Ὁμιλίες περὶ τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως · Διάλεξη 027
Τὰ Ἁμαρτήματα τῆς Πτώσεως (Α′)
Ομιλητής: Νικόλαος Σωτηρόπουλος · View in English
3 Πατήστε για παύση Ένα διαδραστικό πρόγραμμα αναπαραγωγής φορτώνεται με JavaScript. Χωρίς αυτό, χρησιμοποιήστε τον άμεσο σύνδεσμο ήχου και την περίληψη παρακάτω.
Περίληψη
Ὁ Νικόλαος Σωτηρόπουλος, εἰς τὴν πρώτην ἀπὸ δύο ὁμιλίας περὶ τῶν ἁμαρτημάτων τῆς γλώσσης, παρουσιάζει τὴν Μεγάλην Τεσσαρακοστὴν ὡς τὴν πνευματικωτέραν περίοδον τῆς Ἐκκλησίας καὶ διδάσκει, κατὰ τὸν Ἀπόστολον Ἰάκωβον, ὅτι ἡ χαλιναγώγησις τῆς γλώσσης εἶναι γνώρισμα τελειότητος. Ἀρχίζει ἀπὸ τὴν πολυλογίαν καὶ τὴν φλυαρίαν, αἱ ὁποῖαι προδίδουν ὑπερηφάνειαν καὶ σπαταλοῦν τὸν ὀλίγον χρόνον τῆς μετανοίας, καὶ προβάλλει τὴν Κυριακὴν Προσευχήν, τὸ Σύμβολον καὶ τὴν εὐχὴν τοῦ ἁγίου Ἐφραὶμ ὡς πρότυπα ὀλίγων λόγων πλήρων νοήματος. Καταδικάζει τὸν καυχηματικὸν λόγον, ἀντιτάσσων αὐτὸν πρὸς τὴν ταπείνωσιν τοῦ Ἰώβ, τοῦ Ἀβραάμ, τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ εὐγνώμονος λῃστοῦ, καὶ προειδοποιεῖ κατὰ τῆς κολακείας, τῆς αὐθαδείας, τῶν δικαιολογιῶν, τῆς αἰσχρολογίας καὶ τῶν διεφθαρμένων ᾀσμάτων, προτρέπων ἀντ' αὐτῶν εἰς εὐχαριστίαν, ψαλμῳδίαν καὶ βυζαντινὴν ὑμνῳδίαν. Ἀνάγων τὴν αὐτοδικαιολόγησιν καὶ τὸ ψεῦδος εἰς τὴν πτῶσιν τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας καὶ εἰς τὸν διάβολον ὡς πατέρα τοῦ ψεύδους, ἀναβάλλει τὰ βαρύτερα ἁμαρτήματα τῆς γλώσσης διὰ τὴν ἑπομένην ἑσπέραν.
Ο πρωτότυπος ελληνικός ήχος διατηρείται αναλλοίωτος. Είναι η έγκυρη ηχογράφηση αυτής της διάλεξης.
Μεταγραφή — Ἀγγλικά (αὐτόματη μετάφραση)
Ἡ ἀγγλικὴ μεταγραφὴ εἶναι αὐτόματη μετάφραση τῆς πρωτότυπης ἑλληνικῆς διάλεξης. Ἐνδέχεται νὰ περιέχει σφάλματα· ἡ πρωτότυπη ἑλληνικὴ ἠχητικὴ ἐγγραφὴ εἶναι ἡ ἔγκυρη πηγή. Ὁρισμένα ἀποσπάσματα παραλείπονται βάσει ἐκδοτικῆς πολιτικῆς.
We are passing through the season of Holy and Great Lent. It is the most spiritual season of the Church year. During this season, more than in any other season of the Church year, our Church, Holy Orthodoxy, seeks by many spiritual means to lift us up spiritually; to make us more spiritual people, so that when we reach Holy Week, we may feel the sufferings of the Lord more deeply,
as much as possible, and at Pascha we may enter, as much as possible, into the event of the glorious Resurrection of the Lord, into the joy and gladness of the Resurrection. In order to be lifted up spiritually, my brethren, to become more conscious Christians, one thing we must watch carefully is our tongue.
Holy Scripture and the Church give great importance to our tongue. This morning I sat down and thought about how many sins we commit with our tongue. How many do you think I found? Twenty. And I will not have found them all. There will be others I did not think of. Around twenty sins we commit with our tongue. And what does the Apostle
James say about the tongue? Whoever does not sin with the tongue, he is a perfect man. But I ask: who does not sin with the tongue? That is why tonight, as the subject of the talk, I took the tongue, my tongue and your tongue, and we shall mention the sins of the tongue, and we shall stress how serious the sins of the tongue are. And I ask everyone to pay attention to
this talk about the sins of the tongue, and especially the women, who have a tongue a little larger than the men, so to speak. So then, someone asked why the Apostle Paul forbids women to speak inside the sacred assembly at the time of divine worship, to preach, let us say, or to become priests and serve the Liturgy and speak as the priests speak. Why does the Apostle Paul forbid these things?
The greatest Father of the Church, John Chrysostom, answers. What does he say? Women are forbidden to speak and preach in worship because once, at the beginning, the woman spoke, and she made a mess of everything; she dragged us down with her. Do you hear? That is why I said that all of us must take care, and the women even more. The first sin: let us begin with the lighter sins of the tongue and move on to the heavier ones. The first sin, the lighter one,
is loquacity and idle chatter. Loquacity and idle chatter. A thoughtful person, an inward-looking person, a person who carefully examines his inner man, avoids saying many words. He is a man of few words. The Gospel, you know, is the most concise book in the world. It says many things in few words. Our ancestors, the Spartans, had this very virtue:
to say weighty things in few words. This is where the saying comes from, that to speak laconically is to philosophize. What is the most important and most common prayer we say? It is the Our Father. The Our Father has only a few words. In half a minute we have said the whole of the Our Father. And yet what meanings are compressed within this short prayer. The Creed is short, but many and great meanings are compressed within the Creed.
So, while both the Scriptures and the examination of ourselves require us to speak few words, we usually speak many words. We have uncontrolled loquacity, uncontrolled chatter. Saint James says the tongue is an uncontrollable evil. It is a Niagara torrent that you cannot hold back, turn around, and stop. That is what the human tongue is like.
What does it reveal when we say many words? Sometimes I see simple people, uneducated, without learning. You begin a conversation to say five words to them about our faith and so on, and they do not let you speak. Such infuriating chatter. You cannot catch your breath. For one hour, two hours, they can wear you out, telling you incidents from their life, their opinions, whatever else, various episodes. They do not say, let us listen, after all, and hear what this man has to tell us.
You cannot catch your breath. So, what does this show deep down, my brethren, if we put it in the laboratory and analyze it? What does it show? It shows pride. The other person has a very high opinion of his own view, of his own wisdom, and he begins to hold forth, while about you he has the opinion that you know nothing important to say. It shows pride. It shows a lack of self-knowledge.
He does not have what our ancestors called, Know thyself. Also, chatter is a waste of time. Time is a precious thing, and the time of our life is not long. We are not poor in material goods; we are poor in the time of life. Adam, Eve, Methuselah lived almost a thousand years. Even the traditions of the peoples say that in ancient times people lived a thousand years.
But what do we live? The span of our life has been limited, the average span of life. Today it is as the Psalmist says: seventy years. In this short span of time we must do great things for our salvation. What did our ancestors say? Spare your time; have pity on time. What do worldly people say? Time is money. And so, from that worldly point of view, they cash in their time for money.
What does Holy Scripture say? "Redeeming the time, because the days are evil": let us make good use of our time, because the days are evil, and let us sanctify our time, sanctify our time through our work, through our prayer, through every good deed and every good word. And we sit around chattering and wasting time. A time will come when we will ask for just one minute. We will ask for one minute, and it will not be given to us. We will ask for one minute to return to this world, so that we may say, I have sinned, and Lord have mercy, and that minute will not be given to us.
As long as we live in this life, we must make good use of time. The Apostle James says many things about the tongue, and perhaps I will mention some of them. We human beings, as we have been fashioned and formed by God, have two ears and one mouth. Why do we have two ears and one mouth, two ears and one tongue, and not one ear and two tongues? It would seem monstrous, would it not? And yet we could have had one ear and two tongues.
God could have formed us that way, but He did not make us that way. He made us with two ears and one tongue so that we would listen much and speak little. But some people behave as though they had one ear and two tongues, or rather, one ear and a hundred tongues. The Old Testament gives this wise word: From much talking you will not escape sin. From loquacity you will not escape sin. When you say many things,
among the many words you will also say some careless things and some sinful things. Misunderstandings and incidents will also be created. So then, few words, and measured words.
Now during Great Lent, we hear a very compunctionate prayer. It is by Saint Ephraim the Syrian. Saint Ephraim was a very great ascetic and writer. He is the Chrysostom of Syria, as they said. So, how beautiful, how full of katanyxis, how full of compunction, this prayer of his is: O Lord and Master of my life, take from me the spirit of idleness, meddling, love of power, and idle talk, chatter. But grant unto me, Thy servant, the spirit of chastity,
humility, patient endurance, and love. We ask the Lord to help us cut off idle talk, loquacity, and chatter, which weary both God and men. So, one sin is loquacity and chatter. From today, we will try to say fewer words. Agreed? Good, then. Other sins of the tongue: from the tongue come arrogant words, proud words.
From the tongue come boastful speeches; people boast. Job was a very great Saint of the Old Testament, a type of Christ. Which of us has the patient endurance of Job? You have heard of the patient endurance of Job, says the Apostle. You have heard how great a patient endurance Job showed in his terrible trials. What did Job say about himself? Now I have begun to speak to the Lord, but I am earth and ashes.
My God, he says, what am I, that I have opened my mouth and speak with You? I am earth, dust, and ashes. Do you see how humbly Job, the much-suffering one, spoke about himself? Abraham said the same words about himself: I am earth and ashes; my God, I am dust and ashes. Paul is the greatest man after the God-Man, Christ. What Paul accomplished by himself, strange as it may seem, not even the twelve Apostles together accomplished;
and he was not a disciple of Christ during the three years when Christ taught on earth. Afterward he believed in Christ. What Mysteries our faith has. And he became the greatest man, the greatest spiritual conqueror of the whole inhabited world, the greatest benefactor of humanity after Christ. And what opinion did Paul have of himself? How humbly he spoke. He said: I am the least,
the very smallest of the Apostles. At another time he said: I am not even worthy to be called an Apostle, because I persecuted the Church of God. At another time he said: I am something untimely born, a miscarriage. And at another time he spoke that moving word which each person should feel about himself and say: Jesus Christ came into the world to save sinners, and first among sinners, greater than the sinners, am I, Paul. He does not say, I was, when I persecuted the Church,
and now that I am an Apostle. He says, I am the greatest sinner. That is how the Saint felt. The Saints are exceedingly sensitive even about their small sins; they are troubled, they tremble, and they say, "We are nothing." Now listen to some outrageous words. Down in Toronto I gave a series of talks, and the response of the Christians to the preaching was deeply moving. At the last talk we had 1,550 people who came to hear the preaching.
There are many religious people in Toronto; there is a large Greek community there. One talk was meant to awaken a sense within us that we are sinful people. It was about metanoia, repentance. And when I began the talk and said that we are sinners, that Holy Scripture proves this, and that the examination of ourselves also says the same thing, if we examine our spiritual condition, we will see that we are guilty of countless sins. Two old men who, as the saying goes, had eaten sin by the ladleful,
who had grown old in sins, became angry, as one Christian told me. They walked out of the hall, and as they were going out into the corridor, what were they saying? "What is this man saying? He says we are sinners. Are we sinners?" "We have done no evil at all," they said. "Why should we listen to such things? He is talking about sinners." And they got up and left,
because they had ranked themselves among the sinless and among the Saints. Do you hear? They were saying that they were not sinners. I observe this, and the soul of any person who has even a grain of conscience is grieved. You approach a man who is far from God, from the Church, from the Mysteries, and you want to help him come close to God, to go and confess his sins, to begin the spiritual life. And you speak to him in a beautiful way, in a very beautiful way, with courtesy.
"My brother, you seem so good, so honorable; draw near to the Church. Why do you not go to church? Why do you never receive Holy Communion?" "What are we, leaving this world?" Ah, as soon as he realizes that you are giving him a suggestion, a religious suggestion, he becomes like a wild beast. "Are you saying these things to me? If only everyone were a Christian like me!" Today you hardly dare to give a person a religious suggestion. You have to hold your breath, stand on the tips of your toes,
and say the noetic prayer within yourself so that you do not meet the sinner's abrupt reaction. "I," he tells you, "am the best Christian. If only everyone were like me." How can you not be grieved when you see such insensitivity and such hardness in people? So then, arrogant words, proud words, come from the tongue of man. Many boast of bodily qualities, of material possessions, because they have built up property and wealth,
foolish people. "You know, I have everything, so much property, enormous property." You have nothing, man. You die and take nothing with you. Others boast because they obtained positions, offices; and they may have offices without worth. They may have taken those positions because they trampled on others more capable than themselves. And instead of being ashamed, they even boast. And there are others, as we said,
who boast that they are great people, virtuous people, Saints before whom we must fall down, kiss their feet, and venerate them. They resemble the Pharisee. For Christ told the parable of the Pharisee. That parable is about them. About the ones from whose mouths, from whose tongues, these things come out, you dogs. What did the Pharisee say? 'I thank you, Lord, that I am not like the rest of the people of the world,
who are thieves, swindlers, and adulterers, or like that tax collector.' He set himself apart from the whole world, as if to say: I am righteous, and all the rest of humanity is sinful. He was not justified; he was severely punished. The Publican was justified, the one who groaned, beat his breast, and was ashamed to look up to heaven. And what did he say? "God, be merciful to me, the sinner." My God, I am a sinner; have mercy on me, forgive me, and save me.
This is a prayer that we too must say. It is one of the shortest and most moving prayers of sinners. Of sinners. One is the prayer of the Publican: "God, be merciful to me, the sinner." The other is the prayer of the thief: "Remember me, Lord, in Your Kingdom." And the other is this short noetic, neptic prayer, the prayer the monks say, and which we too should say: "Lord Jesus Christ, have mercy on me; have mercy on Your whole world, and on me last of all." That is how we should say it.
From the tongue come words of flattery. Many people, when they see someone who has a high position, a great office, who is a rich businessman, an industrialist, or has social influence, flatter him. "You are important, you are great." They speak of his virtues, his gifts, things that exist and even things that do not exist, and they lift him up to the stars of heaven.
If they see some poor little person, even if he is a Saint, they do not say one good word; they despise him. If they see someone rich and important, even if he is a man of the devil, they crown him with wreaths. "You are very important." This is flattery. Flattery, my brothers, is a counterfeit coin that circulates widely in the world. Never take that coin into your hands. Speak the truth in every direction.
Whether the other person is small or great according to the world, speak to him with dignity, without servility, and tell him the truth, even if the truth is bitter. The Old Testament says: the poor little man spoke and said wise things, and they paid no attention to him. The rich man spoke, said foolish things, and they applauded him. That is how it is. Scripture says all these beautiful things. But we must never use that counterfeit coin called flattery.
Keep in mind a very apt saying about flattery: fear flatterers more than ravens. Fear flatterers more than ravens. From the tongue also come words of insolence. People speak with great insolence, with bold shamelessness, with arrogance. They respect nothing: not those older than themselves, not clergy, not saints, nothing at all. Insolence is also within ancestral sin.
God, as all-knowing, knew that the first-formed had transgressed His commandment, that they had sinned. But in order to give them an opening, an opportunity to repent, He put the question to Adam: Adam, why are you hiding? Why are you afraid? Have you perhaps transgressed the commandment? The Lord asked the question in order to give him the occasion to say, Lord, I transgressed, I sinned, forgive me. If he had confessed his sin, the Lord would have forgiven him,
and we would not have had the tragedy of humanity that we have. But Adam became insolent toward God. What did he say? And Adam said, The woman whom You gave to be with me, she gave me from the tree, and I ate. The woman You gave me, she is to blame; she gave me from the forbidden fruit, and I ate. As if he were saying, You are to blame, God, for giving me such a woman. This is insolence. It is within ancestral sin.
Today our children are insolent. Children today are insolent, in the way they speak to their parents. In the old days, children looked up to their parents, and they would blush with shame, and they felt it deeply within. Now they are utterly insolent. I don't know how things are here abroad. I see a difference. Your children are somehow more well-behaved, compared to the children back in Greece. In Greece almost all children have become insolent.
Many factors have combined to make children insolent. They speak to their parents with great insolence. "And who told you," the child says, "to bring us into the world?" Imagine such insolence. They never ask their parents about anything; they do whatever they want. And when their poor parents make some correction, they answer back insolently and even threaten to hit them. This is how they speak to their teachers; this is how they speak even to ministers. I remember how a little fourteen-year-old student spoke to the Minister of Education.
When the children were occupying schools, striking, and so on, education in Greece was paralyzed. The minister summoned the children, in the name of holy democracy, of offices of equality. He summoned the children so that he could now have a dialogue with fourteen-year-old schoolchildren. Foolish democracy, foolish democracy. Children judging how education should be run, and the programs, and the rest. Children engaging in unionism, speaking with ministers, and, as they say, expressing their views.
And while the minister was speaking, a little fourteen- or fifteen-year-old student says to him, Stop now; you have said enough. We will say our piece too. He did well. He did well, with the kind of thinking states have today. So, with this idea they have about democracy, he did well. It is a manner of speaking: he did well. We have reached the point where students are insolent even before the Minister of Education.
From the tongue come filthy words. Shameful talk. Obscene jokes, vulgar things. The mouth of many people is a sewer, it is a sewer. Oh, my brothers, what a disgust some people have in them. From morning until night they can speak obscenities, filthy words, especially in the army, in the army. We say, For the Christ-loving Army. What Christ-loving Army, when our soldiers,
the children who are called to defend the homeland, the family, honor, and religion, from morning until night use foul language and obscene speech, and tell real and imaginary dirty jokes? It is mire. And no strict order is ever given. If those who run the army, the Ministry of National Defense, wanted to, if they only wanted, a single strict order would put an end to all this within twenty-four hours.
But the good order and decency of the army does not concern them. What does Paul say? Let no rotten word proceed from our mouth. Let no corrupt and filthy word come out of your mouth. Let thanksgiving and doxology to God come out instead. God gave us our mouth so that we may speak the good word, the modest word, the word that builds up. And so that we may glorify God. Again, from the mouth,
from the tongue, come songs. By nature, man feels the need to sing, to chant. Scientists say that the whole universe sings. It is not only the birds that sing, the nightingales that break the monotony of the night. The larks chant their morning hymn. But so do the heavenly spheres. The billions upon billions of heavenly spheres that whirl in the vast expanse create, they say, an exquisite harmony.
The harmony of the spheres, as scientists call it, is something our ear cannot grasp. Our ear catches certain sounds that are emitted at a certain frequency, we might say. So it cannot take in the harmony of the spheres. Everything chants, everything sings, and in its own way hymns God. And man also has this need; he feels the need to chant. Especially when he is in a cheerful state of soul. “Is anyone cheerful?
Let him sing psalms,” says the Apostle. If someone is cheerful, in a joyful disposition, let him chant, let him sing, but let him chant beautiful songs, let him chant decent songs. The song we enjoyed a little earlier is one of the most beautiful songs in all world literature. Such a poem, such a hymn, you do not find in other religions, in poetry, or in musical works. You do not find it.
The Akathist Hymn is as graceful as the Most Holy Theotokos (All-Holy) herself. It is so beautiful; it has such beauty, such charm, like springtime. Let us chant beautiful hymns of the Church. Byzantine music is exquisite. When Byzantine music is performed as it should be, it is the music of Angels and Archangels; it lifts you up to the heavens. Classical music, of course, especially the works of great composers, is important, we do not deny it.
But Byzantine music is higher. I would even say that greater than classical music is the folk music of our homeland. The folk songs of Greece, and I am not the one saying this; great scholars say it. The most beautiful folk songs in the world are the folk songs of Greece. As the Metropolitan of Florina, Father Augoustinos, also says, the folk songs of our homeland smell of courage and thyme. But today people do not delight in these beautiful songs. They delight in certain songs of taverns,
of people who live in drinking places, of the underworld, and in satanic songs, such as rock music and heavy metal. These are satanic songs. Subconsciously, say the specialists who deal with these things, subconsciously they transfer and transmit satanic messages. Those who make these songs, these bands, declare clearly and openly that they make them as a means to destroy Christianity. And I wonder how the younger people can like such songs.
But these are not even songs. They are the howling of beasts. Do not laugh; that is what they are. They are the howling of beasts. And these things are called songs, and the younger people go mad over them. They are satanic songs. Keep away from them. Tell your children not to listen to such things. Because just as, when we hear a hymn of the Church, the grace of God acts upon us and grace comes within us,
when a person is faithful and chants or hears a hymn of the Church, grace comes into the soul. But when he hears such satanic songs, the opposite comes: the energy of Satan comes, and the inner world of the soul is disturbed. A person can even become demon-possessed from such things. We have such phenomena, you should know this. So advise your children not to listen to such songs. These songs too are preparing the ground for the Antichrist. From the tongue also come
justifications and excuses for sins. Justification of oneself is also within ancestral sin. When God asked the first-formed why they had transgressed His commandment, both of them made excuses at once. Neither of them sought to say, "We have sinned, forgive us." Instead, Adam said, "The woman led me astray." And the woman shifted the blame onto the snake: "The serpent deceived me." If they had said, “Lord, we have sinned, we have disobeyed Your commandment,
” the tragedy of mankind would not have followed: spiritual death and bodily death, about which we spoke yesterday. Among a hundred people, brothers, I make observations as a theologian, as a preacher. Among a hundred people whom we correct for some fault, for some sin, ninety-nine will immediately justify themselves. Perhaps one percent may be found who will say, “You are right. I made a mistake. I sinned. The ninety-nine will try to justify themselves
and find some mitigating excuse for themselves, or not simply a mitigating excuse, but something that clears them altogether, so they can come out innocent, as we say. This is a great sin. This is ancestral sin. It greatly grieves the Holy Spirit, this tendency we have to justify ourselves. If a person does not justify himself, know this: he is saved. If he justifies himself, it means that egoism has the upper hand, and he is lost. We are saved through humility. We are lost through egoism.
This is what I especially wanted to dwell on: we must not justify ourselves. We all have this tendency. This tendency comes from our old, corrupted self, from the old man, and from Satan, who hides behind the old man. No, we must not justify ourselves. Nothing good comes out of self-justification for us; the opposite comes out of it: we are condemned and we are lost. We should humbly bow our head before God, and before the people who correct us, and say, Yes, I was wrong; yes, I sinned. Then God looks upon us with compassion and saves us.
From the tongue come excuses, excuses in sins. You say to someone, Read a little Holy Scripture. It is the law of God, the commandment of God. How is it that you have an appetite for television, for the newspaper, to listen to the news and so on, but you have no appetite to listen to the radio of Heaven, the television of Heaven, the words of God? And the answer is: You know, I work, I get very tired, I have no time. Do you have time to eat? Oh, two and three and seven times a day.
The Psalmist says, Seven times a day I praised Thee because of the judgments of Thy righteousness. O God, the Psalmist says, seven times a day I remembered Thee, I worshiped Thee, I prayed because of Thy great works and Thy mercies. What did someone say? I too, he says, bow down seven times a day before a shrine called the refrigerator. We eat not once, but seven times a day. If we have nothing else to do, we occupy ourselves with the refrigerator. And yet there is no time, not even five minutes, to open the Word of God. The text, the translation, the interpretation, they exist.
Thankfully, there are simple explanations, so that we may read and see what God says, what Isaiah says, what David says, what Paul, Peter, and John say, these great, eternal, and immortal spirits. You say to someone, Pray. And it is not just a dry, careless sign of the Cross. Some people play the guitar and think they are making the sign of the Cross. I notice it even in the churches. Christians come in and do this, and this is considered a cross. I see the devil watching them and sneering in the air.
He sneers; the devil mocks us. A proper sign of the Cross, says Saint Kosmas of Aetolia. To the head, to the belly, to the right, to the left: this is the proper sign of the Cross. It terrifies the demons, for the devil shudders and trembles, unable to endure beholding the power of this Cross. Make a proper sign of the Cross, you say; say a prayer, not a dry sign of the Cross without saying any words. Say a few words, words of the Church and words of your own; speak to God.
The Christian feels God as Father, opens his heart before God, glorifies God for His great works, thanks God for His blessings, both spiritual and material, both visible and hidden, confesses to God, acknowledges his sins, and entreats God for himself, for his family, for friends, for enemies, for the living, for the dead, for problems, for tragedies, for whatever need he feels. So sit down and pray for at least five minutes, five minutes. I am not telling you half an hour, or an hour, or hours as the ascetics do.
Pray for five minutes. I know people, and I admire them, family people who carry family burdens, who work hard during the day for their daily bread, and at night they get up and pray in the night. One uncovers his head in reverence before such souls. You too, pray for five minutes. But you know, I work and I am tired; I cannot do it. You will rest in Hell. If you despise God, and give priority to everything else, and give all your time and the whole
substance of your life to everything else, but do not give God five minutes, how will you be saved? You say to someone, Have you ever confessed your sins? No, he says. Well, go and confess. Where should I go? Find a priest, an Orthodox one. Every Orthodox priest performs the Mystery. Whether he is a Saint or a sinner, it is enough that he has been ordained. But you know, I do not like this or that priest.
Well then, go farther on, to another one you do like. Find another one. So then, excuses all the time. What did someone say to me? No priest, he says, is any good. Bravo, I say, you are the only one in the world who is good. Like the Pharisee who said, I thank Thee, my God, that I am not like other men. As though you were saying to God: God, You should be grateful that fortunately You have me, one good person. Because if I were not here, You would have no one at all.
Some people have this mentality, this very mentality. All these things they say are excuses in sins. When the universal tribunal comes, at the Second Coming, they will not be justified before God. My brethren, we may deceive our fellow men, and we may deceive even ourselves. But we cannot mock God. God is not mocked. The whole universe is filled with the wisdom of God. We cannot deceive God, the All-Wise;
we cannot do it with our small and poor reasoning. We cannot refute the great logic of God. No. God is not mocked; God is not deceived, He is not made a fool of. We will give a fearful account. We cannot justify ourselves before God. He has given us every ease and every condition needed to carry out our religious duties. Or, if we do not fulfill them, we will be lost. Tonight I will mention
one more sin of the tongue. It is lying. Man tells many lies: small lies, big lies, even bigger lies. We have a whole ladder of lies: little lies, lies, enormous lies. The devil has opened an industry of falsehood. He keeps producing lies, constantly, constantly, constantly. How many lies have we told?
Can they even be counted? Once, in a drawing room, there were some ladies of the so-called aristocracy, and they were talking about lying. One said, I have told many lies in my life. Another said, I too have told many lies. Another said, the lies I have told cannot even be counted. Another lady wanted to appear superior to the others, and she said, You know, I have only told a lie three times in my life. And one now, that makes four, the other woman said to her.
And one now, she said, that makes four. We are not allowed to lie, my brethren. Our God is the truth. In the Old Testament, in Isaiah, we read that God is the truth, the Amen, the truth. The author of our faith, Jesus Christ, said, I am the truth. What a great word. Socrates did not say, I am the truth. Who ever dared to say such a thing? Socrates said, I teach the truth.
Christ said, I am the truth. And concerning the Holy Spirit, the Apostle John says, The Spirit is the Truth. Truth is God the Father, Truth is the Son, Truth is the Holy Spirit. And we were created to be children of Truth and of Light. The man of God is not permitted to lie. A man of God may, very rarely, tell a lie. Not so that he himself may gain something. No.
That is not permitted. But in order to save a situation, so that some crime may not happen, so that some good may come about. This is a rare case. The detachment, the police detachment, was pursuing the murderer of Saint Dionysios's brother. And when they reached Saint Dionysios and asked, Did you perhaps see the murderer? He had seen him, but he told a lie. No, he said, I did not see him, and he hid the murderer.
A blessed lie, but this belongs to the rare cases. Rahab the harlot told a lie for the spies of Israel, and she was saved. A rare case. We may tell a lie in order to save a family, so that a family is not broken apart; all right. A rare case, an exception. The rule is that we tell the truth. And yet, we tell a multitude of lies. When a man tells lies, whom does he resemble?
Who is the father of falsehood? Holy Scripture says it. The father of falsehood is the devil. He told the first lie. Do you remember what he said to the first-created people? Why did God tell you not to eat from any tree? Eve corrected him: He did not tell us not to eat from any tree. He told us we may eat from all of them, except from one only. That liar, that chief liar, distorted the Word of God and said, Why did God tell you not to eat from any tree?
But God had said no such thing. The second lie was this: if you eat, your eyes will be opened, and you will become gods. And with these two lies he deceived Adam and Eve, the first human beings, our first father and our first mother. My brethren, sincerity is a great thing in this world. I remembered Makriyannis,
that holy fighter of 1821, General Makriyannis. He believed in God his whole life. His life was a struggle for the faith and for the homeland. His body was like a sieve from the bullets of the enemies. What did our fathers not suffer in order to free us, so that we might live free today? What did Makriyannis say? I have two pockets, my brethren. In one I have truths, and in the other I have lies. From which pocket do you want me to take something out and offer it to you?
From the one that has truths. Truth is from God. Truth is God Himself. When Christ was being judged, Pilate, hearing Christ speak about truth, asked, What is truth? But because Pilate was a rationalist, a spiritually indifferent man, proud because of his office, and one who despised Christ,
although he asked the question, What is truth, he did not even wait to receive an answer, but went out to the crowd. And if Christ had answered, what could He have answered? Pilate, you ask what truth is? Truth is not an abstract idea. Truth is a person. Truth is personal, enhypostatic. Pilate, I am the truth. Jesus had proclaimed this elsewhere:
I am the way, and the truth, and the life; the way that leads toward the truth, and the truth through which one attains life, eternal life, the higher life, the life worth desiring, indescribable and beyond imagination. Brothers, during Great Lent especially, let us take particular care to guard our tongue, so as to avoid the sins we have named:
idle talk and chatter, arrogant and proud words, boasting, flattery, insolence, foul and obscene speech, dirty jokes and off-color remarks, sinful songs, excuses, pretexts, evasions, and lies. When we undertake this struggle, we will see how difficult it is even to fight against just one of these sins.
Chatter, for example; if someone is a talkative person, he will see how difficult the struggle is, and how tiring. An ascetic, the ascetical books say, and they contain very beautiful meanings, an ascetic had the tendency to say filthy words. And in order to punish himself and force himself to speak decent, beautiful, Christian words, what did he do? He put a pebble under his tongue,
to hinder him, to remind him of his fault, to restrain him and torment him, so that he might cut off his fault. How long do you think he kept the pebble under his tongue until he cut off the fault? Forty years. For forty years that ascetic carried on this struggle. Let us beseech God, because we are weak human beings, to give us strength to bridle our tongue.
For whoever bridles the tongue, says the Apostle... That man is perfect, worthy of God and worthy of the Paradise of God. Amen. There you are.
We have covered half of the sins. The other half, and the more serious ones, tomorrow. Tomorrow the sins will be graver, and the scrutiny that the Word of God will bring upon all of us will be severe. So then, let us say the closing prayer, 'Through the prayers,' and be dismissed. I want to express my joy, because tonight you have filled the hall to overflowing. I do not have the vainglory of wanting to see many listeners. God has counted me worthy to have large audiences, but I do not have that vainglory. Whether there are a thousand, or thousands,
or just one person, I preach with the same eagerness. But once the effort is being made, and the word of God is being heard, Christians should come willingly and notify others as well, so that more people may hear and be edified. And if we help people draw near to the word of God and be saved, then alongside them we too shall be saved, my brothers. So I expect you tomorrow as well, Saturday. Tomorrow there is no work, and the day after tomorrow the sermons will be more important. All of you together should notify other people too.
What time is the talk tomorrow? Seven. Seven o'clock. You will also submit questions. I want there to be dialogue. Let heterodox people come here, Evangelicals, Pentecostals, Jehovah's Witnesses, and others, and let us have a public dialogue. I would say, let you enjoy a spiritual match. So why do they not come? We invited them, even through the radio.
Our beloved Mr. Savvas is here. He repeatedly invited them through the radio to a dialogue. Why do they not come? When a theologian appears, a responsible person, they do not come so that we may have a dialogue. Instead they run and find people who have not studied, people who are uneducated, or of lesser intellectual ability, and then they pose as wise men. So, if they have arguments, let them come tomorrow and the day after tomorrow. I am waiting for them in public dialogue.
And you also will be able to submit questions. So then, all together: Through the prayers of our Holy Fathers, O Lord Jesus Christ our God, have mercy on us and save us. Amen. Go in peace. Good night.
Πρωτότυπη μεταγραφή — Ἑλληνικά
Διερχόμεθα την περίοδο της Αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Είναι η πνευματικότερη περίοδος του εκκλησιαστικού έτος. Αυτή την περίοδο, περισσότερο από όλες τις άλλες περίοδους του εκκλησιαστικού έτος, Η Εκκλησία μας, η Αγία Ορθοδοξία, με πολλά πνευματικά μέσα, ζητεί να μας υψώσει πνευματικά Να μας κάνει πιο πνευματικούς ανθρώπους, ώστε όταν φτάσουμε στη Μεγάλη Εβδομάδα να αισθανθούμε περισσότερο όσο το δυνατόν περισσότερο τα πάθη του Κυρίου και το Πάσχα να απολαύσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο το γεγονός της ενδόξου
Αναστάσεως του Κυρίου, τη χαρά και την αγαλίαση της Αναστάσεως. για να υψωθούμε πνευματικά, αδελφοί μου, να γίνουμε πιο συνειδητοί χριστιανοί, ένα πράγμα που πρέπει να προσέξομαι είναι η γλώσσα μας. Η Γραφή και η Εκκλησία αποδίδει μεγάλη σημασία στη γλώσσα μας. Κάθισα το πρωί και σκέφτηκα πόσα αμαρτήματα κάνουμε με τη γλώσσα μας Πόσα νομίζετε ότι βρήκα 20
Και δεν θα τα έχω βρει όλα Θα είναι κι άλλα που δεν τα σκέφτηκα 20 περίπου αμαρτήματα κάνουμε με τη γλώσσα μας Ο Δε Απόστολος Ιάκωβος τι λέγει για τη γλώσσα Όποιος δεν αμαρτάνει με τη γλώσσα, Αυτός είναι άνθρωπος τέλειος Αλλά ερωτώ, Ποιος δεν αμαρτάνει με τη γλώσσα Γι' αυτό απόψε σαν θέμα της ομιλίας, Πήρα τη γλώσσα, Τη γλώσσα μου και τη γλώσσα σας και θα αναφέρομαι τα αμαρτήματα της γλώσσης και θα τονίσουμε πόσο σοβαρά είναι τα αμαρτήματα της γλώσσης και παρακαλώ όλοι
να προσέξουμε την ομιλία για τα αμαρτήματα της γλώσσης και ιδιαίτερος να προσέξουν οι γυναίκες οι οποίες έχουν λίγο μεγαλύτερη γλώσσα από τους άντρες, έτσι. Λοιπόν, λέει, ρώτησε κάποιος, ρώτησε κάποιος γιατί ο Απόστολος Παύλος απαγορεύει στις γυναίκες να μιλάνε μέσα στην Ιερή Σύναξη την ώρα της Θείας Λατρείας, να κάνουν κήρυγμα, ας πούμε, ή να γίνονται ιερείς και να λειτουργούν και να μιλάνε όπως μιλάνε οι ιερείς. Γιατί τα απαγορεύει αυτά ο Απόστολος Παύλος, απαντάει ο μεγαλύτερος πατέρας της Εκκλησίας, ο Ιερός Χριστόστομος, τι λέει,
απαγορεύεται να μιλάνε και να κηρύττουν στη λατρεία οι γυναίκες, διότι μια φορά μίλησε η γυναίκα στην αρχή και τα έκανε θάλασσα, μας πήρε στο λαιμό της. Ακούτε, γι' αυτό είπα να προσέξουμε όλοι και ακόμη περισσότερο οι γυναίκες Πρώτη αμαρτία, να αρχίσουμε από τις ελαφρότερες αμαρτίες της γλώσσας και να προχωρήσουμε στις βαρύτερες Πρώτη αμαρτία, ελαφρότερη Είναι η πολυλογία και η φλιαρία Η πολυλογία και η φλιαρία Ένας άνθρωπος σκεπτόμενος, εσωστρεφής
Ένας άνθρωπος που εξετάζει προσεκτικά τον εσωτερικό του άνθρωπο Αποφεύγει να λέει πολλά λόγια Είναι ο λιγόλογος Το Ευαγγέλιο, ξέρετε, είναι το λακωνικό τροβιβλίο του κόσμου Λέει πολλά πράγματα με λίγα λόγια Οι προγονείς μας οι Σπαρτιάτες είχαν αυτή την αρετή Να λένε σπουδαία πράγματα με λίγα λόγια Εντέθεν το λακωνίζην εστί φιλοσοφίλ Ποια είναι η σποδιότερη και συνηθέστερη προσευχή που κάνουμε, Είναι το Πατριμόν, Λίγα λόγια έχει το Πατριμόν, Σε μισό λεφτό είπαμε όλο το Πατριμόν Αλλά
τι νοήματα συμπυκνώνονται μέσα σε αυτή τη σύντομη προσευχή, Σύντομο είναι το πιστεύω, Αλλά συμπυκνώνονται πολλά και μεγάλα νοήματα μέσα στο πιστεύω Ενώ λοιπόν και οι γραφές αλλά και η έρευνα του εαυτού μας επιβάλλει να λέμε λίγα λόγια, συνήθως λέμε πολλά λόγια Έχουμε ακατάσχητη πολυλογία, ακατάσχητη φλιαρία Ο Άγιος Ιάκωβος λέει η γλώσσα είναι ακατάσχετο κακό, Είναι χήμαρος νιαγάρας που δεν μπορείς να τον αναχαιτήσεις και να τον γυρίσεις πίσω και να τον σταματήσεις Έτσι είναι η ανθρώπινη γλώσσα
Τι φανερώνει το να λέμε πολλά λόγια Βλέπω μερικές φορές ανθρώπους απλοϊκούς, αγραμμάτους, αστοιχιώτους Ανοίγουμε συζήτητες να τους πεις πέντε λόγια γύρω από την πίστη μας κλπ. Δεν σ' αφήνω να ομιλήσεις. Κάτι χωρική, εξοργιστική. Δεν παίρνεις καρτοσα. Μια ώρα, δύο ώρες μπορεί να σε ταλαιπωρούν, να σου λένε περιστατικά από τη ζωή τους, τις γνώμης τους, ξέρω εγώ, διάφορα επεισόδια. Δεν λένε, ας ακούσουμε να πούμε τέλος πάντων τι δεν μας πει και αυτός ο άνθρωπος. Όχι. Δεν παίρνεις καρτοσα. Λοιπόν, τι δείχνει αυτό το πράγμα κατά βάθος αδελφοί μου, αν το βάλουμε στο χημείο
και το αναλύσουμε, τι δείχνει, η περηφάνεια δείχνει Ο άλλος έχει μεγάλη ιδέα για τη γνώμη του, για τη σοφία του και αρχίζει και ρητορεύει και για σένα έχει τη γνώμη ότι δεν ξέρεις τίποτε σπουδαίο να πεις Η περηφάνεια δεικνύει, Έλλειψη Αυτογνωσίας, Δεν έχει αυτό που έλεγαν οι προγονείς μας, Το γνώθεις αυτών, Επίσης η φλιαρία είναι σπατάλι χρόνο, Ο χρόνος είναι πολύτιμο πράγμα και δεν είναι πολλής ο χρόνος της ζωής μας, Δεν είμαστε φτωχοί σε υλικά αγαθά, είμαστε φτωχοί σε χρόνος ζωής Ο Αδάμι, η Εύα, ο Μαθουσάδας έζησαν σχεδόν χίλια χρόνια Το λένε και οι παραδόσεις των λαών ότι
παλιά οι άνθρωποι ζούσαν χίλια χρόνια Εμείς τι ζούμε, έχει περιοριστεί ο χρόνος της ζωής μας, κατά μέσο όρο ο χρόνος της ζωής Σήμερα είναι αυτό που λέει και ο Ψαλμόδος, 70 χρόνια Σε αυτό το σύντομο χρονικό διάστημα πρέπει να κάνουμε μεγάλα πράγματα για τη σωτηρία μας Οι προγονείς μας τι έλεγαν, φίδου χρόνο, να λυπάσαι το χρόνο Οι κοσμικοί τι λένε, ο χρόνος είναι χρήμα Έτσι και από το κοσμικά αυτή, εξαργηρώνον τον χρόνο με χρήμα Η Γραφή τι λέει, εξαγοραζόμενοι των καιρών ότι η μέρη πονηρέηση, να εκμεταλλευόμαστε το χρόνο γιατί οι μέρες είναι πονηρές και να αγιάζουμε το χρόνο, να αγιάζουμε το χρόνο με την εργασία μας, με την προσευχή μας, με κάθε καλή
πράξη και με κάθε καλό λόγο και εμείς καθόμαστε και φλιαρούμε και ασπαταλούμε το χρόνο. Θα έρθει καιρός που θα ζητούμε μόνο ένα λεφτό. Ένα λεφτό θα ζητάμε και δεν θα μας δοθεί. Θα ζητάμε ένα λεφτό να επιστρέψουμε σε αυτόν τον κόσμο για να πούμε το ήμαρτο και το κύριε λέισον και δεν θα μας δοθεί το λεφτό αυτό. Όσο ζούμε σε αυτή τη ζωή πρέπει να κάνουμε καλή χρήση του χρόνου Ο Απόστολος Ιάκωβος λέει πολλά πράγματα για τη γλώσσα και ίσως αναφέρομαι μερικά Εμείς οι άνθρωποι όπως είμαστε κατασκευασμένοι και πλασμένοι από το Θεό έχουμε δύο αυτιά και ένα στόμα γιατί
έχουμε δύο αυτιά και ένα στόμα, δύο αυτιά και μια γλώσσα και δεν έχουμε ένα αυτή και δύο γλώσσες τερατώδες το πράγμα φαίνεται, όχι μπορούσε να έχουμε λοιπόν ένα αυτή και δύο γλώσσες γιατί ο Θεός μπορούσε να μας πιάξει έτσι, δεν μας έφτιαξε έτσι Μας έφτιαξε με δύο αυτιά και με μια γλώσσα για να ακούμε πολλά και να λέμε λίγα Μερικοί όμως συμπεριφέρονται σαν να έχουν ένα αυτή και δύο γλώσσες ή μάλλον ένα αυτή και εκατό γλώσσες Η
Παλαιά Διαθήκη λέει τον εξίσοφο λόγο Εκ πολυλογίας ουκ και εκ φεύξη αμαρτίας Από την πολυλογία δεν θα διαφύγεις στην αμαρτία Όταν λες πολλά, μέσα στα πολλά θα πεις και μερικά άστοχα και μερικά αμαρτωλά πράγματα Και θα δημιουργηθούν και παρεξηγήσεις και επεισόδια Έτσι, λοιπόν, Λίγα λόγια και μετρημένα
Τώρα τη Μεγάλη Σαρακοστή, ακούμε μια πολύ κατανυκτική προσευχή Είναι του Αγίου Εφραίμ του Σύρου Ο Άγιος Εφραίμ ήταν πολύ μεγάλος ασκητής και συγγραφέας Είναι ο Χρυσόστομος της Συρίας, έτσι είπαν Λοιπόν, πόσο όμορφη, πόσο κατανυκτική είναι αυτή η προσευχή Του, Κύριε και Δέσποτα της ζωής μου, Πνεύμα αργίας, περιεργίας, φιλαρχίας και αργολογίας, φλιαρίας, μίμηδος, Πνεύμα Θεσοφροσύνης, Ταπηνοφροσύνης, Υπομονής και Αγάπης, Χάρη Σέμητος Οδούλου Παρακαλούμε τον Κύριο να μας βοηθήσει να κόψουμε την αργολογία, την πολυλογία και τη φλιαρία που κοράζει Θεό και ανθρώπους
Ένα αμάρτημα η πολυλογία και η φλιαρία Από σήμερα θα προσπαθήσουμε να λέμε λιγότερα λόγια Συμφωνεί, έτσι μπράβο Άλλα αμαρτήματα της γλώσσης Από τη γλώσσα προέρχονται λόγοι αλαζονικοί, υπερήφανοι λόγοι Από τη γλώσσα προέρχονται καυχησιολογίες, καυχώνται οι άνθρωποι Ο Ιω ήταν πολύ μεγάλος Άγιος της Παλαιάς Διαθήκης Τύπος του Χριστού, ποιος από εμάς έχει την υπομονή του Ιώβ Την υπομονήν Ιώβ οικούσατε λέγει ο Απόστολος Ακούσατε πόσο μεγάλη υπομονή έδειξε ο Ιώβ στις τρομερές δοκιμασίες του Τι έλεγε ο Ιώβ για τον εαυτό του Νιν ηρξάμιν
λαλίσε το Κυρίου εγώ δε ημιγή και ο Σποδός Θεέ μου λέγει, τι είμαι εγώ που άνοιξα το στόμο μου και συνομιλώ μαζί σου Εγώ είμαι γη, χώμα και στάχτη Είδατε πόσο ταπεινά εκφραζόταν ο Ιώβ, ο Πολύαθλος για τον εαυτό του Τα ίδια λόγια έλεγε ο Αβράμ για τον εαυτό του Εγώ είμαι η γη και σποδός, εγώ Θεέ μου χώμα και στάχτη είμαι. Ο Παύλος είναι ο μεγαλύτερος άνθρωπος μετά το θεάνθρωπο. Όσα κατόρθωσε ο Παύλος μόνος του,
παράδοξο πράγμα, δεν κατόρθουσαν και οι δώδεκα Απόστολοι μαζί και δεν ήταν μαθητής του Χριστού στην τριετία που δίδασκε ο Χριστός στη γη. Κατόπιν πίστεψε στον Χριστό Τι μυστήρια έχει η πίστης μας Και έγινε ο πιο μεγάλος άνθρωπος Ο πιο μεγάλος πνευματικός κατακτητής της οικομένης Ο πιο μεγάλος ευεργέτες της ανθρωπότητας μετά τον Χριστό Και τι ιδέα είχε ο Παύλος για τον εαυτό του Πόσο ταπεινά μιλούσε Έλεγε Εγώ είμαι Ο μικρότερος, ο ελαχιστότερος από τους Αποστόλους Άλλοτε έλεγε, εγώ δεν είμαι καν άξιος να ονομάζομαι Απόστολος, διότι κατεδίωξα την Εκκλησία του Χριστου. Άλλοτε έλεγε, εγώ είμαι ένα έκτρωμα, ένα εξάμβλωμα
και άλλοτε είπε το συγκινητικό αυτολόγο που ήθελε να τον αισθάνεται ο καθένας για τον εαυτό του και να τον λέγει Ιησούς Χριστός ήρθε εις τον κόσμο να σώσει αμαρτωλούς και πρώτος από τους αμαρτωλούς, μεγαλύτερος από τους αμαρτωλούς είμαι εγώ ο Παύλος, δεν λέει ήμουν όταν καταδίουκα την εκκλησία και τώρα που είμαι Απόστολος είμαι ο μεγαλύτερος αμαρτωλός, έτσι αισθανόταν ο Άγιος. Οι Άγιοι έχουν υπερευαισθησία και για τα μικρά τους αμαρτήματα ταράσονται και φρύτον και λένε τίποτε δεν είμαστε Ακούστε τώρα λόγια εξωφρανικά Κάτω στο Τορόντο έκανα μια σειρά
ομιλιών και ήταν συγκινητική η ανταπόκριση των χριστιαρών στο κήρυγμα Την τελευταία ομιλία είχαμε 1550 άτομα που παρακολούθησαν το κήρυγμα Υπάρχει πολλής θρησκευτικός λαός στο Τωρόντο, είναι πολύς ο ελληνισμός εκεί Μια ομιλία ήταν για να προκαλέσει συνέστηση Ότι είμαστε αμαρτωλοί άνθρωποι, ήταν περί μετανοίας Και όταν άρχισα την ομιλία και έλεγα ότι είμαστε αμαρτωλοί το αποδεικνύει η Γραφή, αλλά το λέει και η εξέταση του εαυτού μας. Αν εξετάσουμε την πνευματική μας κατάσταση θα διαπιστώσουμε ότι είμαστε ένοχοι σε αναρρίθμη τα αμαρτήματα. Δύο γέροι που έφαγαν την αμαρτία με την κουτάλα, που λέει ο λόγος,
που γύρασαν εν αμαρτίες, οργισμένοι, μου είπε ένας Χριστιανός, βγήκαν από την αίθωσα και στο διάδρομο βγαίνοντας από τη Νέα Τουσα τι έλεγαν, μα τι λέει αυτός λέει ότι είμαστε αμαρτωλοί, εμείς είμαστε αμαρτωλοί λέει, μης δεν κάναμε κανένα κακό λέει, τι θέλω εμείς να τα ακούσουμε αυτά τα πράγματα, αυτός μιλάει για αμαρτωλούς και σηκώθηκαν και έφυγαν διότι κατέτασαν τους εαυτούς τους στους αναμαρτήτους και στους Αγίους, Ακούτε, έλεγαν ότι αυτοί δεν είναι αμαρτωλοί Παρατηρώ και λυπείται η ψυχή κάθενός ανθρώπου που έχει κόκκο συνειδήσεως Πλησιάζει σε έναν άνθρωπο που είναι μακριά από το Θεό, από την εκκλησία, από τα μυστήρια Και θέλει να τον βοηθήσεις να έρθει κοντά στο Θεό, να πάει να εξομολογεί
τις αμαρτίες του να αρχίσει η πνευματική ζωή και με ωραίο τρόπο του μιλάς, με πολύ ωραίο τρόπο, με ευγένεια. Βρέ αδελφέ, εσύ φαίνεσαι τόσο καλός, φιλότιμος, να πλησιάσεις την εκκλησία γιατί είναι εκκλησιάζει, δεν κοιλωνείς ποτέ, μάται είμαστε, φεύγουμε από τον κόσμο, πω πω μόλις καταλάβει ότι του κάνεις υπόδειξη, θρησκευτική υπόδειξη, Φυρίο γίνεται, εμένα λέει μου λες αυτά τα πράγματα, μακάρι να ήταν όλοι χριστιανοί σαν εμένα Δεν τολμάς σήμερα να κάνεις μια θρησκευτική υπόδειξη στον άνθρωπο Πρέπει να κρατήσεις την αναπνοή σου και να στέκεσαι στα άκρα από τα πόδια Και να κάνεις νοερά προσευχή για να μην συναντήσεις την απότομη αντίδραση του αμαρτωλού Εγώ σου
λέει, είμαι ο καλύτερος χριστιανός, μακάρι να ήταν όλοι σαν εμένα Είναι να μη θλιβεσαι όταν βλέπεις τέτοια αναισθησία και τέτοια πόρουση στους ανθρώπους Λόγοι λοιπόν αλαζονικοί, υπερήφανοι προέρχονται από τη γλώσσα του ανθρώπου Πολλοί καυχόνται για σωματικά προσόντα, για υλικά προσόντα διότι έφτιαξαν περιουσίες, πλούτη, ανόητοι άνθρωποι Ξέρεις εγώ όλα έχω τόση περιουσία, τεράστια περιουσία, δεν έχεις τίποτε άνθρωπε, πεθαίνεις και δεν παίρνεις τίποτε μαζί σου Άλλοι καυχόνται διότι πήραν θέσεις, αξιώματα και μπορεί να έχουν αξιώματα χωρίς αξία Και να πήραν τις θέσεις διότι καταπάτησαν άλλους, ικανοτέρους από αυτούς Και αντί να ντρέπονται καυχόνται, μάλιστα Και είναι και άλλοι είπαμε που καυχόνται
ότι είναι σπουδαίοι άνθρωποι Ενάρετοι άνθρωποι, Άγιοι που πρέπει να πέσουμε να φιλήσουμε τα πόδια τους, να τους προσκυνήσουμε Μοιάζουν με το Φαρισαίο Γιατί ο Χριστός Είπε την παραβολή του Φαρισαίου Για αυτούς Που απ' το στόμα τους, απ' τη γλώσσα τους Βγαίνουν αυτά ρε σκυλόγοι Τι έλεγε ο Φαρισαίος Σε ευχαριστώ Κύριε Διότι δεν είμαι όπως Οι υπόλοιποι άνθρωποι του κόσμου Οι οποίοι είναι κλέφτες, άρπαγες Μοιχοί, Ισαν Αυτόν τον Τελώνη Διέκρινε τον εαυτό του από όλο τον κόσμο Ότι Εγώ είμαι και όλη η άλλη ανθρωπότηση είναι αμαρτωλή Δεν δικαιώθηκε αυτός, αυτός τιμωρήθηκε σκληρά Δικαιώθηκε ο Τελώνης
που στέναζε, χτυπούσε τα στίθετο Και ντρεπόταν να κοιτάξει στον ουρανό και τι έλεγε, ο Θεός ηλάστη τίμητο αμαρτωλό. Θεέ μου, αμαρτωλός είμαι, λυπήσου με, συγχώρησέ με και σώσε με. Μια προσευχή που πρέπει να τη λέμε κι εμείς, ποιες είναι οι πιο σύντομες και συγκινητικές προσευχές αμαρτωλών. Αμαρτωλών, Μία είναι αυτή του τελόνου, Ο Θεός ηλάστη τίμη του αμαρτωλώ, Η άλλη είναι του λιστού, Μνήστη τίμου Κύριε εν τη Βασιλεία Σου, Και η άλλη είναι αυτή η σύντομη νοερά ενηπτική προσευχή που κάνουν οι μοναχοί, Και εμείς να την κάναμε, Κύριε Ιησού Χριστέ, Ελέησον
με, Ελέησε τον κόσμο σου όλο και τελευταίο εμένα, Έτσι να λέμε. Από τη γλώσσα προέρχονται λόγοι κολακίας, πολλοί άμα δουν έναν ότι έχει θέση μεγάλη, αξίωμα μεγάλο, είναι πλούσιος επιχειρηματίας, βιομήκανος, ξέρω εγώ έχει κοινωνική επιρροή, τον κολακεύουν Εσύ είσαι σπουδαίος, εσύ είσαι μεγάλος, μιλάνε για αρετές του, για προσόντατο, για πράγματα υπαρκτά ακόμη και για ανύπαρκτα, των υψώνων μέχρι τα άστρα του ουρανού. Αν δούνε κανένα πτωχαδάκι και Άγιο να είναι, ένα καλό λόγο δεν λένε το περιφρονούν, Αν δούνε κανένα πλούσιο και μεγάλο και
Διάβολάνθρωπος να είναι, Τον Στεφανώνουν με στεφάνια, Εσύ είσαι πολύ σπουδαίος Αυτό είναι κολακία Η κολακία, αδελφοί μου Είναι ένα κάλπικο νόμισμα Που κυκλοφορεί πολύ στον κόσμο Αυτό το νόμισμα Μην το πάρετε ποτέ στα χέρια σας Να λέτε την αλήθεια Προς όλες τις κατευθύνσεις Είτε μικρός είτε μεγάλος Κατά κόσμον είναι ο άλλος Ο άνθρωπος Αν του μιλάτε με αξιοπρέπεια Χωρίς δολοπρέπεια Και θα του λέτε την αλήθεια Έστω κι αν είναι επικρύ η αλήθεια Λέει η Παλαιά Διαθήκη Μίλησε λέει το πτωχανάκι και είπε σοφά πράγματα Και αν το έδωκαν καμιά σημασία Μίλησε ο πλούσιος είπε βλακής και τον χειροκρότησα Έτσι είναι Η Γραφή λέει όλα
τα ωραία πράγματα Ποτέ ήμουν να μην χρησιμοποιήσουμε αυτό το κύβδιλο νόμισμα που λέγεται κολακία Να έχουμε υπόψη ένα πολύ πετυχημένο λόγο σχετικό με την κολακία Να φοβάσαι τους κόλακες μάλλον παρά τους κόρακες Να φοβάσαι τους κόλακες μάλλον παρά τους κόρακες Από τη γλώσσα προέρχονται λόγοι αφθαδίας Μιλάνε πολύ με αφθάδια με θράσος, με η ταμότητα, δεν σέβονται τίποτε, ούτε μεγαλυτέρος στην ηλικία, ούτε κληρικούς, ούτε αγίους, ούτε τίποτε. Μέσα στο προπατορικό αμάρτημα είναι και η αφθάδια. Ο Θεός, σαν παντογνώστης, ήξερε
ότι οι πρωτόπλαστοι παρέβησαν την εντολή του, αμάρτησαν. για να τους δώσει όπως αφορμή ευκαιρία να μετανοήσουν, υπέβαλε το ερώτημα, είπε στον Αδάμ, Αδάμ γιατί κρύβεσαι, γιατί φοβάσαι, μήπως παρεύεις την εντολή Το έκανε το ερώτημα ο Κύριος, για να του δώσει αφορμή, να πει, Κύριε, παρέβηνε, Αμάρτισα, συγχώρησέ με Εάν ομολογούσε την αμαρτία του, θα τον συγχωρούσε ο Κύριος, και δεν θα είχαμε το δράμα της ανθρωπότητας που έχουμε Εκείνος όμως, αφθαδίασε στο Θεό, τι είπε, η γινή είναι έδωκας μετε μου, αυται μη έδωκε και έφαγον Η γυναίκα που μου έδωκες, αυτή φταίει, αυτή μου έδωσε από τον καρπό τον απεγορεμένο
και έφεγγα Σαν να έλεγε, εσύ φταίες Θεέ που μου έδωκες τέτοια γυναίκα Αυτή είναι η αφθάδη, είναι μέσα στο προποτερικό αμάρτημα Σήμερα είναι αφθάδη τα παιδιά μας, τα παιδιά είναι αφθάδη σήμερα, πως μιλάνε στους γονείς τους Παλιά τα παιδιά Ατένιζαν τους γονείς Και κοκκίνηζαν από ντροπή Και συναισθέλλοντο Τώρα είναι αφθαδέστατα Δεν ξέρω εδώ στο εξωτερικό Βλέπω μια διαφορά Τα παιδιά σας Ποιος είναι πιο σημαζεμένα Συγκριτικός με τα παιδιά της Ελλάδος Στην Ελλάδα Όλα σχεδόν τα παιδιά Έχουν γίνει αφθάδει Πολλοί παράγοντες Συνετέλεσαν να γίνουν τα παιδιά αφθάδια Μιλάνε με μεγάλη αφθάδια στους γονείς τους Και ποιος σας είπε, λέει, να μας φτιάξετε Φανταστείτε δηλαδή αφθάδια
Δεν ρωτάνε ποτέ τους γονείς τους γιατί ποτέ, ό,τι θέλω κάνουν Και όταν οι ταλέποροι γονείς τους κάνουν μια παρατήρηση Αφθαδιάζουν και απειλούν να τους χτυπήσουν κιόλας Έτσι μιλάει στους καθηγητάς, έτσι μιλούν ακόμα και σε υπουργούς Θυμάμαι πως μίλησε ένας μαθητάκος 14 ετών στον Υπουργό Παιδείας Όταν τα παιδιά κάνανε καταλήψεις σχολείων, απειργίες και λοιπά παρέλυσε η παιδία στην Ελλάδα Ο υπουργός κάλεσε τα παιδιά εν ονόματι της Αγίας Δημοκρατίας, Γράφειας Ιδοσίας Κάλεσε τα παιδιά να κάνει διάλογο τώρα με τα μαθητούρια των 14 ετών Βλακώδης δημοκρατία, Βλακώδης δημοκρατία, Τα παιδιά να κρίνουν πως θα γίνει η εκπαίδευση και τα προγράμματα και λοιπά Και να κάνουν
συνδικαλισμό τα παιδιά και να μιλάνε με υπουργούς και να εκφέρουν λέει τις απόψεις τους Και αφού και ενώ μιλούσε ο υπουργός έναν μαθητάκ μου σε 14-15 ετών του λέει σταμάτα τώρα αρκετά είπες Θα πούμε και εμείς τα δικά μας Καλά το έκανε Καλά το έκανε με τέτοια μυαλά που έχουν σήμερα τα κράτη Λοιπόν, με τέτοια ιδέα που έχουν περί δημοκρατίας Καλά το έκανε Τρόπος του λέγει καλά το έκανε Φτάσαμε σε αυτό το σημείο να φθαδιάζουμε μαθηταί Και μπροστά στον υπουργό παιδείας Από τη γλώσσα προέρχονται βομολοχίες Εσχρολογίες Εσχρά Ανέκδοτας, Σόκινας, Πολλών ανθρώπων το στόμα είναι οχετόσυνε,
οχετόσυνε, πω, πω μερικοί άνθρωποι αδελφοί μου, τι ανέδεια έχουν, απ' το πρωί ως το βράδυ μπορούν να λένε εσχρόλογα, βρωμερά λόγια, ιδίως στο στρατό, στο στρατό, Λέμε υπέρ του Φιλοχρίστος Στρατού, Τι Φιλόχριστος Στρατός όταν οι στρατιώτες μας, τα παιδιά που καλούνται να υπερασπίσουν την πατρίδα, την οικογένεια, την τιμή, τη θρησκεία Από το πρωί ως το βράδυ βομολογούν και εσχρολογούν και λένε πραγματικά και φανταστικά εσχρά ανέκδοτα, βόρουρος και δεν λαμβάνεται μια αυστηρή εντολή, άμα ήθελε, ήθελαν αυτοί που κυβερνούν τον στρατό του, η Υπουργή Εθνικής Αιμίνησης, μια αυστηρή εντολή
κόβονταν αυτά σε ένα 24 ώρα, δεν τους ενδιαφέρει η ευπρέπεια του στρατού Τι λέγει ο Παύλος Μη δεις σαπρός λόγος εκ του στόματος ημών μη εκπορευέστο Απ' το στόμα σας να μην βγαίνει κανένας σάπιος και ευρωμερός λόγος Να βγαίνει ευχαριστία και δοξολογία για τον Θεό Το στόμα μας το έδωκε ο Θεός να λέμε τον καλό λόγο, τον σεμνό λόγο, τον επικονομητικό λόγο Και να δοξολογούμε τον Θεό
μέσα από το στόμα, από τη γλώσσα βγαίνουν παλιον τράγωδα Ο άνθρωπος εκ φύσεως αιστάλλεται την ανάγκη να τραγουδήσει, να ψάλλει Λένε οι επιστήμονες ότι όλο το σύμπαν τραγουδάει Δεν είναι μόνο τα πουλιά που τραγουδάνε Τα ειδώνια που σπάζουν τη μονοτονία της νύχτας Οι κορυδαλοί που ψάλλουν το αιωθηνό τους Αλλά και οι ουράνιες σφαίρες Τα δισεκατομμύρια των δισεκατομμυρίων ουράνιες σφαίρες που στροβιλίζονται μέσα στο Αχανές, δημιουργούν λέει μια εξέσια αρμονία Η αρμονία των σφαιρών, έτσι ονομάζεται από τους επιστήμονες, που δεν μπορεί να τη συλλάβει το αυτή μας Το αυτή μας συλλαμβάνει ορισμένους
ήχους που εκπέμπονται σε ορισμένη συχνότητα θα λέγαμε Λοιπόν, δεν μπορεί να συλλάβει την αρμονία των σφαιρών Όλα ψάλλουν, όλα τραγουδούν και υμνούν με το δικό τους τρόπο το Θεό Και ο άνθρωπος έχει την ανάγκη, αισθάνεται την ανάγκη να ψάλει Ιδίως όταν είναι σε εύθυμη διάθεση Ευθυμή της, ψαλέτο λέγει ο Απόστολος Ε βρίσκεται κανείς σε εύθυμη διάθεση, χαρούμενη διάθεση να ψάλλει, να τραγουδήσει, αλλά να ψάλλει ωραία τραγούδια, να ψάλλει ευπρεπή τραγούδια. Αυτό το τραγούδι που απολαύσαμε προηγουμένως είναι από τα ρεότερα τραγούδια στην παγκόσμια γραμματεία. Τέτοιο ποίημα και τέτοιο άσμα δεν το βρίσκες σε άλλες θρησκείες, σε
ποιήσεις, σε μουσικά έργα δεν το βρίσκες. Ο Ακάδιστος ύμνος είναι τόσο χαριτωμένος, όσο χαριτωμένη είναι η Παναγία Είναι τόσο ωραίος, έχει τέτοιο κάλλος, τέτοιο θέλγητρο όπως έχει η Άνοιξη Να ψάλλουμε ωραίος εκκλησιαστικούς ύμνους Η βυζαντινή μουσική είναι εξαίσια Όταν εκτελείται η βυζαντινή μουσική όπως πρέπει Μουσική Αγγέλων και Αρχαγγέλων σε ανεβάλιστα ουράνια Η κλασική μουσική μάλιστα έργα μεγάλο μουσουργών είναι σπουδαία δεν λέμε Ανώτερη είναι όμως η Βυζαντινή μουσική Εγώ θα έλεγα και από την κλασική μουσική σπουδαιότερη είναι η δημοτική μουσική της πατρίδος μας Τα δημοτικά τραγούδια της Ελλάδας, δεν
το λέω εγώ Του λένε μεγάλοι φιλόλογοι Τα ωραιότερα δημοτικά τραγούδια του κόσμου είναι τα δημοτικά τραγούδια της Ελλάδος Όπως λέγει και ο Μητροπολίτης Φλωρίνης, ο πατήρ Αυγουστίνος Τα δημοτικά τραγούδια της πατρίδος μας μυρίζουν λεβεντιά και θυμάρι Αλλά σήμερα οι άνθρωποι δεν αρέσκονται σε αυτά τα ωραία τραγούδια Αρέσκονται σε κάτι τραγούδια των καπηλίων, των ταρβερνοβείων ανθρώπων, του υποκόσμου και σατανικά τραγούδια όπως είναι αυτά τα ημποσική rock, heavy metal Αυτά είναι σατανικά τραγούδια. Υποσυνείδητα, λένε οι ειδικοί που ασχολούνται με αυτά τα πράγματα, υποσυνείδητα μεταβιβάζουν, μεταδίδουν σατανικά μηνύματα.
Αυτοί που κάνουν αυτά τα τραγούδια, αυτά τα συγκροτήματα, δηλώνουν, σαφώς και απεριφράστος, ότι τα κάνουν σαν ένα μέσο να διαλύσουν τον χριστιανό. Και απορώ πως αρέσκεται οι νεώτες σε τέτοια τραγούδια, μα δεν είναι καν τραγούδια αυτά, αυτά είναι ουρλιάσματα θηρίων, μην γελάτε έτσι είναι, ουρλιάσματα θηρίων είναι και λέγονται αυτά τραγούδια και τρελαίνετε οι νεώτες, είναι τραγούδια σατανικά, μακριά να πείτε στα παιδιά σας να μην ακούνετε τέτοια πράγματα διότι όπως όταν ακούμε ένα ύμνο της Εκκλησίας επιδράει χάρης του Θεού έρχεται χάρης μέσα μας Όταν είναι πιστός ο άνθρωπος και ψάλλει ή ακούει έναν ύμνο της Εκκλησίας
έρχεται μέσα στην ψυχή χάρης Όταν ακούει τέτοια τραγούδια σατανικά έρχεται το αντίθετο, έρχεται ενέργεια του σατανά και διαταράσεται ο ψυχικός κόσμος Μπορεί ακόμη να δαιμονιστεί ο άνθρωπος από τέτοια πράγματα, έχουμε τέτοια φαινόμενα να ξέρετε Λοιπόν, να συνιστάτε στα παιδιά σας, να μην ακούνε τέτοια τραγούδια Είναι και αυτά τα τραγούδια που προετοιμάζουν το έδαφος για τον Αντίχριστο Από τη γλώσσα προέρχονται δικαιολογίες και προφάσεις εναμαρτίες Η δικαιολογία είναι επίσης μέσα στο προπατορικό αμάρτημα Όταν ο Θεός είπε στους πρωτοπλάστος γιατί
παραβήκατε την εντολή μου και οι δυο δικαιολογήθηκαν αμέσως Κανείς δεν τα επιδιώθηκε να πει αμαρτήσαμε, συγχώρησα είμαστε Λοιπόν, ο Μένα Δαμ είπε η γυναίκα με παρέσει Είδα η γυναίκα έριξε τα βάρη στο φίδι, όφης με υπάτησε Εάν έλεγαν, Κύριε αμαρτήσαμε, παρακούσαμε την εντολή σου, δεν θα ακολουθούσε το δράμα της ανθρωπότητας Ο πνευματικός θάνατος και ο σωματικός θάνατος για τον οποίο μιλήσαμε χθες Σε εκατό ανθρώπους αδελφοί, κάνω παρατηρήσεις σαν θεολόγος, σαν ιεροκήρυγκας Σε εκατό ανθρώπους που θα τους κάνουμε παρατήρηση για κάποιο σφάλμα, για κάποιο αμάρτημα Οι 99 αμέσως θα δικαιολογηθούν Ένας
του σεκατό μπορεί να βρεθεί και να πει έχεις δίκιο, έσφαλα αμάρτηση Οι 99 θα προσπαθήσουν να δικαιολογηθούν και να βρουν ελαφριντικό για τον εαυτό τους ή όχι απλώς ελαφριντικό, απαλλακτικό στοιχείο Να βγουν Ελλάδοι που λέμε Είναι μεγάλο αμάρτημα αυτό Είναι το προποτερικό αμάρτημα Πολύ λυπεί το πνεύμα το Άγιο Οι τάσεις που έχουμε να δικαιολογούμαστε Αν δεν δικαιολογείται Το άνθρωπο σώζεται να το ξέρετε Αν δικαιολογείται Σημαίνει ότι υπερισχύει ο εγωισμός Και χάνεται Σωνόμαστε με την ταπείνωση Χανόμαστε με τον εγωισμό Σε αυτό ήθελα έτσι ιδιαίτερα Να επιμείνω Να μην δικαιολογούμαστε Έχουμε όλη αυτή την τάση, η τάση σε αυτή προέρχεται από τον παλαιό διεφθαρμένο
εαυτό μας, από τον παλαιό άνθρωπο και από το σατανά που κρύβεται πίσω από τον παλαιό άνθρωπο, όχι να μην δικαιολογούμαστε, δεν βγαίνει τίποτε με τη δικαιολογία υπερημών, βγαίνει το αντίθετο, καταδικαζόμαστε και χανόμαστε Να σκύβουμε ταπεινά το κεφάλι ενώπιον Θεού και ανθρώπων που μας κάνουν παρατήρηση και να λέμε μάλιστα ασφάλαμε, μάλιστα αμαρτίσαμε Τότε μας βλέπει με συμπάθεια ο Θεός και μας σώζει Από τη γλώσσα προέρχονται προφάσεις, προφάσεις εναμαρτίες Λες τον άλλον, διάβασε λίγο Αγία Γραφή, είναι νόμος του Θεού, εντολή του Θεού Πώς έχεις διάθεση
για τηλεόραση, Για εφημερίδα, Να ακούσεις τα νέα και λοιπά, Και δεν έχεις διάθεση να ακούσεις Τη ραδιοφωνία του ουρανού, Την τηλεόραση του ουρανού, Τα Λόγια του Θεού, Απάντησης, Ξέρεις εργάζομαι, κοράζομαι πολύ, Δεν έχω χρόνο, Να φας έχεις χρόνο, Ού, Δυο και τρεις και εφτά φορές την ημέρα, Λέει ο Ψαλμωδός, Επτάκες της ημέρας είναι εσάς σε επί τα κρίματα της δικαιοσύνης σου Θεέ λέγει ο Ψαλμωδός, Εφτά φορές την ημέρα σε θυμήθηκα, σε προσκύνησα, προσευχήθηκα για τα μεγαλεία σου και για τα ελέη σου Κάποιος τι έλεγε Και εγώ λέει εφτά φορές την ημέρα προσκυνώ μπροστά σε ένα προσκυνητάρι που λέγεται ψυγείο Τρώμε όχι μια φορά, εφτά φορά
στην ημέρα, άμα δεν έχουμε τίποτε άλλο να κάνουμε, ασχολούμαστε με το ψυγείο Και δεν μένει χρόνος πέντε λεφτά να ανοίξουμε τον Λόγο του Θεού, κείμενο, μετάφραση, ερμηνεία υπάρχουν Ευτυχώς εξηγήσεις, απλές, να διαβάζουμε να δούμε τι λέει ο Θεός, τι λέει ο Ισαΐας, τι λέει ο Δαβίδ Τι λέγει ο Παύλος, ο Πέτρος, ο Ιωάννης, τα μεγάλα και αιώνια και αθάνατα αυτά πνεύματα Λες τον άλλο, προσευχήσω. Δεν είναι και ένας ξηρός σταυρός και ακαλόνιστους. Μερικοί παίζουν κιθάρα και νομίζουν ότι κάνουν σταυρός. Παρατηρώ και στις εκκλησίες. Μπαίνουν χριστιανοί και κάνουν έτσι και αυτό θεωρείται σταυρός. Τους βλέπω διάδολος και κανχάζει στον εθέρα.
Κανχάζει, μας κοροδεύω διάδολος. Σταυρός καλονικός λέει ο Άγιος Κοσμάς ο Εντολός. Στην κεφαλή, στην κοιλία, δεξιά, αριστερά, τόσο είναι ο κανονικός σταυρός Που τρομοκρατεί τους δαίμονες, φρύ τη γάρ και τρέμει ο διάβολος μη φέρων καθοράν αυτού του σταυρού την δύναμη Κανονικό σταυρός, λες, κάνε μια προσευχή, όχι ένα ξηρό σταυρό και χωρίς να λες λόγια Πες μερικά λόγια, λόγια της Εκκλησίας και λόγια δικά σου, μίλα στο Θεό
Ο Χριστιαλός αισθάνει το Θεό σαν Πατέρα, ξεκίνη την καρδιά του ενώπιου του Θεού, δοξολογεί το Θεό για τα μεγαλία Του, ευχαριστεί το Θεό για τις ευεργεσίες, τις πνευματικές και τις ηλικές, τις φανερές και τις αφανίες, εξομολογείται στο Θεό, ομολογεί τις αμαρτίες Του, παρακαλεί το Θεό για τον εαυτό Του, για την οικογένειά Του, για φίλους, για εχθρούς, για ζώντας, για νεκρούς, για προβλήματα, για δράματα, για οτιδήποτε αισθάνεται την Λαράγη, Κάθεσε λοιπόν και κάνε πέντε λεφτά τουλάχιστον προσευχή, πέντε λεφτά, δεν σου λέω μισή ώρα και μια ώρα και ώρες που κάνουν οι ασκητές, κάνε πέντε λεφτά, εγώ ξέρω ανθρώπους τους θαυμάζω, οικογενειάρχες που σηκώνουν βάρη οικογενειακά, που δουλεύουν σφυρά την ημέρα για τον επιούσιο και τη νύχτα σηκώνονται και
κάνουν προσευχή τη νύχτα, αποκαλύπτεται κανείς μπροστά σε τέτοιες ψυχές. Κάνε και εσύ πέντε λεφτά προσευχή, Άλλα ξέρεις δουλεύω και είμαι κορασμένος δεν μπορώ να κάνω, Θα ξεκοραστεί στην κόλαση, Αμα περιφρονείς στο Θεό, Και σε όλα τα άλλα πράγματα δίνεις προτεραιότητα και όλο το χρόνο και όλη την εκμάδα της ζωής σου, Και στο Θεό δεν δίνεις πέντε λεφτά, Πως θα σωθείς, Λες τον άλλον, Εξομολογήθηκες ποτέ τις αμαρτίες σου, Όχι λέει, Επίγαινε να εξομολογηθείς, Πού να πάω, Ξέρε, Ιερέ, Ορθόδοξος.
Κάθε Ορθόδοξος ιερεύς τελεί το μυστήριο. Είτε Άγιος είναι, είτε αμαρτουλός, αρκεί να είναι χειροτονημένος. Μα ξέρεις δεν μου αρέσει ο ΑΒ ή Ιερεύς. Ε, πήγαινες παραπέρα στον άλλον που σε αρέσεις, εγώ βρες έναν άλλον. Λοιπόν, προφάσιση λεχώς. Τι μου έλεγε κάποιος. Κανείς λέει παπάς δεν είναι καλός. Μπράβο λέω, είσαι ο μόνος στον κόσμο που είσαι εσύ καλός. Σαν τον Φαρισαίο που έλεγε, Σε ευχαριστώ Θεέ μου, διότι δεν είμαι σαν τους άλλους ανθρώπους Σαν να έλεγες τον Θεό, Να είσαι υποχρεωμένος Θεέ που ευτυχώς έχεις και μένα έναν καλό Γιατί αν δεν ήμουν κι εγώ δεν θα έχεις κανένα
Τέτοια νοοτροπία έχουν μερικί, τέτοια νοοτροπία Όλα αυτά που λένε είναι προφάσεις εν αμαρτίες Όταν έρθει το παγκόσμιο κριτήριο, τη Δευτέρα Παρουσία, δεν θα δικαιολογηθούν ενώπιον Θεού Μπορούμε αδελφοί μου να κοροϊδέψουμε τους συνανθρώπους μας, να κοροϊδέψουμε και τον εαυτό μας Αλλά δεν μπορούμε να κοροϊδέψουμε το Θεό Θεός σου μεικτηρίζεται Τα σύμπαντα είναι γεμάτα από τη σοφία του Θεού Δεν μπορούμε να ξεγελάσουμε το Θεό, τον Πάνσοφο, δεν μπορούμε με τη μικρή και τη φτωχή λογική μας Να διαψεύσουμε τη μεγάλη λογική του Θεού, όχι, Θεός σου μεικτηρίζεται, ο Θεός δεν κοροϊδεύεται, δεν εμπέζεται Θα δώσουμε τρομερό λόγο, δεν μπορούμε να
δικαιολογηθούμε στο Θεό Μας έδωκε όλες τις ευκολίες και όλες τις προϋποθέσεις για να εκτελούμε τα θρησκευτικά μας καθήκοντα Ή αν δεν τα εκτελούμε θα χαθούμε Θα
αναφέρω ένα ακόμη απόψε αμάρτημα της γλώσης Είναι το ψέμα Ο
άνθρωπος λέει πολλά ψέματα Μικρά ψέματα, μεγάλα ψέματα, μεγαλύτερα ψέματα Έχουμε κλίμακα ψεμάτων, Ψεματάκια, Ψέματα, Ψεματούρες, Έχει ανοίξει ο διάβολος, Βιομηχανία, Ψεύδος, Βγάζει συνεχώς, Συνεχώς, Συνεχώς ψέματα Πόσα ψέματα έχουμε πει, Μετριώνται, Κάπως ένα σαλόνι ήταν κάτι κυράδες εκεί της ψευτοαριστοκρατίας και μιλούσαν για το ψέμα. Η μία έλεγε εγώ έχω πει πολλά ψέματα στη ζωή μου, η άλλη έλεγε κι εγώ πολλά ψέματα, η άλλη έλεγε δεν μετριώνται τα ψέματα που έχω πει κι εγώ. Μία άλλη κυρία ήθελε να φανεί ανώτρη από τις άλλες και λέει ξέρεις εγώ μόνο
τρεις φορές τη ζωή μου είπα ψέμα και μία τώρα τέσσερες της είπε η άλλη. και μία τώρα λέει τέσσερες.
Δεν επιτρέπετε να ψευδόμεθα αδελφοί μας. Ο Θεός μας είναι η αλήθεια. Στην Παλαιά Διαθήκη στην Ιουσαΐα διαβάζομαι ότι ο Θεός είναι η αλήθεια, ο Αμήν η αλήθεια. Ο αρχηγός της πιστεώς μας ο Ιησούς Χριστός είπε εγώ είμαι η αλήθεια, τι μεγάλος λόγος Ο Σοκράτης δεν είπε εγώ είμαι η αλήθεια, ποιος τόλμησε να πει τέτοιο λόγο Ο Σοκράτης είπε εγώ διδάσκω την αλήθεια Ο Χριστός είπε εγώ είμαι η αλήθεια Και για το Άγιο Πνεύμα ο Απόστολος Ιωάννης λέγει Το Πνεύμα είναι η Αλήθεια,
Αλήθεια ο Θεός Πατήρ, Αλήθεια ο Υιός, Αλήθεια το Πνεύμα το Άγιο Και εμείς πεμπλαήμαστε παιδιά της Αληθείας και του Φωτός Δεν επιτρέπεται ο άνθρωπος του Θεού να ψεύδεται Μπορεί σπανίως να πει ψέμα ένας άνθρωπος του Θεού Όχι για να κερδίσει ο ίδιος κάτι, όχι Δεν επιτρέπεται αυτό, Αλλά για να σώσει μια κατάσταση, Να μην γίνει κάποιο έγκλημα, Να γίνει κάποιο καλό, Σπάνια περίπτωση αυτή. Καταδίωκε το απόσπασμα, Το αστυλλομικό απόσπασμα, Το φωνιά του αδελφού του Αγίου Διονυσίου. Και όταν έφτασαν στον Άγιο Διονύσιο και ρώτησαν Μήπως είδες το φωνιά, Τον είχε δει, Αλλά είπε ψέμα.
Όχι λέει δεν τον είδα και τον έκρυψε το φωτιά, Ένα ευλογημένο ψέμα, Αλλά αυτό είναι από τις σπάνιες περιπτώσεις Η Ράβη Πόρνη είπε ένα ψέμα για τους κατασκόπους του Ισραήλ και σώθηκε, Σπανία περίπτωση Μπορούμε να πούμε ένα ψέμα για να σώσουμε μια οικογένεια, Να μην διαλυθεί μια οικογένεια, εντάξει Σπανία περίπτωση, Εξαίρεση, Ο κανόνας είναι να λέμε την αλήθεια Λοιπόν και όμως λέμε πλήθος ψεύδου Όταν λέει ψέματα ο άνθρωπος νοιάζει με ποιον Ποιος είναι ο πατέρας του ψεύδους το λέει η Αγία Γραφή Ο πατέρας του ψεύδους είναι ο διάβολος,
Αυτός είπε το πρώτο ψέμα, Θυμάστε τι είπε στους πρωτοπλάστος Γιατί σας είπε ο Θεός να μην τρώτε από κανένα δέντρο, τον διόρθωσε η Εβα, δεν μας είπε να μην τρώμε από κανένα, μας είπε από όλα μπορούμε να τρώμε εκτός από ένα μόνο Εκείνος ο ψεύστης και ο αρχιψεύστης διέστρεψε το Λόγο του Θεού και είπε γιατί σας είπε ο Θεός να μην τρώτε από κανένα δέντρο που δεν είπε τέτοιο πράγμα ο Θεός Δεύτερο ψέμα, για αν φάτε θα ανοίξουν τα μάτια σας και θα γίνετε θεοί και με τα δυο αυτά ψέματα εξυπάτησε τον Αδάμ και την Εύα τους πρώτους ανθρώπους, τον πρώτο πατέρα μας και την
πρώτη μάνα μας.
Αδελφοί μου, η ειλικρίνεια είναι μεγάλο πράγμα στον κόσμο. Θυμήθηκα το Μακριάννη, τον Άγιο εκείνο αγωνιστή το 1821, τον στρατηγό Μακριάννη, πίστευε στο Θεό όλη η ζωή του, Ήταν αγώνας για την πίστη και για την πατρίδα. Το κορμί του ήταν κόσκυνο από τα βόλια των εχθρών. Τι δεν υπέφραν οι πατέρες μας για να μας ελευθερώσουν, για να ζούμε ελεύθεροι σήμερα. Τι έλεγε ο Μακριάκης. Έχω δυο τσέπες αδελφοί μου.
Απ' τη μία έχω αλήθειες και απ' την άλλη έχω ψέματα. Από ποια τσέπη θέλετε να βγάλω και να σας προσφέρω Από αυτή που έχει αλήθειες Η αλήθεια είναι από το Θεό Η αλήθεια είναι ο ίδιος ο Θεός Όταν δικαζόταν ο Χριστός Ο Πιλάτος Ακούντας τον Χριστό να μιλάει για αλήθεια Ρώτησε Τι έστει την αλήθεια Τι είναι αλήθεια Επειδή όμως ο Πιλάτος ή το ορθολογιστής, πνευματικός αδιάφορος άνθρωπος και υπερήφανος λόγω αξιώματος και καταφρονητής του Χριστού ενώ υπέβαλε το ερώτημα τι είναι αλήθεια δεν περίμενε καν να πάρει η απάντηση
και βγήκε έξω προς τον όχλο Για να απαντούσε ο Χριστός, Τι θα μπορούσε να απαντήσει Πηλάτε ερωτάς τι είναι η αλήθεια Η αλήθεια δεν είναι μια αφηρημένη έννοια Η αλήθεια είναι πρόσωπο, Είναι προσωπική ενυπόστατη Πηλάτε εγώ είμαι η αλήθεια Το διεκήρυξε άλλοτε ο Ιησούς Εγώ είμαι η οδός και η αλήθεια και η ζωή, η οδός που οδηγεί προς την αλήθεια και η αλήθεια διαμέσου της οποίας κατακτά κανείς τη ζωή, την αιώνια, την ανώτερη, τη ζηλευτή, την απερίγραπτη και αφάνταστη ζωή Αδελφοί,
τη μεγάλη τεσσαρακοστή περισσότερο ιδιαίτερως να προσέξουμε τη γλώσσα μας για να αποφεύγουμε τα αμαρτήματα που αναφέραμε την πολυλογία και τη φλιαρία, τους αλαζονικούς, τους υπερηφάνους λόγους, τις καυχησιολογίες, τις σκολακίες, τις αφθάδειες, τις βομολοχίες και εσχρολογίες, τα εσχρά ανέκδοτα, τα σόκινς, τα αμαρτωλά τραγούδια, τις δικαιολογίες, τις προφάσεις ελαμαρτίες και τα ψέματα. Όταν κάνουμε αυτόν τον αγώνα θα δούμε πόσο δύσκολος είναι και
μόνο ένα από αυτά τα αμαρτήματα να πολεμήσει κανείς τη φλιαρία ή αν είναι φλιαρος άνθρωπος θα δει πόσο δύσκολος είναι ο αγώνας και πόσο κοραστικός Ένας ασκητής λένε τα ασκητικά βιβλία που έχουν πολύ ωραία νοήματα Ένας ασκητής είχε την τάση να λέει παλιόλογα και για να τιμωρήσει τον εαυτό του και να τον αναγκάσει να ομιλεί ευπρεπή και όμορφα χριστιανικά λόγια Τι έκανε, κάτω από τη γλώσσα του έβαλε ένα χαλίκι για να τον εμποδίζει, για να του θυμίζει το ελαττωμά του και να τον εμποδίζει και να τον βασανίζει για να κόψει το ελαττωμά του Πόσον καιρό νομίζετε ότι κράτησε
το χαλίκι κάτω από τη γλώσσα μέχρις όταν κόψει το ελάττωμα Σαράντα χρόνια, σαράντα χρόνια αγώνα έκανε ο Ασκητής Να παρακαλέσουμε τον Θεό γιατί είμαστε δύνατοι άνθρωποι Να μας δώσει δύναμη να χαλιναγωγήσουμε τη γλώσσα μας Διότι όποιος χαλιναγωγεί τη γλώσσα λέγει ο Απόστολος Αυτός είναι τέλειος άνθρωπος, αντάξιος του Θεού και άξιος του Παραδείσου του Θεού. Αμήν. Ορίστε.
Είπαμε τα μισά αμαρτήματα. Τα άλλα μισά και τα σοβαρότερα αύριο. Αύριο θα είναι σοβαρότερα τα αμαρτήματα και ο έλεγχος που θα κάνει ο Λόγος του Θεού σε όλους μας θα είναι δρημής, λοιπόν να πούμε το διευκόν και να απολυθούμε θέλω να εκφράσω τη χαρά μου διότι απόψε τυκνώσατε το ακροατήριο δεν έχω την καινοδοξία να βλέπω πολλούς ακροατάσεις Ο Θεός με αξίωσε να έχω μεγάλα κροατήρια, αλλά δεν έχω την κελοδοξία Είτε χίλιοι είτε χιλιάδες είναι, είτε ένα άτομο, εγώ κηρύττω με την ίδια προθυμία Άπαξ όμως και γίνεται ο κόπος και ακούεται ο λόγος του Θεού Πρέπει οι Χριστιανοί
να προσέρχονται με προθυμία, να ειδοποιούν και άλλους Να ακούουν και να ωφελούνται περισσότεροι Ή αν συντελέσουμε να πλησιάσω τον Λόγο του Θεού άνθρωποι και να σωθούν, κοντά σε αυτούς θα σωθούμε και εμείς αδερφοί μου Λοιπόν και αύριο σας περιμένω Σάββατο, αύριο δε λέει και εργασία και μεθαύριο θα είναι τα κηρύγματα σπουδαιότερα και να ειδοποιήσετε και άλλα πρόσωπα όλοι μαζί Αύριο τι ώρα έχουμε την ομιλία Επτά Επτά η ώρα Θα υποβάλλετε και ρωτήσεις Εγώ θέλω να γίνει διάλογος Να έρθουν εδώ ετερόδοξοι, Ευαγγελικοί, Πεντικοστιανοί, Εχοβίτες, άλλοι Και να κάνουμε διάλογο δημόσιο Να απολαύσετε ένα πνευματικό μάτς θα έλεγα Λοιπόν γιατί δεν έρχονται Τους καλέσαμε Και δια του ραδιοφώνου Εδώ είναι ο αγαπητός κύριος
Σάββας Επανειλημμένος τους προσεκάλεσε δια το ροδιοφόνο σε διάλογο, γιατί δεν έρχονται Όταν παρουσιάζεται θεολόγος, πρόσωπο υπεύθυνο, δεν έρχονται να κάνουμε διάλογο Και τρέχουν και βρίσκουν πρόσωπα που δεν έχουν σπουδάσει, αγράμματα, η κατωτέρας διανοητικότητας και παριστάλλουν τους σοφούς Λοιπόν, οι αν έχουν επιχειρήματα να έρχουν αύριο και μεθαύριο τους περιμένω σε δημόσιο διάλογο και εσείς θα δήλαστε να υποβάλλετε ερωτήματα. Λοιπόν, όλοι μαζί, διευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν. Εισοδόν Ειρήνης. Καληνύχτα.