On the Remembrance of Death

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

This talk on the Remembrance of Death was given at the Holy Monastery of Philotheou. My dear Philotheos, I remembered the time when my elder was ill and suffering greatly. God counted me

worthy to care for him. Thank you. And at another time, of course, we should return to it, to refresh the matter a little and bring forth a word of consolation. Thank you. One day, while the Elder was

resting in his old chair, the one he had used for years, and I was leaning behind him, I see the door of the cell open, there where we used to eat.

The door opened halfway, and I saw a tall monk, exactly like the monk depicted in the icon of Saint Pachomius with the angel teaching him the principles of monastic life. That was exactly how he looked, even down to his monastic habit: beardless, tall, extremely thin,

with an expression somewhere between solemn and joyful. He glanced at the Elder and at me and, without opening his mouth, said, “Until the appointed time, ” and left. The Elder turns to me and says, 'Did you see him? Did you see him? Until the appointed time, he said.' 'Yes, Yiannis.'

And after a short while had passed, he came and took him.

As we know, his life was holy, ascetic, utterly full of hope for the other life, with perfect peace of conscience that he had done everything he could to set his soul in order, with the assurance of salvation with God. He would say to me, 'My child,

only one concern remains: how to cross the bridge, death itself. Beyond that, there is no problem.' A remarkable thing. I, on the contrary, can say of myself that it is after death that my problem will begin. What will my account be before God,

on which the yes or the no will depend, whether or not I will pass into the Kingdom of God. Son. And here is another thing, timely and personal, which of course I will have told to very few people. After the Director’s repose,

I had one or two disciples under obedience. One night, after prayer, I fell asleep, and I cannot describe in words what happened. All I can

say is that I found myself—I truly felt, in all reality—that… I felt as though my life had ended and I was ascending toward God, and there, midway along that distance, came the dreadful remembrance, or rather the sense within the soul: now I am ascending;

what will my defense be, what will my sentence be, if I do not succeed? That was where the whole problem lay for me; that was the furnace of anguish—a furnace, a true furnace. If I do not attain salvation, what then? It is all over; nothing remains. I am bound for Hades, for hell, to dwell eternally with the devils,

and worse besides. That thought alone was something terrible within my soul. And at the height of that dreadful pain, I came to myself, as though waking up, though it was not actually anything of the sort. I felt such immense relief that I found myself alive and able to struggle,

able now to do something in order to be saved. This happened to me twice. Now you hear the words, but you do not know exactly what took place.

The wise Sirach says, 'Remember your last things, and you will never sin.'

Remember your final moments, as we would put it in Christian terms.

When we remember the final moments of our life, our departure, we will not sin. Will we become sinless? No. What does it mean, then? It means our life will be watchful and we will not have erred dangerously. And this remembrance of our departure will keep us in sobriety,

in watchfulness, in the examination of the conscience, in the guarding of the senses; and penthos, mourning for sin, will be born, and tears, and katanyxis, compunction. And out of this remembrance that is called death, and out of this remembrance that is called Hell, the soul grows still, and a boundless joy, a joy that is truly active, can take hold of it. Then this preliminary labor of the remembrance has worked such an inner transformation

of the soul that from a sorrowful memory it is changed into a memory of joy and hope.

I told you that I had the blessing of God, and through the prayers of the Elder, to serve him.

From the moment I came until he departed, I held one aim — an aim the Elder himself placed in me — kept in my memory and at the heart of my soul's concern: to serve him and to be counted worthy to bury him. “I will bury him. ” And so it came to pass—with my elder, my spiritual father, and with my mother, who was also a nun.

I was counted worthy to make all the arrangements for her, to bury her, and to receive her blessing. I am full of sins, full of passions, filth, and stench—and I am not saying this out of false humility. Yet I find comfort in these two saints of God, because I received the blessing and grace to serve them and to bury them. It is a great blessing for a spiritual

disciple to be granted this special providence, this blessing from God: to serve his Elder and bury him. Then he truly becomes the rightful heir to his spiritual father’s legacy. This, I would say, is such a necessary—indeed, absolutely essential—truth: we are human beings, and we die.

We depart from this life. That is why the Church asks our Christ that the end of our life may be Christian, painless, blameless, and with a good defense before His judgment seat. It is truly a great blessing from God for one’s death to be Christian and peaceful. Peaceful in what sense? In one’s conscience.

This is the central point; this is the great achievement: to be at peace in one’s conscience. It is a foretaste, an advance assurance of attaining the Kingdom of Heaven. Conversely, a guilty conscience is a foretaste of hell. The fathers tell you: may God keep you from falling into the hell of conscience. Do you know what the hell of conscience means?

A terrible thing. Let me tell you something. We were on Mount Athos, and an elderly monk came there, an ordinary sort of man. This elder had a nephew in the monastery, and because his sister was a poor widow who lived on alms, my mother and I would bring

her food and other necessities.

And after becoming a monk, he gave in, so to speak, to an attachment to his family—especially his sister, because he was thinking of her widowhood and poverty. Little by little, he urged his nephew to leave the monastery, take up a parish appointment, and so on, in order to help his mother. And little by little he brought it about.

But afterward his conscience seized him — it took hold of him within — saying to him, 'What have you done?' And now you cannot gather it back. And he came to the Holy Mountain. What followed was sheer hell for him. He could find no peace at all. “What have I done? What have I done? What have I done?

” I told him, “Be still now, here. If you become still, God will set things right. But if you do not become still and you too go back out into the world, you too will suffer torment. And in the end this man too went out into the world; in any case, both of them died. The one good that came of it was that she, that poor woman, became a nun. But I saw a man carrying the hell of conscience, unable to settle at anything, night and day, unable to sleep or anything else — over what he had done.

And these things are nothing compared to what can happen at the hour of death — when there is still time, at least. There, elder or otherwise, this or that, there is no more time. We depart. But when that moment comes and this hell of conscience closes in on us, it is something else altogether; it is the true foretaste of Gehenna. Then words are of no use, clever excuses are of no use,

our self-important 'I' is of no use, none of that empty posturing works — no. There, all flesh will kneel and acknowledge the truth, and then it will already be too late. One will seek, but will not find. That is why we, through the truth of the Gospel, through the truth of the Patristic teaching, know this already. And we are exceedingly accountable—not because we read these things,

but because we have been taught them and grasp them through study and through the voice of conscience. We understand them, and so we must pay very close attention to our inner conscience, so that when that hour comes, we may be found as ready as possible. A person should be such that we will indeed have this self-reckoning — I will have it. But let it not be a two-edged sword that cuts on this side and on that, cutting us both from the conscience

and from the judgment that awaits. A person will be judged from two sides. If his conscience condemns him here, what will happen there? If the conscience already knows, what then of God? Is it possible for anything to be erased from God's ledger without repentance coming first? Repentance erases it — but will we have it, will we reach it in time? Are we sure we will find ourselves in a state that helps us to repentance, or will something sudden fall upon us,

after which we can hope for nothing? There are so many road accidents today; almost every weekend we hear that the roads claim more victims than a war.

And when is the conscience set right, when is it made ready? When, beyond the careful life we ought to lead, we keep it pure and sincere by not storing up, not hoarding our sins inside us. For we push them down deep, deep, and afterward we cannot find them — but the conscience will dig them up again later, tomorrow. Therefore,

in order to have a good conscience—peaceful and full of hope—we must avail ourselves of the grace of a sincere and thorough confession, reproaching ourselves and laying the blame not on our neighbor, but on ourselves. If we do not carry out this sounding of our own depths, we cannot bring to the surface

all that lies within our conscience. We have not recognized, we have not reckoned the value of time. Time is of inestimable worth. For even a single moment can prove decisive. In just a few moments, a person can come to his senses and say, “I have sinned. ” Even if he confesses to God at the very last moment,

that still counts for something. But why should we wait until the last moment? Why not wash our little bowl, as the saying goes, every day? Why let it grow dirty until we are disgusted by it? There is no time to waste; we are losing everything.

This afternoon, as we were going up, I said something to the fathers about the preparation we need. Let me tell that story again. After my Elder’s repose, there was a man named Stavroulis at the Skete. He was, in fact, a strict and fanatical zealot. He performed a humble service: he would collect the letters from down below, from the little boat that arrived at noon, and deliver them. He would come to us as well, and we would give him a little food,

and he would eat whatever we had. For his part, however, he harbored a certain bitterness born of his zealotry: “We will be damned; this will happen, that will happen, because we are with Athenagoras,” and many other things besides. I would tell the fathers: do not be provoked, do not take it to heart. Be careful, he is a little old man; let him say such things. You just give the man whatever he needs, food, clothing, provisions, and never mind that he talks this way. Do not hold it against him.

In any case, time passed, and as the man grew old and frail, he could no longer carry out this ministry. He became bedridden. His home was a poor, miserable little hut, terribly untidy; his condition was heartbreaking. You had to walk in holding your nose just to be able to step inside.

The proof of that condition came when he died. He had been bedridden there, and when Father Ephraim went to change him and lay him out, he saw that his clothes had stuck fast to his skin, and the skin came away together with them. Imagine the filth, caked on like glue, like an ointment. This man saw the love we kept showing him, that we went on helping him in spite of his mindset. He saw that when he fell ill, not one of his own people, of his own persuasion,

came to serve him or help him, not even sacramentally. But we did go; we would bring him a little food and so on. And on his own, seeing that love, he asked to receive Holy Communion, and the priest came and gave him the Holy Gifts in the evening. The man lay there dying. I too would go to him by day, of course; and going in, I was given light, and a thought came to me: Are you not going to ask him a single question for confession?

He is a monk, a hard ascetic and all the rest, so many years here amid such hardship and such austerity, yet not at peace at all. How could it be that he is not in order? Something told me: no, make the effort, you have nothing to lose. And so I attempt it. So I said to him, “My dear Elder”—he could barely speak and could hardly hear—“my dear Elder, did you perhaps do this?

” “Yes, Father. ” Then I asked about something else. At that point, I thought, I must go deeper and further back—back, back, back. He had come young to the Holy Mountain, and in the end I found a man who had never once made a confession, rotting away, in worldly terms, and yet, by the grace of God, light broke through. Because things had come to this, I too knelt down, rolled up my sleeves,

and tried as best I could to wash him clean spiritually, from within. And by the grace of God it was done; the man communed once again, and finally, after a few days, he died. God looked upon him! God saw his years, saw his labors, saw his perseverance there where he was, his hardship, his loneliness. Our Most Holy Theotokos looked down upon him and illumined the confessor, His servant,

His minister, who carried out that washing, and He took him to Himself. You see, either we will face a reckoning like this, or we will have something else and we will not enjoy the reward. This is why God is not mocked; God is not fooled. The Elder also used to tell of another incident. There was a priest, a hieromonk, at Saint Basil’s. He had come as a monk from outside, from the world, and he would serve the Liturgy quite often in the elder's little chapel, out there in the wilderness.

And this father, who had been a monk out there, in a monastery for twenty years, cut off from everyone, well, there was also a spiritual father at that monastery, and the spiritual father fell ill. So this monk goes to him, and see how he too was illumined by God. He speaks, God speaks through him: 'My spiritual father, is there any way for me to bring you a confessor?' And the man says, 'I see you're doing well.' But what does the devil do? The spiritual father gathers up

the saliva in his mouth and spits, to measure how much strength he still has, as if to say, 'I still have time to live, and I'll say it all, I'll bring the confessor.' 'No, not yet,' he says, 'not yet.' The monk starts to leave, but before he even reaches the door they call him back, they have to turn around. Who knows what he saw in that instant? Was it the Archangel he saw now, or what did he see? He saw it, he knows, and he cries out: 'Monk, my storm, my storm,

he wants the confessor, he wants the confessor quickly!' But by the time the monk went to fetch the confessor, his tongue would no longer move, he could not utter a word. God is not mocked, He is not made sport of. He gave you the chance to turn back again, truly, even at the very last moment. Do you wait until you can no longer even get the saliva out of your mouth before saying the one thing you should have said at the very beginning, amid all this turmoil: “I was not meant to be a priest”? He managed to blurt that out.

And by the time the elder arrived at his cell, of course, his tongue was already bound. And so he could not say a word. God says to you: 'When you were able, I helped you. Why did you mock Me? Did you not know that you would die? What are you waiting for, as your soul is going out, to settle your accounts as well?' It doesn't move.

This is what is truly ours, that we have this awareness. A person's whole life runs on the tick-tock of the heart, without ceasing; it stops, it begins to beat slowly, and that will be the end. What comes after? This is the great question, the great matter, for every single soul who has this awareness. Naturally others do not know these things, people and all the rest. But for us, can we cast any doubt on the reality that we are departing,

and that, as Christians who believe in God, there is judgment and a repayment for our works, the good and the bad? Since this is the reality, what are you doing, O man? Why do you sit around wasting time? We waste our time, passing judgment, each one drawing the other into thoughts, words, and attitudes, while ignoring—or rather, despising—our conscience,

which reproves us from within. Now, is what you did right? So you would humble this brother? You condemned the other brother, you dragged him through the mud, you humiliated him, you made him out to be a sinner, you made him out to be given over to the passions, you made him out to be in the wrong, while you are without fault? Well done, that you transgress the Gospel commandment: 'Judge not, that you be not judged, and with what measure you measure, it shall be measured back to you,

' and 'Judge not, the Lord must come,' 'who will reveal the hidden things of men.' This commandment of God and of the Apostle, which you are transgressing, are you all right with that? And the other man, whom you expose and condemn as being such and such, are you yourself acquitted? No, unfortunately not. The truth is that our conscience will tell us all about it later. For now, the devil comes and makes us feel

secure and satisfied with what we are doing; he puts us at ease. As we know, every passion brings intense pleasure and has a powerful attraction. Even a murderer takes pleasure in killing, but afterward he is afraid and trembles. We see this. He takes pleasure in it, just as a sadist does: he torments another person and enjoys it. These are the kinds of things the devil does. He comes and keeps us from realizing what we are doing.

And you see, we fire the bullets, and once they are gone, we forget them; but they remain and have done the damage. In the record they are written down, and we will be judged for them. Many times God allows, so to speak, a war to come upon us, and this war, which shakes us up a little and brings us to our senses, becomes a means of salvation. Then a person declares relentless war on himself and says, “Perhaps I went wrong there, or there. Perhaps I became proud, or spoke selfishly. Perhaps I judged someone, or fell into sin there.

” And he searches and finds what he has done. 'Lord my God, forgive me,' or in any case he goes and confesses it, 'forgive.' But when this blessing of the battle is not there, it is as though nothing at all happened to me. We chatter emptily, we condemn, we reel off a thousand and one things, we talk, we squander the time, and off we go, quite content. And when the tax collector comes to put us to death and opens the book of everything we owe, then where will we run to find the money to pay the debt and the arrears?

The legs give way completely. These are not my own words, nor anyone else's. They are the words of God, of the Saints, and of conscience. I say all this for my own sake. Because I too do these things; I am a man. And my guilt is double.

So we must come to our senses and find ourselves again, because it seems we have lost our way. Especially during this recent time of confusion, many things were said, many assumptions were made, and many things were discussed. Then the evil one came and paid us a thorough visit, and now he has burdened both our record of sins and our souls with charge upon charge. Let us come to ourselves, let us set things down and take stock, and let us say: how long?

It means I must make a beginning, because he has come here among us. Temptation comes on its own and seeks to claim us. This does not suit us, that does not suit us—but wait a moment. If a person cannot guide himself, he cannot guide anyone else. If you yourself are stuck in that mire, you cannot cleanse anyone else of its filth. The other person may provoke you, but if you are watchful, you will not be harmed. Usually, that is. But when you are weak, both from yourself and from the other, then our responsibility is great, when I pour my own little life into the other.

Even if he does not come to me, I go and draw near to him and pour my own self into him; that is, I take my own thoughts, my own scandal, and I carry it over to him too, and he is scandalized as well. And so I become a stumbling block to my brother before God, and he falls too, and the responsibility for your brother, who will pay it? Just as you benefit him with a good word and good support and you save your brother. Christ says that you will be as my own mouth when you help even an unworthy man and make him worthy.

But when you take a worthy man and make him unworthy, what will happen then, what will your penalty be? And what will his debt be? The time will come, and you take no thought of how it will pass. When the vice comes, when it comes to grip us and press us hard, then how will we pay it all? So, my children, let us not fool around; we have no time to sit idle and gawk. Here we need to roll up our sleeves for work. And what is the work?

To put our soul in order, to cleanse it, to wash it, and from the place where we went wrong, to go and lay these things down in confession, so that they may be wiped out, so that they may depart. Tomorrow each of us will die alone. For now, we are all together, and that gives us some comfort. But what am I responsible for? What rests upon me? So many people, so many souls,

so many matters, so many instructions. We give instructions, we give medicines, we offer this and that. But am I giving them rightly or not? Am I healing, or am I wounding? May the Lord be merciful. At this very moment, I reflect and think how sanctified were the lips of my Elder—may he be blessed in heaven, with God.

Through his teachings, he firmly instilled in us this blessed practice of keeping death in mind continually. There is not a moment, not an hour, not even a time when I sleep, that this does not gnaw at me like a worm: I am dying—what will become of me? Where will I go? And yet I too go astray. And imagine someone saying to me, “What can you do? Leave all that aside; let us make a beginning, let us set a good order, let us settle down and work for our soul.

Our rule of prayer, our vigil, the church services, self-control, confession, and pure confession at that. If we do not have a pure confession, we have nothing. Let not the devil deceive us and lead us on. Let us not have one thing within us and another without. Sometimes the devil turns us around and says to us: come, let us take a blessing to go outside, and yet deeper down in my purpose there lies another purpose. It is not the thing I openly say, from which they receive the blessing; deeper down there is something else I mean to carry out, but I cannot say it.

And this is why we speak of a pure conscience: let us watch it as much as we can, let us cleanse it, let us bring it to peace. For if we do not bring it to peace, then according to the Holy Gospel, the adversary will hand us over to the judge, and there, it says, you will pay the very last penny and you will be cast into prison. So then, while you are still on the way, while you are still in this life, strive, it says, to be reconciled with him, with the adversary, to come to terms with him, to listen to what he tells you, to what your conscience is saying to you.

It tells you whether you are walking well or wrongly; and if it tells you something is crooked, correct it, and you will fare well. And when death finally comes, yes, we will be afraid, because death is part of our nature. How can we put it? It makes us small; it is cold—that is simply its nature. When Saint Anthony the Great was given assurance that the time had come for him to depart, he wept. “Are you weeping and trembling?

” his monks asked him. From the moment I became a monk, the remembrance of death has never left me for even an instant, and so I have never neglected watchfulness of heart. Though he had not been negligent at all, even before he could say anything, he wept again. That holy, soul-bearing woman also wept. When she learned that the time of her departure had come, she wept. Who was she? The very saint whose relics stream with myrrh.

“Then what am I, this piece of rubbish, to do? What am I, this filth, to do? ” We must tremble over every step we take. For every action we take, is it the will of God? Does God want it? Will it come out clean for me, or might it be wrong, might I feel it tomorrow? These are the questions all of us must ask, because they are the great ones. All things, he says, in the end pass away; these things remain, nothing else, only that God may be merciful to us.

These few words, Fathers. We have the prayers of my Elder—your own spiritual grandfather—as well as the legacy he entrusted to us, his counsel, and the example of his life, which from time to time we speak about and recount, each as best we can. Let it become for us a book that we open, that we read, that we study, so that we too may prepare our own life and attain what he attained, by the grace of God. That is all. Amen.

Ομιλία περί Μνήμης Θανάτου έγινε στην Ιερά Μονή Φιλοθέου

και άλλοτε βέβαια σας πρέπει, για να αναφεσκάρουν λίγο το πράγμα και να μας γεννηθεί λόγος παραπληκτικός.

Κάποια μέρα εκεί που ήταν ο Γέροντας στην πολυχρονίτσα του και εγώ ακουμπούσα από πίσω του, βλέπω και ανοίγει η πόρτα του κελιού, Α, εκεί που τρώγαμε και ήταν και κύριε.

Μισοάνυξε και βλέπω έναν υψηλό μοναχό όπως ακριβώς τον μοναχό που εικονίζει τον Άγιο Παχώμιο με τον άγγελο που τον διδάσκει, τα της μοναχικής πολιτείας. Στο στυλ ακριβώς αυτό φαινόταν και το σχήμα, αγένειος, ψηλός, ολόλεπτος,

μεταξύ σοβαρού και χαρουφιού προσώπου και ρίχνει μια ματιά στο γέροντα και σε μένα και χωρίς να ανοίξει το στόμα του, είδε άχρη και νου, κέφυγε. Κυρίζω ο Γιάννος και μου λέει, τον είδες, τον είδες, άχρη καιρού είπε, ναι Γιάννη.

Και μετά

ένα μικρό διάστημα που πέρασε ήρθε και τον πήρε.

Όπως γνωρίζουμε η ζωή του ήταν Αγία, ασκητική, άκρος ελπίδα φόρα για την άλλη ζωή. με τελεία ηρεμία συνείδησή του ότι έκαμε ό,τι δύνατο να κάνει για να τακτοποιηθεί ψυχικά με πληροφορία σωτηρίας μετά του Θεού. Μου έλεγε, παιδί μου, ένα

σκόπος είναι ακόμα, πως να περάσω το γεφύρι, το θάνατο. Από εκεί και πέρα δεν υπάρχει πρόβλημα. Πομερό πράγμα. Εγώ αντίστροφα μπορώ να πω για τον εαυτό μου, μετά το θάνατο θα είναι το πρόβλημά μου. Ποιος θα είναι ο λογαριασμός μου μετά του Θεού, εκτου οποίου θα εξαρτηθεί το ναι ή το όχι, ή θα περάσω στη Βασιλεία του Θεού ή όχι.

Και ένα άλλο επίκαιρο τώρα προσωπικό μου, που βέβαια σε πολλοί λίγους ανθρώπους θα το έχω δείγει,

Είπα ότι σαν να είχε τελειώσει η ζωή μου και ανέβαινα προς τον Θεό και έστω ενδιάμεσο της αποστάσεως η

φοβερά μνήμη ή μάλλον η αίσθηση της ψυχής, τώρα ανεβαίνω,

ποια θα είναι η απολογία μου, ποια θα είναι η απόφαση μου, αν δεν πετύχω. Εγώ, εκεί ήταν το πρόβλημα όλοι, εκεί ήταν το καμίνι της στενοχώριας, καμίνι, σωστό καμίνι, αν δεν πετύχω τι γίνεται, πάει, κάνουμε υπόλοιπο, πηγαίνω για τον Άδη με την κόλαση συνοίκησης αιώνια μετά από και βάλτε, στη μήμη αυτή και μόνο ήταν κάτι φοβερό στην ψυχή μου, και

απάνω σε αυτήν την τρομερά οδύνη ήρθα στον εαυτό μου, εγώ μπλες στον εαυτό μου υποτύχων ξυπνήματος που δεν ήταν κάτι τέτοιο, Εγώ αισθάνθηκα τόση ανακούφιση ότι βρέθηκα στη ζωή και ότι μπορώ να αγωνιστώ, μπορώ τώρα να κάνω κάτι για να σωθεί. Αυτό μου έγινε δύο φορές. Τώρα ακούτε λόγια, αλλά δεν ξέρετε ακριβώς τι συνέβηκε.

Λέει ο Σοφός Λαμ, με μνήσκονται εσχικά σου και μου οι αμαρτήσεις στον αιώνα.

Ενθυμούνε τις τελευταίες σου στιγμές, έτσι θα το πάνε εμείς χριστιανικά.

Όταν ενθυμούμεθα τις τελευταίες στιγμές της ζωής μας, την έξοδό μας, δεν θα αμαρτίζουμε. Αν αμάρτητε θα γίνουμε. Όχι. Τι σημαίνει αυτό. Θα είναι η προσεκτική ζωή μας και δεν θα έχουμε σφάλει επικίνδυνα. Και ότι η μήμη αυτή της εξόδου θα μας κρατάει σε ενυφανιότητα, σε επαγρυθμίση, σε μελέτη της συνειδήσεως, παραφυλογή των

αισθήσεων, θα γίνησε το πένθος, τα δάκρυα, την κάθεση. Και μέσα από αυτή τη μνήμη που λέγεται θάνατος και από αυτή τη μνήμη που λέγεται κόλαση ησυχώνει, μπορεί να επηρεάσει μια απέραντη χαρά που έχει ενέγεια. Τότε η προεργασία αυτή της μνήμης έκανε μια τέτοια επεξεργασία ψυχική που από θλιβερή μνήμη μετατρέπεται σε μνήμη καράς και ελπίδας.

Σας είπα ότι είχα την ευλογία του Θεού και από τις ευχές του Γέροντος να τον υπηρετήσω.

Από τη στιγμή που πήγα μέχρι που έφυγε,

είχα σαν σκοπό, που τον έβαλε ο Γέροντας αυτό το σκοπό, στη μνήμη μου και στο μέλημα της ψυχής μου, να τον υπηρετήσω και να αξιωθώ με τον Θάσο. Είμαι πλήρης αμαρτής, πλήρης παθών, βρομιάς και δυσοδίας, όχι ταπεινολογία, παρηγορούμε με τους δύο αυτούς Αγίους Θεού. στους ανθρώπους, ότι είχα αυτή την ευλογία και τη χάρη να τους υπηρετήσω και θα τους θάψω.

Είναι μεγάλη ευλογία για τον Υποτακτικό να δείχνει αυτής της ιδιαίτερης πρόνοιας, ευλογία από τον Θεό, να υπηρετήσει και να θάψει τον Υπότατο. Τότε γίνεται κανονικός διάφορος της πατρικής του κληρονομής.

Αυτή είναι η τόσο απαραίτητη και Αναγκαιοτάτη, μπορώ να πω, το ότι είμαιθα άνθρωποι και πεθαίνουμε. Αναχωρούμε. Γι' αυτό και η Ευθεσία αιτεί προς τον Χριστό μας τα τέλη της ζωής να είναι χριστιανικά, ανώδυνα, ανεπαίσχυνα και

καλής Απολογίας, Αντίχριστος,

μεγάλη Ευλογία από τον Θεό, ο θάνατος να είναι Χριστιανικός, Ίσυχος, σε τι Ίσυχος, στο Συνειδός, εδώ είναι το επίκεντρο, εδώ είναι η μεγάλη επιτυχία, στο Συνειδός θα είναι Ίσυχος, είναι μια πρόγευσης, μια προπληροφορία της επιτυχίας για την Βασιλεία των Ουρανών. Αντίστροφα, οι συνείδησεις είναι πρόγευσης της κολάσεως. Σου λέει και οι μπαντέρες, να σε φυλάξει ο Θεός, να μην πέσει στην κόλαση της συνειδήσεως. Ξέρετε τι θα πει η κόλαση της συνειδήσεως,

φοβερό πράγμα. Θα σας πω ένα πράγμα. Είμαστε στον Άγιο Ορτένη και εκεί ήρθε ένας μοναχός, γέροντος, κάποιος κοινός. Αυτός,

ο Γιάνοδος, είχε έναν ανηψό στο μοναστήρι και επειδή η αδελφή του ήταν χείρα φτωχή και από ελευμοσύνη ζούσε και μάλιστα συγκεκριμένα η μητέρα μου, εγώ, της φυγένναμε φαγητό κλπ.

Και αυτός, γένοντας μαθαχός, επιτύχε, ας το πω έτσι φιλοσυγγένεια προς την αδερφή του, σκεπτόμενος τη χειρία και τη φτώχεια, σιγά σιγά παρέστηνε τον Ανάψιο να βγει έξω να πάρει κάποια εφημερία και λοιπά, να βοηθήσει τη μητέρα του. Και σιγά-σιγά το έκανε.

Μετά όμως τον περιλαμβάνεις, τον περιλαμβαίνεις εσύ εσύ στον. Και να του λέει τι έκανες. Και τώρα τα μαζεύετε πίσω. Και ήρθε στον Άγιο Αυτέο. Και μια κόλαση στη συνέχεια. Να μην μπορεί να σταθεί με τίποτα. Τι έκανα και τι έκανα και τι έκανα. Το λέω ησύχαση τώρα εδώ και άμα εσύ ησυχάσεις ο Θεός θα τα βουλέψει, αλλά αν δεν ησυχάσεις και πας κι εσύ έξω θα βασαλίζεσαι κι εσύ. Αυτό εδώ και τελικά πήγε και αυτός έξω, τέλος

πάντων, αμφότεροι πεθάνε, το

καλό που έγινε μόνο ότι έγινε μοναχή, αυτή η φτωχιά γίνεται. Αλλά είδα άνθρωπο να έχει την κόλαση της συνείδησης, να μην μπορεί να σταθεί με τίποτε, νύχτα μέρα, ούτε να κοιμηθεί ούτε τι, το τι έκανε. Αυτά είναι τίποτε συγκριτικά με εκείνο που μπορεί να συμβεί στην όλη του θυμάτου, όταν υπάρχει χρόνος με τα γυναίκα. Αυτός, ο Γέροντας και ο Άλφας και ο Βήτας δεν υπάρχει χρόνος. Διερθώμε. Αλλά όταν έρθει εκείνη η στιγμή και μας περιλάβει αυτή η κόλαση της Εγγύσεως, είναι το κάτι άλλο, είναι η πραγματική πρόγευσης της Ιωαννικής, τότε δεν περνούν τα λόγια, δεν περνούν οι αφροισμοί, δεν περνούν τα εγώ, δεν περνούν αυτό

το λασικόλουμα ανάπστημα, όχι. Εκεί, πάσα σάρξ θα γονατίσει και θα αναγνωρίσει την αλήθεια και τότε θα είναι πλέον άντρα. Θα ζητήσει, μα δεν θα βρει. Γι' αυτό εμείς με την αλήθεια του Ευαγγελίου, με την αλήθεια της πατερικής διδασκαλίας, το γνωρίζουμε αυτό. και με τα άκρως, πολύ υπόλογη, όχι γιατί τα διαβάσουμε αλλά τα διδασκώναμε και τα πιάνουμε με την μελέτη, με τη φωνή της συνειδήσεις, πιάνουμε και θα πρέπει να προσέξουμε πάρα

πολύ τον Πρόεδρο Συνθήκο να βρεθούμε σε αυτή την ώρα, να βρεθούμε σε όσο γίνεται πιο έτοιμο. Πρόκειται κανείς να είναι τέτοιος, ο πλήρων, το ότι θα έχουμε έλεγχο θα τον έχω Αλλά να μην είναι αυτός που θα είναι δίστονος μάχαιρα Να κόβει από εδώ και από εκεί Και από τη συνείδηση να κόβει και από την κρίση που θα αναμένει Τον άνθρωπο, από δύο πλευρές θα κόβεται Εάν εδώ καταδικάζουν, εκεί τι θα γίνει Εάν η συνείδηση θα ξέρει Ο Θεός τι γίνεται Είμαι δυνατόν από το κομπιούτερ του Θεού να σβήσει τίποτε χωρίς να προηγηθεί η μετάνοια, η μετάνοια θα σβήνει, αλλά θα την έχουμε, θα την προλάβουμε, είμαστε

σίγουροι ότι θα βρεθούμε σε μια κατάσταση που θα μας βοηθήσει για μετάνοια ή θα μας έρθει κάτι το εξαφνικό, οπότε μετά δεν πρόκειται να ελπίσουμε τίποτε. Τα τροχεία σήμερα είναι τόσο πολλά, προς κάθε Σαββατοκύριακο ακούμε ότι άσφαλτος κάνει φτάση περισσότερο από έναν πόλεμο.

Και η συνείδηση πότε ταυτοποιείται, πότε γίνεται έτοιμη, όταν πέρα από την προσεκτική ζωή που πρέπει να έχουμε, Ευχαριστούμε, αλλά την κάνει η καθαρά και η ειλικρινής να μην τα βάζουμε, να μην τα αποθηκεύουμε τα αμαρτήματα μας μέσα, γιατί τα χώνουμε βαθιά βαθιά και δεν τα βρίσκουμε μετά, αλλά θα τα ανασκαλεύσει η συνείδηση μετά αύριο. Γι' αυτό, για να έχουμε καλή συγκίνηση, η ησυχία και η ελπιδοφόρα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη χάρη της καθαράς αξιωματικής,

με αυτομεμσία του εαυτού μας και όχι να ρίχνουμε την ευθύνη στον πλησίον αλλά στον εαυτό μας. Εάν δεν κάνουμε αυτή τη βυθομέτρηση του εαυτού μας, δεν μπορούμε να φέρουμε στην επιφάνεια τα όσα υπάρχουν στο ποινικό μας. Δεν

έχουμε αναγνωρίσει, δεν έχουμε υπολογίσει την αξία του χρόνου.

Ανεκτιμεί το αξίας ο χρόνος. διότι και μία στιγμή ακόμη μπορεί να παίξει έναν τελικό σκοπό, σε λίγες στιγμές μπορεί ο άνθρωπος να ανανεύσει, να ζητήσει το ύμα του έστω να εξοπλογηθεί και στο Θεό την τελευταία στιγμή και αυτό είναι κάτι. Αλλά γιατί θα περιμένουμε την τελευταία στιγμή, γιατί να μην πλένουμε το τσανάκι μας που λέμε και κάθε μέρα, γιατί δεν το αφήνουμε να λερώνεται και να το συγχαινόμεθα, όχι. Δεν είναι καιρός, τα χάνουμε.

Το απόγευμα, ανεβαίνοντας κάτι είπα στους πατέρες και Περιτόφρειο Νόδος, γι' αυτή την προετοιμασία που μας χρειάζεται, να το εφαναφέρω, το δίγημα, όταν μετά την κίνηση του Γεροντός μου, ήταν ο Σταυπούλης, εκεί στη Σκήτη, ήταν μάλιστα ζηλωτής και μάλιστα πανθεϊκός, ο Αγίος, ο οποίος έκανε κανένας μια ταπεινή διαβολία, έπαιρνε τα γράμματα από κάτω από το καραβάκι που ερχότανε το μεσημέρι και τα έκαμε, τα έκαμε με διανομή, έρθανε και σε εμάς εγώ, τον δίνουμε φαγάκια, έτρωγε ό,τι είχε να κάνει, αυτός βέβαια από πλευράς, του πητούσε κάποια κοπέτα ζηλωτική, θα απολαστούμε, θα κάνει, θα φτιάξουμε γιατί είμαστε με τον Αθηναγόρα και τόσο άλλο, Εγώ έλεγα στους πατές, μην είστε να φορεύετε, μην τα

δείτε, προσοχή και γεροντάκι είναι, ας τα λέει αυτό. Εσείς δώστε του τον άνθρωπο ό,τι θέλει, φαγητό, ρούχα, τρόφιμο και δεν περάζει που τα λέει. Μην τον κακιώνετε. Τέλος πάντων πέρασε καιρός καιρός, βάρηνε ο άνθρωπος, δεν μπορούσε να κάνει το διακόλλημα αυτό, έπεσε στο κρεβάτι. Ένα σπίτι, η γήφτη, ένα γηφτικό της Αντήρη, πολύ καθαρότροπο το σπίτι, το θήκο ήταν από το σπιδωτικό του. Και πήγαινες μέσα και έφερες τη μύτη να μπορέσεις να μπεις μέσα.

Απόδειξη αυτής της καταστάσεως ήταν όταν πέθανε και που ήταν κατά κοιτός στο κρεβάτι, εκεί, Ο Πατήρ Εφραίμ ο Ακαριστός, όταν πήγε να τον αλλάξει για να τον βρει, είδε ότι τα ρούχα του είχαν κολλήσει το δέρμα και έβγαινε και το δέρμα μαζί. Σκέψου τη λέρα που έχει γίνει κολλητική αλοιπή. Αυτός ο άνθρωπος είδε ότι την αγάπη μας που του είχαμε μετά να τον βοηθούμε παρά το φρόνημά του, Είδε ότι ασθένησε και κανείς δεν πήγε από τους δικούς του, του φρουνήματος, να τον ξυπηρετήσει, να τον βοηθήσει, λοιπά, ούτε μυστηριακώς, βέβαια, εμείς βέβαια πηγαίναμε, πηγαίναμε φαχάκι και λοιπά και από μόνος του βλέποντας την αγάπη

ζήθησε να κοινωνήσει και πήγαινε ο παπάς με φρέον και το κοινωνούσε το βράδυ. Κοιμηθεί ο άνθρωπος, πήγαινα και εγώ βέβαια την ημέρα, πήγα και έτσι φωτίστηκα, πήγα πάλι και μπήκο λογισμός. Δεν το κάνεις καμία ερώτηση εξυγολογητική.

Είναι μοναχή, βιαστές και λοιπά τόσα χρόνια εδώ με τέτοια κακουχεία, με τέτοια τέλος πάντων στελικά πράγματα καθόλου αναπραυμένος. Τι είναι αυτό να μην είναι εντάξει, με λένε οι Ελλήνες, όχι, κάνε μια προσπάθεια, δεν έφαγες και τίποτε και το επιχειρώ. Για το λέω παππούλη μου, μόλις που μπορούσε να μιλήσει, αστυχώς που άκουγε, μήπως παππούλη μου έκανες αυτό το πράγμα, ναι

πάτε. Το άλλο, τώρα λέω πρέπει να πάω βαθύτερα τώρα και να πάω πίσω, πίσω, πίσω. Έρχεσαν ταμπονεότητος και λοιπά γιατί ήρθε μικρός στο όρος και τελικά βρήκα έναν άνθρωπο χωρίς να έχει εξουμογηθεί. Δηλαδή, πολέμε, κατά την κοσμική έκφραση, σούπιτος για λιγότερες και φώσουν με τη χάρη του Θεού. του Θεού. Επειδή έτσι έγιναν τα πράγματα, γονάτισα κι εγώ και ανασκομπώθηκα και προσπάθησα όσο το δυνατό να τον πλύνω ψυχικά ανίτερα. Και έγινε αυτό το πράγμα με τη χάρη του Θεού και ξανακινώνησε ο άνθρωπος ξανά και μέσα και τελικά μετά από λίγες μέρες πέφερε.

Τις είδε ο Θεός! Είδε τα χρόνια του, είδε τους κόπους του, είδε την παραμονή του, εκεί που ήτανε, την κακοχή, τη μοναξιά του, επέβλεψε η Λεώματη και φώτισε τον Πνευματικό, τον Δούλο, τον Υπηρέτη του και το έκαμε την πλύση και τον πήρε κοντά του. Βλέπετε αυτή την καταλογία θα την έχουμε ή θα έχουμε τίποτε άλλο και δεν θα απολαύσουμε. Γι' αυτό ο Θεός ουμικτιζίζεται, ο Θεός δεν κοροϊδεύεται. Ήταν βιβλιοί το γέροντας με ένα άλλο περιστατικό. Ήταν ένας παπάς,

ιερομόνος, τον Άγιο Βασίλη. Ήταν καλογέρι απ' έξω από τον κόσμο και μετά η Χριστόγεννα όλους. και αυτός λειτουργούσε αρκετές φορές στο κλεισάκι του γέροντος, τον Άγιο Ασίδη, στην έρημα. Και αυτός ο πάτερ, το ένα καλογεάρι έξω, σε μοναστήρι 20 χρόνια, έξω από όλοι, εκεί ήταν κι ένας πνευματικός στο μοναστήρι, ο πνευματικός αρρώστησης. Πηγαίνει τότε το καλογεάρι αυτό και το λέει πνευματικά μου, πώς φωτίστηκε κι αυτό από τον Θεό. Λέει, μιλάει ο Θεός, έχει λες τρόπος, πνευματικέ μου να σου φέρω πνευματικό, λέει

σε βλέπω καλά, τι κάνει ο διάβολος, σημαζεύεται το σάλιο του πνευματικός και φτύνει για να μετρήσει πόση δύναμη ακόμα έχει, σαν να λέει, ακόμα έχω χρόνο, να ζήσω και θα τα πω, να φέρω το πνευματικό, όχι, όχι ακόμα λέει, όχι ακόμα. Φεύγονται στον Καλογέρι μέχρι να πάει στην πόρτα, φωνάζουν πρέπει να δουλέψουν πίσω. Ποιος ξέρει, το στιγμής τι είδε, τώρα τον Αρχάγγελο είδε, τι είδε, αυτός είδε, αυτός γνωρίζει, φωνάζει. Καλογέρι, φορτούνα μου, φορτούνα μου, το πνευματικό θέλει, το πνευματικό θέλει

γρήγορα. Μέχρι να πάει το Καλογέρι να φέρει το πνευματικό, δεν βγήκε γλώσσατο, δεν μπορούσε να πει κουβέντια. Ο Θεός δεν κορεύει, δεν περιπέλλει. Σου έδωσε την ευκαιρία και την τελευταία στιγμή πραγματικά να ξαναγυρίσεις. Περιμένεις να μην μπορείς να μπες το σάλιο σου από το στόμα για να πεις μόνο εκείνο που είπε πρώτα πρέπει να πει μέσα σε αυτό που όλοι οι φουρτούνα μου φορτοβουλευτικό δεν ήμουν για παπάς. Αυτό το πέταξε. Και μέχρι να έρθει βέβαια στο καλοκαίρι με τον Πρεσβύτερο, ίδια αυτός του είχε δεθεί η βλώθη του. Κι έτσι δεν μπόρεσε να πει φλέξη. Σου λέει ο Θεός, όταν μπορούσες, σε βοήθησε.

Γιατί με κορόλευες. Δεν ήξερες ότι θα πεθάνεις. Τι περιμένεις, βγαίνοντας στην ψυχή σου, να φέσεις και τα πατήματά σου. Δεν κίνηται.

Αυτό είναι το δικό μας, ότι έχουμε επίγνωση. μόνον ο τελώτες και η φιλοδοχος ότι είναι ανθρωπός, γιατί η ζωή του είναι με το τικ-τακ της καρδιάς, άπασκε, σταμάτησε, άρχισε να αργοχτυπάει, θα είναι το τέλος. Τι γίνεται μετά. Αυτό είναι το μεγάλο, η μεγάλη υπόθεσης για κάθε ιδιαίτερο πλησινό που έχει επίγραψη. Φυσικά οι άλλοι δεν γνωρίζουν, οι άνθρωποι και τα άλλα. Αλλά για εμάς μπορούμε να αμφισβητήσουμε την πραγματικότητα ότι φεύγομαι και ότι σαν χριστιανοί που πιστεύουμε στο Θεό ότι υπάρχει κρίσης και ανταπόδοσης των έργων, των καλών και των κακών.

Αφού είναι η πραγματικότητα, σε τι κάνεις άνθρωπε, τι κάθεσαι τώρα και κάθεσαι και αρμοκολογείς Όπως κάνουμε εμείς, θα μας αργολογούμε, κατακρίνουμε, ο ένας παρασέρει τον άλλο σε σκέψεις, σε λόγια, σε θεσήματα, αντιαφορώντας, μάλλον καταφρονώντας τη συνείρηση, η οποία τσαλέγει και μέσα. Τώρα, αυτό που έκανες είναι σωστό, τώρα θα σκύπεις τον αδελφό αυτό το πράγμα, κατέκνεις τον άλλον αδελφός, τον βαζαγούριασες, τον ταπείνουσες, τον κατέστησες αμαρτωνό, τον κατέστησες εμπαθή, τον κατέστησες λάθος, εσύ είσαι χωρίς λάθος, συστέχησε καλά που παραβαίνεις την Ευαγγελική Αντουλή, μην κρίνετε να μην κριθείτε και νομέτρο με τρίτα αντιμετωτίσετε ημί και μην κρίνετε

πρέπει να έρθει ο Κύριος. ο οποίος αποκαλύψει τα κρυπτά των ανθρώπων, αυτή την εντολή του Θεού και του Αφροστόλου που παραβαίνεις εσύ σε εντάξει και τον άλλον τον οποίο τον εκθέτεις και τον καταδικάζεις ότι είναι τέτοιος και τέτοιος, εσύ απαλάσσεσαι. Όχι, δυστυχώς, αυτό είναι ότι η συνείδησης θα μας τα πει μεθαύριο. Τώρα έχει το διάβολος και μας επαναπαύει και μας ικανοποιεί με αυτό που κάνουμε, μας αναπαύει, μας λέει, όπως ξέρουμε κάθε πάθος έχει βιάζωση εντονή, έχει ειλικίδης εντονή, και ο Φωνιάς, σκάνεται η ειδονία, τα σκοτώνει, παρόνται όμως φοβάται και τρέμουν, το βλέπω αυτός ειδονίζεται, όπως είναι πιο σαντιστής,

τυρενάει τον άλλον και αυτός απολαμβάνει,

έχει τέτοια διάβαλος, έρχεται τώρα και δεν μας αφήνει να καταλάβουμε το τι κάνουμε και βλέπετε τα βόλια τα παίρνει και φεύγουν, τα ξεχνάμε, αλλά αυτά μένουν, έχουν κάνει τη ζήμια. Στο ποινικό είναι γραμμένα και θα δικαστούμε για αυτά. Έχετε πολλές φορές δεδοθώς και μας φέρνει, ας υποθέσουμε, έναν πόλεμο και αυτός ο πόλεμος ο οποίος μας ταρακονάει κάπως και μας συνεφέρνει είναι ο Σακηκός και λέγει ανάφατο τον πόλεμο και λοιπά, μήπως έσφαλα εκεί, μήπως εκεί, μήπως περαιφανεύτηκα, μήπως μίλησα εγωιστικά, μήπως κατέκρινα, μήπως εκεί με ουζέ και ψάχνει και βρίσκει. Κυρία Θεά μου συγχώρεσε ή τέλος πάντων πηγαίνει όπως εξομολογείται, συγχώρεσε.

Όταν όμως δεν υπάρχει αυτή η ευλογία του πολέμου, σαν να με συνέβη και τίποτα. Αργολογούμε, κατακρίνουμε, αραδιάζουμε χίλια-δυο πράγματα, συζητάμε, σπατελάμε τον χρόνο και πηγαίνουμε πρίμα. Και όταν θα μας θαβατήσει ο φοροτζής και θα μας ανοίξει το βιβλίο το τι χρωστάμε, τότε πού θα πάμε να τρέξουμε να βρούμε χρήματα να πληρώσουμε το φόρο και την ανοχή. Σπάει τελείως οι πόδες. Αυτά δεν είναι λόγια ούτε δικά μου, ούτε του καθένας. Είναι του Θεού, των Αγίων και της Βενιντήσεως. Αυτά τα λέω για τον εαυτό μου. Γιατί κι εγώ τα κάνω ανθρώπους.

Και έχω το κρίμα διπλό.

Γι' αυτό λοιπόν πρέπει να συνέλθουμε, να βρούμε τον εαυτό μας, γιατί φαίνεται ότι το έχουμε χάσει. και ιδιαίτερα βέβαια αυτόν τον καιρό που είχαμε την παραζάλη μας, πολλά ελέγχθησαν, πολλά υπόθετα, πολλά συζητήθηκαν και ήρθε εδώ και μας προσκύνησε για τα καλά ο κακός εργάτης και τώρα μας φόρθωσε τόσο και τόσο στο ποινικό μας και στην ψυχή μας Να συνέλθουμε, να τα βάλουμε κάτω και να πούμε έως πότε. Θα είναι πει να βάλω κάποια αρχή, γιατί ήρθε εδώ. Έχει το πείρας μόνος και μας θέλει, δεν μας κάνει το ένα, δεν μας κάνει το άλλο, για

στάσο. Αν δεν οδηγείς κανείς τον εαυτό του, δεν μπορείς να οδηγείς και ένας άλλος. Αν είσαι μέσα στον τέλερο αυτής, δεν μπορείς να είσαι λερώς κανένας. Σε προκαλεί, αλλά όταν εσύ είσαι προσεκτικός, δεν παθείς. Συνήθες. Όταν όμως είσαι αδύνατος, και από τον εαυτό σου και από τον άλλον. Και η ερωχή μας είναι μεγάλη, όταν μεταγγίζομαι, όταν μεταγγίζω εγώ το μικρό βιό μου στον άλλον. Κι όλους δεν έρχεται, ε, πάω εγώ και του πλησιάζω και του μεταγγίζω το δικό μου, δηλαδή κάνω τις δικές μου σκέψεις, το δικό μου σκάνδαλο, το πάω και σε αυτόν, σκατανίζεται και αυτός και έτσι γίνουμε πρόσωπα στον αδερφό μου, του Θεού, πέφτει και αυτός και την ευθύνη του αδελφού σου, ποιος την πληρώσει.

Όπως τον οφειλείς με τον καλό σου λόγο, με την καλή σου συμπαράσταση και σώζεις τον αδελφό σου και λέει ο Χριστός ότι στα το στόμα μου θα είσαι όταν βοηθήσεις και έναν ανάξιο τον κάνεις άξιο αλλά όταν έναν άξιο τον κάνεις ανάξιο τι θα γίνει, ποια θα είναι η ποινή σου και ποιο θα είναι το χρέος του και θα έρθει η καιρός, δεν κοιτάς το όπου θα παρέλθει. Όταν έρθει η Μέγγενη, όταν θα έρθει να μας σφίξει και θα μας βάλει να μας πιέζει, τότε πώς θα τα πληρώσουμε. Γι' αυτό παιδιά μην χαζουπαζεύουμε, δεν έχουμε χρόνο να καθόμαστε να κάνουμε χάζη. Εδώ χρειάζεται να ανασκουβωθούμε για δουλειά.

Και ποια είναι η δουλειά, να ταυτοποιήσουμε την ψυχή μας, να την καθαρίσουμε, να την πλύνουμε και από εδώ που τη σφάλναμε να πάμε να τα καταθέσουμε, να σβήσουν, να φύγουν. Αύριο θα πεθάνουμε με καθέναν ξεχωριστά, το είμαστε όλοι μαζί και έχουμε μια παρηγοριά Ανάληψη, Ευαγγελισμός, Βασιλεία των Ουρανών, Γέννηση της Θεοτόκου, Διάδοχος Φωτικής, Ευαγγελισμός, Ησύχιος ο Πρεσβύτερος, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Ευαγγελισμός, Εγώ τι έχω, εγώ τι έχω, τόσο κόσμο, τόσο ψυχές, τόσα πράγματα, εντολές, δίνουμε εντολές, δίνουμε φάρμακα, δίνουμε αυτά, άρα σωστά τα δίνω, δεν τα δίνω, θεραπεύω ή πληγώνω, Κύριος

Ήλιος να είναι, αυτή τη στιγμή μελετώ και σκέφτομαι ποιας είναι αγιασμένα τα χείλη του Γέροντας μου, ευλογημένος να είναι στον ουρανό, και στον Θεό ο οποίος με τις διδασκαλίες του μας εμπίδευσε αυτή την ευλογημένη μελέτη να σκέφτομαι συνεχώς. Δεν υπάρχει στιγμή, δεν υπάρχει ώρα, δεν υπάρχει ύπνος που να μην με κατατρώγει σε σαλάκι, πεθαίνω, τι θα γίνω, πού θα πάω. Παρ' όλα αυτά κάνω και το σαλάκι. Σκέψου και να με λέει κανείς τι μπορείς να κάνεις. Αφήστε τα, βάλουμε αρχή, να βάλουμε μια καλή σειρά, να στρωθούμε,

να εργαστούμε για την ψυχή μας Τον κανόνα μας, την αγρυπνία μας, την εκκλησία, την εγκράπεια, την εξομολόγηση, την καθαρή Δεν έχουμε καθαρή εξομολόγηση, δεν έχουμε τίποτα Μην μας ξεκελάει ο διάβρος και μας τα φέρνει Να μην έχουμε όλα μέσα μας κι άλλα έξω Κάποια φορά μας γυρνάει ο διάβολος και μας λέει, άντε παίρνουμε μια ευλογία να πάμε έξω και λοιπόν στο σκοπό μου βαθύτερα υπάρχει ένας άλλος σκοπός. Δεν είναι αυτό που λέω που παίρνουν την ευλογία, βαθύτερα υπάρχει κάτι άλλο για να εκτέλεσαι, αλλά δεν μπορώ να το πω. Λοιπόν,

γι' αυτό μιλάμε περί καθαράς συγκεκρισμού, να προσέξουμε όσο μπορούμε, να την καθαρίσουμε, να την ειδηνεύσουμε, γιατί αν δεν την ερηνεύσουν κατά το Ιερό Ευαγγέλιο, ο αντίδικος θα μας πάει στον κριτή και εκεί λέει θα πληρώσεις και τον έσχατο κοντράτη και θα μπεις και στη φυλακή. Γι' αυτό λοιπόν όσο είσαι καθόδω, όσο είσαι στη ζωή, προσπάθησε λέει να συμβιβαστείς μαζί του με τον αντίχρισμο, να τα βρεις μαζί του, να τον ακούσεις τι σου λέει, η συνείδηση τι σου μιλάει, σου μιλάει ότι βαλίζεις καλά, λάθος, σου μιλάει στραβά διόρθωστο και εσύ θα πας καλά. και όταν έρθει ο άλλος θανάτος, ναι μεν, θα φοβηθούμε, γιατί

είναι φυσικός ο θάνατος, έτσι πως το πούμε, είναι μικρός, είναι ψυχρός, είναι στη φύση του, έτσι. Με ένας Αντώνιος που τον πληροφορεί ότι δεν θα φύγει, έκλειγε, χαβάει και σίγκλες, είπαν τα καλογένια του, Ναι, αφότου έγινα μοναχός, αυτή η μύμη δεν απέστει από εμού ούτε στιγμή εξού και δεν έχω μελήσει καρδιακτικότητα. Χωρίς αμέλεια καθικόδου, πριν τίποτα, και πάλι έκλεινε. Αγία Υπησοφορά, τι εκείνη έκλεινε. Στην πληροφορία της αναχωρήσεως έκλεινε. Ποια, αυτή που μοιρόβληται.

Μα εγώ η σαβούλα τι θα κάνω, εγώ η δρομιά τι θα κάνω τίποτα,

πρέπει να τραίνουμε για το κάθε βήμα που θα κάνουμε. Γιατί κάθε ενέργεια που θα κάνουμε είναι θέλημα Θεού, το θέλει ο Θεός, θα μου βγεις καθαρό, μήπως είναι λάθος, μήπως με τα νιώσω αύριο. Αυτά τα ερωτηματικά πρέπει να τα κάνουμε όλοι μας, γιατί είναι τα μέλια. όλα πράγματα λέει τα δύο σχόλια αργιστέρα, μένουν αυτά, τίποτα μόνο ο Θεός να γίνει ήλιος

Αυτά τα οδηγαία πατέρες και έχουμε ευχές του Διαρροντώνου και του δικού σας παππού η παρακατεθήκη του, η νοθεσία του, το παράδειγμα της ζωής του που λίγο πολύ κατά καιρός την ομιλούμε, τη διεκούμεθα Ας μας γίνει ένα βιβλίο, να το ανοίγουμε, να διαβάζουμε, να το μαλετούμε και να ετοιμήσουμε κι εμείς τη ζωή μας και να επιδείχουμε ό,τι αυτός, με τη χάρη του Θεού Πέρα. Αμήν.