάμε τον Κύριο και πιστεύομε βαθιά εις Αυτόν, εμείς πρώτοι θα κινήσουμε να κάνουμε Ιερα Αποστολή, πριν προλάβει ο Κύριος να μας πει, πήγαινε εκεί και πες εκείνο και εκείνο, γιατί; Διότι θα έχουμε φιλοτιμηθεί από την αγάπη μας προς τον Χριστόν.

Αυτός που αγαπά, είναι και φιλότιμος, είναι και φιλότιμος. Έτσι λοιπόν, θα σπεύσουμε φιλοτιμούμενοι, να μιλήσουμε για τον Χριστό, να τον κηρύξουμε παντού, στο σπίτι μας, στο δρόμο, στο λεωφορείο, στην εργασία, στην εξοχή, παντού, ευκαίρως ακαίρως.

Η Ιεραποστολή μας θα είναι η καλύτερη έκφραση της αγάπης μας προς Εκείνον και την Εκκλησία.